بررسی سمبول شاخ در میان ترکان (نگاهي به تمدن آندرونووا ) - دکتر توحید ملک زاده    

۱۳۹۹-۱۰-۱۸ ۰۹:۴۸

بررسی سمبول شاخ در میان ترکان (نگاهي به تمدن آندرونووا ) - دکتر توحید ملک زاده    

Gunaz.tv Quote | Gunaz article

جاي جاي آذربايجان مأواي آثاري منقوش در صخره ها و كوههاي برافراشته ايست كه اين نقوش گوياي حضور تاريخي بشر اوليه در اين مكانها مي باشد . انسانهاي باستان با طرز تفكر خاص خويش ، خالق اين آثار مادي و معنوي هستند .مطالعة اين آثار طرز تفكر انسانهاي باستان آذربايجان را به وضوح بيان مي‌كند . نقوش مختلف صخره اي در شمال و جنوب آذربايجان تماماً به تمدن سرتاسري آندرونووا متعلق هستند. تمدن آندرونووا تمدني است عظيم و سرتاسري مربوط به تركان باستان كه شاخص اصلي آن وجود تصاوير حيوانات شاخ دار نظير گوزن، بزكوهي ، قوچ و غيره و انسان شكارچي با نيزه و كمان مي باشد.

 

شاخ در ميان تركان قديم و به طبع آن در تمدنهاي بعدي تركان نيز از اهميت فراواني داشته و علامت قدرت و اقتدار بوده است .همين موضوع در علامت رسمي تركان نيز ظاهر شده و بصورت هلال ماه در آمده است. مثالهاي زيادي از تركان باستان در اين مورد قابل ذكر است . مثلاً در ميان عيلاميان پروتوتورك كه در همسايگي آذربايجان در خوزستان فعلي مي زيستند شاخ از اهميت زيادي برخوردار بوده است. در سنگ نبشته اي مربوط به عيلامي ميانه شاخ جزء مهمي از هر معبد بوده و نهاد الويت آن زمان بوده است. به طوري كه شاه شيلهاك اينشوشيناك در قرن دوازده قبل از ميلاد افتخار كرده است كه بيست معبد شاخي را حفظ و دو باره سازي كرده است . پانصد سال بعد آشوربانيپال با افتخار به ما اعلام مي كند كه در جريان فتح شوش ، شاخ هاي برتري ريخته گري شده را از زيگوراتها – معابد مذهبي تركان باستان – بركنده است. خاقان هاي عيلامي ها ، خدايان و صاحب منصبان عيلامي نيز همگي داراي تاج و كلاههاي شاخدار بوده‌اند. سومريهاي پروتوتورك هم داراي چنين رسم دامنه داري بوده‌اند: “ نين قيرسو ” كه داراي شخصيتي خدايي بوده تاج شاخدار بر سر داشت. اكثر اشياء موجود در موزة تهران ( ايران باستان ) كه مربوط به تركان باستان مي باشد داراي نقوش با تاجهاي شاخدار مي باشند. در آثار تركان بعدي ( مانناها ، ساكاها ، اورارتوها و …) نيز اشياء منقش به انسانهاي با كلاه شاخدار به چشم مي خورد. در افسانه ها و داستانهاي قديمي كه در ميان تركان رواج داشته شخصيتهاي افسانه اي براي ارائة قدرت و اقتدار خويش با تاج هاي شاخدار ظاهر مي‌شوند. مثلاً رستم و اسكندر در داستان بوينوزلو اسكندر .

 

در ميان اشكانيان نيز شاخ سمبل اقتدار بوده و اين يه تدريج تبديل به حلقه شده است. ساسانيان نيز همين رسم را ياد گرفته‌اند. در نقوش خان تختي سلماس ، حاكمان مغلوب آذربايجان حاقه هاي اقتدار آذربايجان را تسليم حاكمان ساساني مي كنند.

 

در تركان بعد از اسلام و حتي معاصر نيز اين سمبل به شكل ديگري به چشم مي خورد و چيزي از اهميت آن كاسته نمي شود. مثلاً شاه اسماعيل خطايي اقتدار خود در آذربايجان را با تزئين مناره اي با شاخ قوچهاي شكاري در شهر خوي به نمايش مي گذارد. امروزه در بام بسياري از خانه هاي روستايي آذربايجان شاخ قوچ به عنوان نماد برتري و قدرت و دفع كننده بلاها با شكوه هر چه تمام تر خودنمايي مي كند.

 

همين سنت مردمي تركي به ميان فارس ها نيز رفته است. ازرقي هروي مي نويسد:

هربرج و هرحصار كه شاخ گوزن داشت                       پنهان شد از نهيب خونگ تـو در حصار

 

امروزه نقوش مربوط به تمدن آندرونوا در اطراف زنگه‌زور ، كلبه جر، قره‌داغ ، ساوجبلاغ ، سلماس و قبوستان به چشم مي خورد.

 

گوناز تی وی

SH.A

Post | Gunaz article thumb

به اشتراک بگذارید :

Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social
gun az article

گوناز تی وی ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۰ـ سؤزوموز: فردوسی، مذهب، قادین، میللیت

۱۴۰۰-۰۲-۲۴

gun az article

گوناز تی وی ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۰ـ دوشونمه یه چاغیریش: میللی گون‌لریمیز

۱۴۰۰-۰۲-۲۴

gun az article

اورمو و سولدوزدا سئچگی لرله باغلی موراجیعت؛ ائلین گوجو، سئلین گوجو / ائل بیر اولسا، داغ اوینادار یئریندن!

۱۴۰۰-۰۲-۲۳

gun az article

مس سونگون ورزقان برای چهارمین سال متوالی قهرمان لیگ برتر فوتسال شد - تصویر

۱۴۰۰-۰۲-۲۳

gun az article

گوناز تی وی ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۰: قانون گذاران آمریکایی خواستار لغو مجوز امنیتی آریان طباطبایی شدند

۱۴۰۰-۰۲-۲۳

gun az article

احمد اوبالی: آذربایجان جنوبی، اسرائیل را دوست و برادر خود می داند

۱۴۰۰-۰۲-۲۳

gun az article

افتتاح دبیرخانه شهر جهانی سفال در لالجین همدان پس از ۵ سال

۱۴۰۰-۰۲-۲۳

gun az article

مریم منادی فعال ملی مدنی آذربایجان در تصادف جاده گرمی جان باخت

۱۴۰۰-۰۲-۲۳

gun az article

گوناز تی وی ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۰ ـ گؤروش: گونئی آزربایجان میللی آزادلیق حرکاتینا قارشی تخریبات‌لار، ایران‌دا آجلیق، رژیم‌ایسه تئروریست‌لره پول پایلاماقدادیر

۱۴۰۰-۰۲-۲۲

gun az article

جلسه دادگاه فعال ملی آذربایجان؛ «روزبه پیری» برگزار شد

۱۴۰۰-۰۲-۲۲

gun az article

گوناز تی وی ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۰: تلاش چین برای ساکت کردن کشورها و سازمان های مدافع حقوق ترک های اویغور

۱۴۰۰-۰۲-۲۲

gun az article

بدلیل عدم تمدید مرخصی؛ علیرضا فرشی به زندان تهران بازگشت

۱۴۰۰-۰۲-۲۲

gun az article

صدور حکم حبس، شلاق و جریمه برای کارمندان شهرداری و اداره ثبت اسناد پارس‌آباد

۱۴۰۰-۰۲-۲۲

gun az article

دو مرزبان آذربایجانی بدست گروههای تروریستی کُردی به شهادت رسیدند

۱۴۰۰-۰۲-۲۲

gun az article

استوری اعتراضی بازیکنان تیراختور آذربایجان و واکنش تند باشگاه

۱۴۰۰-۰۲-۲۲

gun az article

گوناز تی وی ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۰ـ اؤزوموز: اورارتولار

۱۴۰۰-۰۲-۲۱

gun az article

گوناز تی وی ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۰ـ گوندم ماساسی: ایران‌دا آزربایجان تورک‌لری‌نین سیخیشدیریلماسی

۱۴۰۰-۰۲-۲۱

gun az article

گوناز تی وی ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۰: بیست وهفت سالگی « روزدانشجو» درآزربایجان، شورای نگهبان ساختگی رژیم در آذربایجان شرقی

۱۴۰۰-۰۲-۲۱

gun az article

در سایه بی توجهی مسئولین؛ سنگ‌های گورستان تاریخی آذربایجان تخریب شد - تصویر

۱۴۰۰-۰۲-۲۱

gun az article

دکل حفاری چاه نفت در مغان مستقر می شود

۱۴۰۰-۰۲-۲۱