یاداشت سیاسی اویرنجی: تحلیلی ریشه ای بر علل عدم شکل گیری ائتلاف ها و سازمان ها در حرکت ملی آذربایجان

2008-06-14 19:58

صاحب نظران حوزه سیاست و اجتماع و بطور ویژه علاقمندان و محققین جنبش های اجتماعی و انقلاب ها همواره سعی داشته اند در کنار تشریح و تبیین قانونمندی ها و مکانیزم های حاکم بر شکل گیری و عمل حرکت های اجتماعی و نهضت های آزادی بخش سیر تکاملی و به بیان دیگر سیر تطو

Gunaz.tv Quote | Gunaz article

صاحب نظران حوزه سیاست و اجتماع و بطور ویژه علاقمندان و محققین جنبش های اجتماعی و انقلاب ها همواره سعی داشته اند در کنار تشریح و تبیین قانونمندی ها و مکانیزم های حاکم بر شکل گیری و عمل حرکت های اجتماعی و نهضت های آزادی بخش سیر تکاملی و به بیان دیگر سیر تطوری این جنبش ها را تشریح و پیش بینی نمایند. از همان اوان ظهور اعتراضات اولیه و برانگیختگی تا سطح سازمان یابی و رسیدن به قدرت، سازمان ها و ائتلافات درون حرکت و بیرون حرکت در آن نقش آفرین می شوند. بطوریکه هیچ جنبشی را بدون سازمان و ائتلاف های درونی نمی توان یافت. با گذر جنبش از مراحل برانگیختگی و تبدیل شدن آن به وزنه ای تاثیرگذار در معادلات قدرت، ماهیت سازمان های درون جنبش نیز تغییر می یابد. همچنین به تدریج علاوه بر گروههای کوچک نخستین که در دوران برانگیختگی نقشی محوری بر عهده داشته اند، تشکل های سیاسی و ائتلاف ها، جبهه ها، کنگره ها، فدراسیون و کنفدراسیون های مختلفی رو به درون و رو به بیرون جنبش شکل می گیرند. محققین همه این شکل یابی ها و نظم دهی هایی که جنبش را بصورت ساختاری بلورین با شبکه های تو در تو و در هم تنیده تصویر می کنند را تحت واژه با نام سازمان یابی طبقه بندی و مقوله بندی می کنند. به بیان دیگر منظور از سازمان می تواند یک گروه نخستین و کوچکی باشد که حول نشریه ای دانشگاهی شکل می گیرد، یا تشکیلاتی سیاسی که صدها کادر سیاسی و حتی نظامی را پوشش می دهد و یا جبهه ای متشکل از چندین تشکیلات سیاسی. ما در این نوشته سعی خواهیم کرد همانند محققین این حوزه، مورد حرکت ملی آذربایجان را تحلیل و بررسی نماییم؛ با این تفاوت که ما به جای بررسی نحوه شکل گیری سازمان ها به علل عدم شکل گیری سازمان ها و ائتلاف ها در حرکت ملی و شکننده بودن آنها خواهیم پرداخت. از اینرو ما رویکردی آسیب شناسانه به این مساله خواهیم داشت. در این مقاله کلیات مسئله به تصویر کشیده خواهد شد و در فرصتی مناسب تر هر یک از این موارد با جوانب و جزئیات بیشتر بررسی خواهد گردید. طبیعتا به دلیل اینکه بیشتر موراد مذکور از تجربیات شخصی نویسنده یا نویسندگان تاثیر گرفته اند، می تواند با نقدهایی تراشیده شده و صیقل یابد. در بررسی علل عدم شکل گیری سازمان ها و ائتلاف ها چندین عامل در سطح فردی و فرافردی تاثیرگذارند. اکثر این عوامل با ایجاد بی اعتمادی در اشخاص از شکل گیری گروههای بزرگ در حرکت ملی آذربایجان جلوگیری نموده اند. با بررسی این عوامل مشخص می گردد که آنها دارای ریشه های فرهنگی، روانی و رفتاری هستند. 1- مشکلات فرهنگی: این عامل در اکثر کشورهای شرقی از اصلی ترین عوامل تاثیرگذار بر شکل نگرفتن و یا کم عمر بودن سازمان ها است. در این فرهنگ ها بیگانه ترسی در طول سال ها سیستم ارباب رعیتی و جنگ و گریز نهادینه شده است. عقده ها و تنش های تاریخی در قالب روایت ها به جهان معاصر نقل مکان کرده اند و اشخاص ناخواسته متاثر از فرهنگی هستند که در مقابل ائتلاف ها و همکاری ها مقاومت می کند. 2- نبود مهارت های رفتاری: اکثر فعالین و اعضای حرکت ملی آذربایجان فاقد مهارت رفتاری لازم هستند. افراد به راحتی با اطرافیان خود تنش می یابند و توانایی و مهارت لازم برای حل اختلافات پیش آمده را ندارند. انسان های کم مایه از لحاظ توانایی های رفتاری هرگز توان درک وضعیت و داشتن رفتار متناسب با آن وضع را ندارند و به جای قبول و تصحیح ناشیگری های خود، راه پرخاشگری و جبهه گیری و گاها ایجاد محافل مخالف را در پیش می گیرند. طبیعی است که محافل تشکیل یافته از افراد غیرماهر دوباره به برخورد درونی می انجامد و اجازه ایجاد سازمان هایی که در آن انسان های مختلف می بایست چنان رفتار کنند که اختلافات درونی باعث از هم گسیختگی نشود را به فعالین نمی دهد. برای ایجاد مهارت رفتاری دانش و اطلاعات کافی و تمرین کار جمعی در گروههای نخستین و جمع های غیر سیاسی راهگشا خواهد بود. 3- تمامیت خواهی و دیدگاههای مطلق نگر: وقتی سازمانی تشکیل می شود و یا ائتلافی شکل می گیرد انسان ها در قبال دستیابی به مزیت های ناشی از عضویت در سازمان یا ائتلاف از پاره ای از آزادی ها و خواست های خود صرف نظر می کنند. آیا درصورتی که همه بخواهند در درون و یا در قالب سازمان به همه خواست های خود برسند، امکان شکل گیری و پایداری آن وجود خواهد داشت. گاها انسان های حرکت ملی به خاطر اینکه فردی کاملا همانند آنها فکر نمی کند حتی معاشرت با او را نیز تکفیر می کنند و یا در مواردی دیگر برای همکاری در بین فعالین پیش شرطهایی همانند تقدسات تشکیلاتی خود را پیش می نهند. این گونه اشخاص و گروهها هرگز راهی برای مذاکره نمی گذارند چراکه توافق و ائتلاف با قبول محدودیت هایی برای طرفین معنی می یابد. 4- ترجیح منافع فردی بر منافع جمعی: خودخواهی و منفعت طلبی گاها باعث در هم ریختن جمع ها و سازمان های متعددی در حرکت ملی شده است. انسان هایی که به هر انگیزه ای همانند جبران عدم موفقیت های خود در دیگر زمینه ها، استفاده از قدرت ملی برای رسیدن به اهداف سیاسی، کسب شهرت و ... به حرکت ملی پیوسته اند تا زمانی به سازمان های مختلف حرکت ملی وفادار می مانند که منافع مورد نظر آنها را تامین کند و در صورتی که نتوانستند در قالب سازمان به اهداف خود دست یابند اقدام به تخریب آن می کنند. 5-ترجیح منافع کوتاه مدت بر منافع بلند مدت: گاها دیده می شود که افراد یا گروههایی برای رسیدن به هدفی کم ارزش و کوتاه مدت از ثروت مهم ائتلاف و همکاری با دیگران غافل می شوند. بارها دیده شده است که بعضی از افراد بر سر مسئله ای بسیار ناچیز با اطرافیان خود درگیر شده اند. همکاری و اعتماد بین گروهها و افراد ثروت و سرمایه ای است که منافع غیر قابل مقایسه ای با دیگر منافع فردی و جمعی دارد. 6- رعایت نکردن قواعد بازی: همکاری و حتی رقابت به مثابه نوعی بازی است که همه باید قواعد آنرا رعایت نمایند. بخصوص در حرکات خود جوش که داوری برای مجازات متخلفین وجود ندارد، ایجاد نهادهایی که بازی با حداقل تخلف را ممکن سازد الزامی است. فرض کنید ما در میدان فوتبالی بدون حضور داور بازی می کنیم، اگر هر کس به خود حق دهد که بصورت ناجوانمردانه ای بر روی حریف خطا کند در اینصورت همه برای رسیدن به هدف خود به دست به این کار خواهند زد و بازی به هم خواهد خورد. ما به تجربه آموخته ایم که در یک بازی گروهی چنین رفتاری کل حرکت را نابود خواهد کرد. بدون تعارف باید گفت که عده ای به خیال خود با زیرکی به تصرف داشته های مشترک که همه با هم برای آن مبارزه کرده اند ،همانند نمایندگی حرکت ملی و...، اقدام می کنند. مشخصا این کار همانند خطا کردن در میدان بدون داور است. طبیعتا دیگران نیز در صورت تداوم یا میدان را ترک خواهند کرد و یا آنها نیز خطای متقابلی را تکرار خواهند کرد. این مسئله کل حرکت ملی را نابود خواهد کرد. پس زیرکی بی مورد را نقض قوانین بازی بدانیم و افراد خطا کار را در غیاب حضور دولت ملی آذربایجان که می بایست خطاکار را تنبیه کند در صورت لجاجت از جمع خود طرد نماییم. برای نمونه؛ آیا همه تشکیلات ها نمی توانند شاخه دانشجویی خود را در دانشگاه ایجاد نمایند؟ اگر همه قاعده استقلال دانشگاه را نقض نمایند آیا جنبش دانشجویی آذربایجان نابود نخواهد شد؟ 7- نفوذ عناصر اطلاعاتی: این عناصر با ایجاد شایعات سعی در تخریب اعتماد عمومی بین فعالین و رواج بدبینی برای ممانعت از شکل گیری سازمان ها و ائتلاف های داخل حرکت دارند. ایجاد جو شانتاژ و تشویق و یا تشکیل گروههایی که ایدالیسم و تمامیت خواهی را تبلیغ می کنند از مهمترین روش های این نیروها است. همواره باید از افراد تندرو سازش ناپدیر که اهداف دست نایافتنی را تبلیغ می نمایند دوری کرد. 8- نبود سابقه تشکیلاتی در حرکت ملی: حرکت ملی آذربایجان به خاطر جوان بودن فاقد نیروهایی است که تجربه های چندین ساله از مبارزه تشکیلاتی داشته باشند. مطالعه گروههایی که در قبل انقلاب به مبارزه پرداخته اند نشان می دهد که جریان های چپ علم تشکیلات و نحوه سازماندهی را از کشورهایی که انقلاب کمونیستی کرده اند وارد نموده اند و اسلام گرایان آنرا از کشورهای عربی که با اسرائیل می جنگیدند آموخته اند. که البته اکثر آنها به خاطر وارداتی بودن جوابگو نبوده اند. در انقلاب های مخملی نیز سازماندهی به روشی که موسسه های غیر دولتی وابسته به غرب آنرا به دانشجویان و فعالین می آموختند مهمترین نقش را داشته است. در حرکت ملی تجربه تشکیلاتی شدن از طریق آزمون و خطا و مطالعه سوابق دیگر جریان ها در حال پیاده شدن است که به طور طبیعی با سرعتی بسیار پایین و خطاهای بسیار همراه است. گله جک بیزیمدیر www.oyrenci.com
Post | Gunaz article thumb

Paylaş :

Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social
Şərhlər
Şərh Yaz
gun az article

Güneyli fəal Salar Tahir Əfşar Urmu həbsxanasına qayıdıb

2021-06-20

gun az article

Xoyda əməliyyat: Külli miqdarda heroin aşkar edilib

2021-06-19

gun az article

“Tikantəpə Birlik Səsi” seçki qrupu şəhər şurası seçkilərini qazandı

2021-06-19

gun az article

Güney Azərbaycanda koronavirusdan öllənlərin sayı açıqlandı

2021-06-19

gun az article

Urmu gölünün quruması barədə yenidən xəbərdarlıq edilib

2021-06-19

gun az article

Edama məhkum olunan azərbaycanlı alim Əhməd Rza Cəlalinin yeri dəyişdirilib-Vəkilindən açıqlama

2021-06-19

gun az article

"İranda əhalinin yalnız 22% -i seçkilərə qatılıb"- Sorğunun nəticələri açıqlandı

2021-06-19

gun az article

"Urmu Birlik Səsi” koalisiyası şəhər şuraları seçkilərində qalib gəldi

2021-06-19

gun az article

Urmuda seçki məntəqələrində qarşıdurma baş verib-VİDEO

2021-06-19

gun az article

İranda seçki: "Prezident seçimləri iqtisadi böhran və nüvə gərginliyi fonunda keçirilir"

2021-06-19

gun az article

GünazTV June.18.2021-Azadlıq səsi: Seçki biabırçılıqı

2021-06-19

gun az article

GünazTV June.18.2021: Körpü: Batı Azərbaycanda şəhər şura seçkiləri

2021-06-19

gun az article

İran Zəngəzurda iki tunel tikməyi planlaşdırır

2021-06-18

gun az article

İranda silahlı insident: Qaşqay türkü hücuma məruz qaldı-FOTO

2021-06-18

gun az article

Gilanda həbslər olub: "Seçkini pozmaq" ittihamı ilə 27 nəfər saxlanılıb

2021-06-18

gun az article

Güney Azərbaycanın Şəbistər mahalında seçkilər dayandırıldı

2021-06-18

gun az article

Mərənddə siyasi məhbus Əlirza Fərşiyə dəstək şüarları yazılıb

2021-06-18

gun az article

İranda prezident seçkiləri: Səsvermə sönük keçir-VİDEO

2021-06-18

gun az article

Tanınmış araşdırmaçı Brenda Şaffer Xudafərin körpüsünü ziyarət edib

2021-06-18

gun az article

Beynəlxalq Əfv Təşkilatı: "İbrahim Rəisi cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmalıdır"

2021-06-18