نقش زبان مادري درماهيت افكار و عواطف بشري - تايماز نظمي

2008-04-16 18:19

« زبان نظامي است كه بر پايه آن هم امكان ارتباط پيامي با ويژگيهاي ادراكي ميسر مي‏‏گردد و هم بر پايه آن فرايندهاي اجتماعي معتبر، علائم وارده در انديشه شكل مي‏گيرد و تبيين مي‏شود. زبان و علائمي كه ضبط مي شود شكل برجسته بعد نمادين و فرهنگي انسان است كه از نظر

Gunaz.tv Quote | Gunaz article

« زبان نظامي است كه بر پايه آن هم امكان ارتباط پيامي با ويژگيهاي ادراكي ميسر مي‏‏گردد و هم بر پايه آن فرايندهاي اجتماعي معتبر، علائم وارده در انديشه شكل مي‏گيرد و تبيين مي‏شود. زبان و علائمي كه ضبط مي شود شكل برجسته بعد نمادين و فرهنگي انسان است كه از نظر اجتماعي جذب مي شود» (1) زبان يكي از رفتارهاي انساني است كه روانشناسي مطالعه آن را كليدي برا‏ي گشودن اسرار فعاليتهاي عالي ذهن (تفكر، تخيل، استدلال، قضاوت و عواطف و...) مي‏داند و از نظر انسانشناسي (معيار انسانيت) هم حائز اهميت مي‏باشد زيرا بزرگترين ويژگي و تفاوت كه انسان را از ساير حيوانات متمايز مي‏كند، بيان و نطق اوست به عبارت ديگر كلام و بيان (در‏قالب الفاظ و زبان) ظهور خارجي منطق باطني بوده و تفكر‏، تعقل، احساسات، استدلال و عواطف بوسيله زبان تجلي مي‏يابد. در يك تقسيم‏بندي كوتاه مي‏توان زبان را به سه دسته زبان مادري و ملي، زبان مشترك و زبان تحميلي تقسيم بندي كرد كه زبان ملي به جامعه زباني فرد اشاره دارد كه او در آن زاده شده و رشد كرده است و نخستين وسيله ابراز احساسات و انديشه هاي يك گروه قومي و ملي است و از طريق همين وسيله است كه فرد در واحد اجتماعي اصلي يعني خانواده ادغام مي شود و روند اجتماعي شدن شكل مي گيرد. زبان ملي به لحاظ موقعيت و نقشي كه دارد چنانچه براي ارتباط اجتماعي چندين قوم و ملت نيز به كار رود، زبان رايج آن اجتماع مي‏شود كه در اين صورت زبان مادري در سطح چندين ملت يا بخش عظيمي از آن در محدوده مرزهاي مشخص و قراردادي و زير يك پرچم وتحت فرمان يك حكومت بكار مي‏رود ونام زبان مشترك بخود مي‏گيرد وهمچنين اگر عليرغم ميل باطني مردم و بدون در‏نظر گرفتن مصالح عمومي و فرهنگي و علمي و تنها به منظور نشاندن خواست فرد يا گروهي و بطور ناجوانمردانه و نابخردانه و به قصد امحاء و يا تضعيف زبانهاي رقيب و محتويات آنان به مردم كشوري تحميل گردد زبان تحميلي مي ناميم. زبان مادري و يا زبان ملي نخستين ابزار ابراز احساسات و انديشه هاي يك گروه قومي است و گوش انسان از بدو تولد با لالاييهاي مادر و ساير نزديكانش، همچنين با تكلم آنان‏، با آن آشنا مي‏شود. هر قوم و ملتي فرهنگ خاص خود را دارد كه هر يك سلسله سنتهاي حاكم بر آن قوم كه ريشه در آداب اجتماعي آنها دارد ريشه مي‏گيرد و كاملا وابسته به زبان آن ملت مي‏باشد و با ازبين رفتن زبان، فرهنگ و اخلاق وسپس شعور و قدرت ملت از بين خواهد ‏رفت. اهميت زبان مادري تا به حدي مي‏باشد كه سازمان علمي و فرهنگي يونسكو كسي را باسواد مي‏داند كه قادر باشد به زبان مادري خودش بنويسد و بخواند(2) و حتي در قانون اساسي كشورمان كه ميراث مشترك همه مردم ايران ازهر قوم و نژاد و مبين نهادهاي اجتماعي، سياسي، فرهنگي و اقتصادي به شمار مي رود به صراحت در اصل 15 استفاده از زبانهاي محلي و قومي(مادري و ملي) در مطبوعات ورسانه هاي گروهي وتدريس ادبيات آنها در مدارس در كنار زبان فارسي(به عنوان زبان مشترك)آزاد اعلام شده است كه همگي دلالت بر اهميت و جايگاه زبان مادري دارد. در اينجا جهت آشنايي بيشتر به ضرب المثلي از فرانسويها اشاره مي‏شود كه مي‏گويند " هركس زبان مادري خود را نداند يك وحشي است " و حتي روسها مي‏گويند : ٌندانستن زبان مادري نهايت وحشيگري است"كه تك تك موارد فوق نشان دهنده اين مي باشد كه زبان مادري بنيان هويت ملي و منشاء هستي فرهنگي است حال ديدگاههاي مختلف درباره زبان را با جمله اي از هيتلر به پايان مي‏بريم كه مي‏گويد ˝ اگر مي‏خواهيد ملتي را درمانده و محتاج كنيد زبان آن ملت را نابود كنيد. ˝ با توجه به اينكه موقعيت زباني سياره ما بسيار پيچيده ‏است (زيرا با در نظر گرفتن لهجه‏ها، تعداد زبانهاي موجود بين 3500 تا 9000 است كه اين تعداد در 200 واحد مستقل حكومتي پراكنده‏اند(3) پس بر تك تك ميراث‏داران زبان مادري به خصوص دانشجويان و روشنفكران به عنوان ذهن پوياي يك جامعه وظيفه مي‏باشد كه نسبت به حفظ و زنده نگه داشتن زبان مادريشان از تمام هستي مايه بگذارند. توجه كنيم كه در عصر امروزي ملتهايي پايدار خواهند ماند كه داراي فرهنگهاي اصيل و ريشه‏دار قومي، ملي و ديني باشند و بتوانند اصالتهاي فرهنگي خود را حفظ كرده و در عرصه آن به طور علمي و هنري دست به خلاقيت بزنند. واين اصل كه هر ملتي به فرهتگ خود شناخته مي‏شود معناي واقعي خود را باز خواهد يافت. زبان به عنوان شاخه‏اي از درخت تنومند فرهنگ مي‏باشد كه فرهنگ مكتوب به وسيله آن نوشته مي‏شود. بيان احساسات وخواسته ها و عواطف در هر زباني شيريني خاص خود را دارد كه وقتي به زبان ديگر گفته مي‏شود يا نوشته مي‏شود قطعا جذابيت واقعي خود را از دست خواهد داد. جامعه اي كه فرهنگ و زبان خود را از دست داده باشد جامعه‏اي انساني نيست بلكه تعدادي از آدمهاي بي‏هويتي هستند كه در كنارهم گذران عمر مي‏كنند و بر ايشان فرقي نمي‏كند كه در كجاي دنيا زندگي كنند. كسي كه هويت فرهنگي خود را از دست داده باشد و روح ملي در او مرده باشد در دل او نه عشق به ميهن وجود خواهد داشت و نه علاقه به مليت و كشور و حتي ايدئولوژي. در هر كجاي اين كره خاكي كه به او خوش بگذرد ودر هر كجاي جهان كه به او دستمزد اضافي بدهند خواهد رفت و به همين دليل ساده نه داراي صفت ملي خواهد شد ونه داراي وحدت ملي ونه داراي هويت ملي. كساني كه كمترين اطلاعاتي دررابطه با فرهنگ و زبان و هويت دارند و رابطه ارگانيك بين آنها را مي‏دانند اذعان مي‏كنند كه بازيابي هويت فرهنگي، زباني و ملي وظيفه اصلي يك قوميت است. امروزه يافته‏هاي علوم زيست شناسي، آموزش وزبان شناسي اثبات كرده‏اند كه مهمترين عامل در كاهش افت تحصيلي كودكان و نوجوانان دوزبانه، آموزش علمي به زبان ديگر مي‏باشد و دوزبانگي و عدم توجه به زبان مادري در آموزش باعث افت شديد تحصيلي و مدرسه‏گريزي آنها مي‏شود كه براي نمونه توجه خوانندگان عزيز را به پروژه كارشناسي ارشد خانم « سولماز مدرس » در رشته زبان شناسي جلب مي‏كنم. ايشان در سال 1372 هجري شمسي 24 مدرسه نمونه (12 مدرسه در تهران وحوالي، 12مدرسه در تبريز وحوالي كه نيمي دخترانه و نيمي پسرانه بود)انتخاب مي‏كنند و از هر كلاس اول ابتدائي 10 محصل به طور اتفاقي بر مي‏گزيند و در‏ دروس مختلف از آنها امتحان مي‏گيرند كه نتايج آن به شرح زير مي‏باشد: - ديكته زبان فارسي : تركها 7 غلط ، فارسها 5 /1 غلط - بهترين نمره تركها: درس رياضي - بهترين نمره فارسها: روخواني فارسي - متوسط نمره تركها در تمامي دروس: 5/8 - متوسط نمره فارسها در تمامي دروس:15 - در دروس علوم از گروهي از دانش آموزان ترك زبان، سؤالاتي به زبان فارسي مي‏پرسد و از آنها جواب به زبان فارسي مي‏خواهد متوسط نمره: 9 در همان درس از همان گروه با زبان تركي مي‏پرسد واز آنها جواب تركي مي‏خواهد متوسط نمره: 16 گزارش فوق نمونه بسيار كوچكي از تاثير زبان مادري در رشد و شكوفايي كودكان مي‏باشد كه در اين زمينه تحقيقات و پژوهشهاي فراواني وجود دارد كه همگي دلالت بر تاثير مستقيم زبان مادري بر رشد و شكوفايي كودكان و نوجوانان دارد كه از آن جمله مي‏توان به پايان‏نامه دوره دكتراي آقاي ˝ سؤنل بوسنالي ˝ از دانشگاه سوربن فرانسه كه موضوع تحقيقش به دوگانگي زبان در ايران مرتبط بود ودر آبان ماه 79 در ساختمان انجمن فرهنگي ايران و فرانسه ارائه دادند (4 )اشاره كرد كه همگي دلالت بر اهميت تدريس و تحصيل به زبان مادري دارند كه پرداختن به جزئيات مقاله مذكور از حوصله اين مقاله خارج مي‏باشد و خود دانش‏پژوهان عزيز به مطالعه بيشتر دعوت مي‏شوند. خلاصه اينكه در عصر كنوني وقتي مي‏توان به سوي رستگاري و جاودانگي رفت كه در چنته خود باور داشت و اعتقادات خود را داشته باشي. پس بايد از امروز در فكر احياي خود آگاهي ملي وكشوري خود براي تاثير‏گذاري در دولت جهاني كه ناگزير از آن خواهيم بود باشيم. بديهي است كه اگر از مرحله خودآگاهي و باز شناسي عوامل معنوي ايجاد خودمان بي‏خبر باشيم در فرايند ملي كشور‏ي به فراموشي سپرده خواهد شد تا چه برسد به فرايند جهاني شدن برسيم. لذا امروزه بر تمامي قشر آگاه و بالنده بخصوص دانشجويان و روشنفكران به عنوان طيران ذهن اجتماعي جامعه و چشمهاي بيدار ملت خود وظيفه است كه د رجهت حفظ هويت فرهنگي- ملي خود وارد عرصه فرهنگ و اجتماع گردند تا همگون با فرهنگ جهاني به فكر حفظ دستاوردهاي فرهنگي و هويتي خود باشيم تا در فرايند مدنيتي دچار فاجعه نشويم. بايد بكوشيم همه با هم با بهره گيري از تخصصهاي خويش ،راهبردهاي عملي وعلمي در زمينه‏هاي گوناگون بازيابي هويت فرهنگي و زباني ‏و ملي خود ارائه دهيم تا کشوري شايسته نام مقدس آن و ملت سرافرازش بوجود آوريم. زيرنوشت: كارلو تولييوالتان – انسان و فرهنگ نشريه دانشجويي نسيم - مقاله چرا زبان مادري آداما او آنه - مجله يونسكو نشريه نويد آذربايجان – شماره130
Post | Gunaz article thumb

Paylaş :

Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social
Şərhlər
Şərh Yaz
gun az article

8 milli fəal barəsində qeyri- müəyyənlik davam edir

2020-10-26

gun az article

GünazTV Oct.23.2020: Günaz tv-nin Michael Doran ilə musahibəsi

2020-10-24

gun az article

GünazTV Oct.24.2020 : Azərbaycanın Xarici İşlər Naziri Ceyhun Bayramovun Vaşinqton səfərinin detalları! Ceyhun Bayramov həm də Ağ Evdə önəmli görüşlər keçirib.

2020-10-24

gun az article

Qərbi Azərbaycanın yerli olmayan valisinin anti-Azərbaycan yazını "layk" etməsi etirazlara səbəb olub- FOTO

2020-10-24

gun az article

Qəzvin əyalətində 5.4 bal gücündə zəlzələ olub

2020-10-24

gun az article

"Sepah" Azərbaycan Respublikası ilə sərhədə onlarla tank gətirib- VİDEO

2020-10-24

gun az article

Abbas Lisani- Son görüş

2020-10-24

gun az article

Təbrizin İnqilab məhkəməsi 13 fəala qarşı çıxarılmış mülki vəsiqə qərarının məbləğini artırıb

2020-10-24

gun az article

GünazTV Oct.23.2020-Azadlıq Səsi: Qarabağda son durum və Güneydə həbs edilən milli-mədəni fəallar

2020-10-24

gun az article

GünazTV Oct.23.2020 : Qarabağ Muharibəsində Məğlub ermənistanın Son Durumu ,Azərbaycanın Zəfəri və Qarabağın Gələcəyi

2020-10-24

gun az article

Milli fəallar azadlığa çıxan Zeynal Tənhayi ilə görüşüblər

2020-10-23

gun az article

Güney azərbaycanlı 10 xanım fəal müvəqqəti azadlığa buraxılıb

2020-10-23

gun az article

Ərdəbilin petrokimya zavodunun işçiləri 7 aydır əməkhaqqı ala bilmirlər

2020-10-23

gun az article

Əhməd Obalı Amerika Radiosuna Güney Azərbaycanın Quzey Azərbaycan ordusuna dəstəyilə bağlı müsahibə verib

2020-10-23

gun az article

GünazTV Oct.22.2020-Sözümüz: Qarabağ Savaşı və Milli Oyanış

2020-10-23

gun az article

GünazTV Oct.22.2020- Düşünməyə Çağırı: Türkistandan Qarabağa

2020-10-23

gun az article

GünazTV Oct.22.2020 : “Paşinyan müharibə istəyir. Bu halda rəsmi Bakının addımları nə olacaq?”

2020-10-22

gun az article

Son etirazlarda tutulan 66 fəalın adı məlum olub

2020-10-22

gun az article

Milli fəal Əli Əzizinin məhkəmə iclası keçirilib

2020-10-22

gun az article

Xanım Həkimə Əhmədi mülki vəsiqə qərarına rəğmən, məhkəmədən Təbriz zindanına aparılıb

2020-10-22