روز 19 اکتبر 2009 در چارچوب طرح اصلاحات دموکراتیک، 43 نفر از جمله 4 کودک از اردوگاه مخمور و کوه قندیل وارد ترکیه شده و تسلیم دادستانی جمهوری ترکیه گردیدند. این افراد که با سازمان تروریستی پ ک ک در ارتباط بودند، از سوی دادگاه تشکیل یافته در منطقه و بر اساس "قانون ندامت شماره 221" مورد بازجویی قرار گرفتند. پس از پایان بازجویی، تمامی این افراد آزاد شدند که پنج تن از آنان بدون بازداشت تحت محاکمه قرار خواهند گرفت.بدنبال این حادثه، تحولاتی رخ داد که موجب شگفتی همگان گردید. هزاران نفر در منطقه تجمع کرده و با تشکیل کاروانهای اتومبیل و حمل پرچم های حزبی، به بهانه استقبال از تسلیم شدگان به جشن و شادمانی پرداختند. این حادثه، واکنش های بسیاری در گوشه و کنار ترکیه را برانگیخت. خانواده هایی که نزدیکان خود را در مبارزه با تروریسم از دست داده اند، همچنین انجمن ها و بسیاری از شهروندان، در شهرهای مختلف، نسبت به روند طرح بازگشت به خانه اعتراض کردند. علاوه بر این، هم وزرا و هم بروکرات های کشوری و لشکری، علیرغم حمایت از روند بازگشت به خانه، اینگونه جشن های آزار دهنده را مورد انتقاد قرار دادند.

بدنبال این حادثه، حکومت به منظور پایان بخشیدن به واکنش ها و اعتراضات و تحت کنترل قرار دادن بحران بازگشت به خانه که می توانست گسترده تر شود، هشدار داد که ممکن است روند طرح اصلاحات دموکراتیک را متوقف سازد. بطوری که، طرح بازگشت 15 نفر از منسوبین پ ک ک که قرار بود روز 28 اکتبر از کشورهای مختلف اروپا وارد ترکیه شوند، لغو گردید.

به این ترتیب با هدف خاتمه بخشیدن به تروریسم پی کا کا، ترک سلاح تروریستها، تسلیم شدن آنان و نیز به منظور محاکمه آنان در چارچوب قانون ندامت، اجرای قانون موسوم به "روند بازگشت به خانه" بصورتی غیر منتظره تبدیل به بحرانی جدی گردید.

فضای اجتماعی و روانی ای که پس از 19 ام اکتبر و روزهای پس از آن پدیدار گردید، نه تنها کمکی به حل معضل تروریسم نکرد بلکه سبب افزایش احتمال عمیقتر شدن این معضل گردید.

جهت عدم بروز چنین احتمالی، می بایست بسیار دقیق بود. چراکه مسئله تروریسم و مبارزه با آن که از 25 سال پیش ادامه دارد، موضوع بسیار حساسی است. این مسئله سبب ایجاد زخمهای عمیق در کشور شده، اثرات متعددی از خود به جای گذاشته و همچنین سبب اضطراب انسانها و جامعه شده است.

در واقع یاد آوری شدن پی در پی قطعه شهدا و دیگر خاطرات نشان دهنده میزان تازه بودن آلام جامعه می باشد.

حل و فصل مسئله ای چنین حساس که تقریبا تمامی جمعیت 72 میلیون نفری ترکیه را بصورتی منفی تحت تاثیر خود قرار داده است، مشروط به انتخاب رفتاری بسیار دقیق می باشد.

بنابراین روند بازگشت به خانه، یک روز عید، یا مراسم پر هیاهوی تبریک نیست. در واقع کسانیکه به دلیل ترور، جان و مال خود را از دست داده اند، افراد صرفا وابسته به یک بخش یا حزب نیستند بلکه آنها از کل جامعه می باشند.

در چنین شرایطی دریافتن مفهوم رفتار کسانی که مراسم پر هیاهوی تبریک راه می اندازند کار سختی است. اگر آنان از قطع رابطه فرزندان خود از تروریسم، ترک سلاح آنان و یا بازگشت شان به میان خانه و خانواده خوشحالند این امری طبیعی است اما بهرحال جشن گرفتن این واقعه همچون یک روز عید وضعیتی غیر قابل درک است.

معضل تروریسم که برای سالیان مدیدی ادامه داشته شهرها و بخشهای این منطقه را نیز بصورتی منفی تحت تاثیر خود قرار داده است.

همچنین استقبال از این روند در قالب یک پیروزی که راه گشای مسائل منفی متعدد دیگری شده، غیر ممکن است چراکه این معضل برنده ای ندارد و در صورت ادامه نیز نخواهد داشت و اینکه حتی در کل جهان نیز چنین وضعیتی موضوع بحث نیست.

جهت اثبات این موضوع صرف نگاه ما به آمار کافی است. براساس اطلاعات موجود، در روند 25 ساله تروریسم، قریب به 40 هزار غیر نظامی و نظامی جان خود را از دست داده اند و خسارتی مادی به اندازه 150 میلیارد دلار به بار آمده است.

این خسارت تنها متعلق به یک بخش از جامعه و یا یک حزب سیاسی نیست، بلکه ضرر و زیان تمامی ترکیه است.

شاید همانگونه که برخیها به حق مدعی هستند، دشمنان ترکیه و جنگ افروزان از این روند بیشترین منافع را کسب کرده اند. در واقع اینان همان کسانی هستند که از تضعیف ترکیه در پی وقوع درگیریها احساس خوشحالی می کنند.

به همین دلیل، برای پایان بخشیدن به این ناگواری ها که مشکلات عدیده ای برای ترکیه ایجاد کرده، بایستی عاقلانه، با خونسردی کامل و با در نظر گرفتن افکار عمومی عمل نمود. از اینرو، پیش از چیز حکومت، نهادهای دولتی و احزاب می بایستی روند بازگشت به خانه را به خوبی مدیریت نمایند و باید برای تکرار نشدن آنچه که در 19 اکتبر شاهد آن بودیم، تدابیر مختلفی اتخاذ شود. دوم اینکه، گروه های اجتماعی از تمامی اقشار، باید در مورد این تحولات آرامش خود را حفظ کرده، متواضعانه و خونسردانه عمل کنند. همه باید از خود بپرسند "اشتباه ما چه بود که چنین مشکلی پیش آمد؟" و "برای تکرار نشدن آن چه باید کرد؟". طبیعتاً فراموش کردن و جبران این ناگواری ها و تلخی ها غیر ممکن است. ولی تداوم دائمی این تلخی ها و تلفات و یا چشم پوشی و بی تفاوتی نسبت به آن نیز امکان ناپذیر است.

همانطوری که بسیاری از نهادهای دولتی و بازیگران اجتماعی و سیاسی در ترکیه نیز اذعان دارند، اکنون شرایط مساعدی برای حل این مشکل وجود دارد. بدون شک، استفاده بهینه از این فرصت می تواند آینده بهتری برای ترکیه به ارمغان آورد و عدم استفاده از آن نیز می تواند آینده کشور را تحت تأثیر منفی قرار دهد. از اینرو، بجا آوردن مسئولیت ها و عمل کردن آگاهانه از سوی همه، اجتناب ناپذیر است.  

قایناق : تی آر تی