سال۱۴۰۳ سال: لوی/ نهنگ ایلی ( سال نهنگ) میباشد - دکتر توحید ملک زاده
دو ایرانی در بریتانیا به جاسوسی برای ایران محکوم شدند
۱۲ نوامبر؛ روز قانون اساسی جمهوری آذربایجان
گذرگاه زمینی سومار در مرز ایران و عراق از جمعه بسته میشود
ترکیه و عربستان سعودی به دنبال گسترش تولید مشترک تجهیزات دفاعی هستند
فقر و تورم الگوی سرقت در ایران را تغییر داد
آغاز موج جدید آنفلوآنزا در ایران
اعلام آمادگی پاکستان برای دفاع از عربستان سعودی
هشدار سخنگوی دولت ایران دربارۀ احتمال قطع گاز در همۀ استانها و از جمله تهران
عباس لسانی و یوسف کاری وارد دومین سال حبس خود شدند؛ ۴۰ سال حکم حبس برای چهار فعال حرکت ملی آذربایجان
پس از مخالفت ادارات ثبت احوال میاندوآب و چهاربرج؛ ثبت احوال ملکان با رای دادگاه برای سئوگی شناسنامه داد
ادعای محسن رضایی در ترکیه واکنش برانگیخت: ایران و نیابتیهاش مانع اشغال ترکیه و عربستان به دست اسرائیل شدند!
گزارش رسانه بریتانیایی از پشتپرده یک شبکه ترور ایران در اروپا
ترامپ: پیروزی بر ایران باید کامل باشد؛ این مسئله باید مدتها پیش حلوفصل میشد
گروه هفت: ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد
بلومبرگ: ایران همچنان توان تولید ماهانه ۵۰ موشک بالستیک را دارد
افبیآی یک عضو سپاه پاسداران را در فهرست «تروریستهای تحت تعقیب» قرار داد
مذاکرات صلح اوکراین در ابوظبی پایان یافت؛ نمایندگان ترامپ به مسکو میروند
محسن رضایی: پایگاههای آمریکا در اروپا را هدف قرار میدهیم
صدها مدرسه در ایتالیا، اسکاتلند و ایرلند شمالی بهدلیل تهدید بمبگذاری تخلیه شدند
روسیه: احتمال ازسرگیری درگیری نظامی آمریکا و ایران منتفی نیست
پزشکیان راهی ترکیه شد
سونامی سالمندی در راه ایران
قیمت روغن موتور در یک سال ۹ برابر شد
همدستی ایران با ارمنستان علیه میراث آذربایجان؛ نامگذاری سالن مسجد تاریخی تورکها در ایروان به نام یک ارمنی!
هشدار نماینده مجلس ایران درباره موج تازه گرانی؛ آثار دلار ۲۷۰ هزار تومانی هنوز به سفره مردم نرسیده است
نماینده خوی هم حریف ثبت احوال نشد؛ ۴۴۷ روز بیشناسنامگی «ائلشن» و سرگردانی والدینش
انفجار در میدان گازی پارس جنوبی؛ رسانههای حکومتی ایران میگویند علت آن هنوز مشخص نیست
رسانههای آمریکا: ناو هواپیمابر هستهای تئودور روزولت آمریکا «راهی خاورمیانه» شد
ترامپ: «تلاش دموکراتها» برای استیضاح پیت هگست «مفتضحانه» شکست خورد
افشاگری داور سابق: از من خواستند به ضرر تراختور سوت بزنم (ویدیو)
آمریکا: ایران در مذاکرات شروط غیرمنطقی مطرح میکند
عراق مانع فرود هواپیمای تیم ملی فوتبال ایران شد
شهرداری بناب نامهای قدیمی و تورکی محلات شهر را روی تابلوها درج کرد
عراق مرز سومار (مندلی) را مسدود میکند
وادهفول: ایران باید غنیسازی را بطور دائمی متوقف کند
مذاکرات پیچیده تشکیل دولت بعدی در اسرائیل آغاز شد
با رای دادگاه، اداره ثبت احوال جلفا پس از ۳۱٠ روز برای یک کودک با نام ترکی ائلرا شناسنامه صادر کرد
گزارش نگرانکننده از نقض حقوق بشر و وضعیت نامناسب زندانیان در زندان مرند
حضور ۴ فیلم از آذربایجان جنوبی در ششمین جشنواره فیلم جهان تورک «قورقود آتا» در استانبول
دولت آمریکا به شهروندانش هشدار داد تا به شش کشور خاورمیانه از جمله ایران سفر نکنند
فرانسه: ایران پشت حملههای سایبری به یخچالهای فروشگاههای زنجیرهای بود؛ سفیر ایران احضار شد
ترامپ: حمله احتمالی بعدی به ایران پنج برابر بزرگتر از حمله نخست خواهد بود
تهران به «عنصر نامطلوب» بودن ۱۴ شهروند ایرانی از سوی آذربایجان اعتراض کرد
سال۱۴۰۳ سال: لوی/ نهنگ ایلی ( سال نهنگ) میباشد - دکتر توحید ملک زاده
تقویم بسیار قدیمی حیوانات که در ایران بطور رسمی کاربردی حداقل ششصد ساله دارد پایهای ترکی دارد. قدیمی ترین اثر دال بر استفاده از این سیستم تقویمی در سنگنوشته های ترکی « اورخون» نوشته شده به زبان ترکی قدیم در ۱۳۰۰ سال قبل، موجود است. پس از اسلام در آثار ابوریحان بیرونی نیز به این سیستم تقویم اشاراتی شده ولی شرح آن به طور کامل در کتاب مشهور دیوان لغات الترک محمود کاشغری به شرح زیر آمده است: يكي از خاقانهاي ترك ميخواهد كه تاريخ وقوع جنگي را بداند، ولی ممكن نميشود. از اينروي با ملتش مشورت ميكند و در قورولتای اعلام ميدارد كه همانطور كه ما درباره تاريخ وقوع اين جنگ دچار سردرگمي شديم آيندگان نيز سردرگم خواهند شد. بنابراين ما اكنون به تعداد دوازده (ماه و) برج آسمان دوازده سال را نامگذاري ميكنيم، تا سالهایمان را از گذر اين تقویم بفهميم. اين در ميانمان يادگاري باشد. ملّت هم پيشنهاد خاقان را تأييد ميكند.
خاقان به اين مناسبت به شكار ميرود و فرمان ميدهد كه حيوانات را به سوي رود «ايلا» برانند. مردم حيوانات را به تنگنا انداخته به سوي رودخانه ميرانند. بعضي از اين حیوانات را شكار ميكنند و تعدادي از آنها خود را به آب ميزنند. دوازده حيوان از آن ميان از آب ميگذرند. نام هر يك از اين حيوانات به سالي داده ميشود. نخستين اين حيوانات سيچان (موش) بوده ... نام نخستين سال «سيچغان ييلي» (سال موش) گذاشته ميشود. بعد نام حيواناتي كه يكي بعد از ديگري از آب گذشته بودند به ترتيب به سالها داده ميشود: «اود ييلي» (سال گاو) و ...
تركمنها نیز روايت پندآميزي در مورد پيدايش سالشمار حيواني دارند. روزي تمامي حيوانات به پيشواز سال جديد ميروند. شتر كه به قد و بالاي خودمغرور شده بود گفت: «حتماً پيش از همه سال جديد را خواهم ديد.» امّا موش كوچك با زرنگي تمام روي سر شتر جهيده و پيش از همه، سال جديد را مي بيند. شتر كه مات و مبهوت مانده بود، از تمامي دوازده حيوان دوره كه موفق به مشاهده سال جديد شده بودند عقب ميماند و بدين ترتيب غرور شتر باعث مي شود كه جايي در دوره سالها نداشته باشد .اين روايت به مدد مايه اخلاقي و پندآميز آن كه نهي از غرور است، در ميان تركمنها نسل اندر نسل نقل شده و بصورت ضربآلمثل درآمده است: «دويه بوينونا بويسانيپ ييلدان كور قاليپدير!» يعني (شتر به علّت مباهات به گردنش از مشاهده سال جديد محروم ماندهاست).
عموما اعتقاد بر این است که سالها با ویژگی هر یک از حیوانات همراه می باشد.
نام سالهای دوازدهگانه حیوانی ترکی که در ایران به کار میرفته با تلفظ قدیمی، به ترتیب عبارت بوده است از:
سیچقان ایل (سال موش)
اود ایل (سال گاو)
بارس ایل (سال پلنگ)
توشقان ایل (خرگوش)
لوی ایل (سال نهنگ)
ایلان ایل (سال مار)
یوند ایل (سال اسب)
قوی ایل (سال گوسفند)
بیچین ایل (سال میمون)
تخاقوی ایل (سال مرغ )
ایت ایل (سال سگ)
تنغوز ایل (سال خوک)
این سیستم تقویمی از دوران صفویه رسما در تقویم ایران بکار رفت. در سال۱۳۰۴ شمسی با آغاز سلطنت پهلوی و در راستای مقابله با نشانه های ترکی در ایران، از تقویم رسمی خارج گردید. با اینحال هنوز هم بصورت غیررسمی براساس سنتی دیرین هر سال تقویم حیوانی در تقویمهای نجومی اعلام می گردد و اهالی آذربایجان و ایران برای تفال از این نامگذاری استفاده می کنند. لوی یا نهنگ ( ماهی بسیار بسیار بزرگ) در فرهنگ ترکان باستان نماد حیات، برکت و پرآبی می باشد.
۱۶اسفند ۱۴۰۲
گونازتیوی
SH.A
عقبنشینی پارلمان بلژیک از میزبانی رضا پهلوی؛ او نماینده تمامی مخالفان نیست
وصیتنامه خامنهای هم مثل جسدش ۷-۸ ساعت در آتش سوخت
بیانیه باشگاه «چایقوشان» تورکمنصحرا در محکومیت شعارهای نژادپرستانه هواداران ملوان بر علیه ملت تورک آذربایجان
اکونومیست: گروههای نیابتی ایران در خاورمیانه از تهران فاصله میگیرند
فورچون: حتی مجتبی خامنهای هم از بحران اقتصادی در وحشت است
جروزالم پست: یک جبهه متحد علیه ملاهای ایران و رژیم بیرحم آنها ایستاده است - دیدگاه
جروزالم نیوز: در موضوع مذاکرات ایران و آمریکا، به دوحه اعتماد نکنید - دیدگاه
اسرائیل سپر دفاعی یونان را میسازد
آمریکا به مواضع سپاه در جنوب ایران حمله کرد
آیا حمله زمینی روسیه به کییف نزدیک است؟
نتانیاهو: ایران قصد کشتن یکی از پسرانم را داشت
تلویزیون ایران به کشتن پسر ترامپ فراخوان داد
روسیه دیگر در مدیترانه حضور نظامی ندارد
گزارش تکاندهنده از تعرض جنسی به زنان در زندانهای ایران
واکنش معنادار رئیس پارلمان عراق به قالیباف: خلیج «خلیج العربی» است
از همکاری تا رویارویی؛ چرا اسرائیل و ترکیه مقابل هم ایستادهاند؟ | تحلیل
افشای پشت پرده یک کانال محرمانه میان ترامپ و سپاه
ناو هواپیمابر دیگری از ژاپن به خاورمیانه اعزام میشود
زیادهخواهی احزاب کردی و موانع اصلی ائتلاف بین ملل غیر فارس در ایران- جروزالم پست
مجتبی خامنهای در اسفندماه مرده است - لیساک
حمله رائفیپور به آموزش به زبان مادری؛ این طرح خطرناک است و در راستای فدرالیزه کردن ایران است!
دیدار پوتین و محسن رضایی در کرملین؛ رسانههای ایران از انتقال پیام رهبر ناپدیدشده به مسکو خبر دادند
ترکیه واردات گاز ترکمنستان از مسیر ایران را متوقف کرد
تلگراف: مجتبی خامنهای از پوتین درخواست سلاح کرد
وزارت دفاع ترکیه: تیراندازی از سمت ایران جان یک سرباز تورک را گرفت
عبدالرضا داوری نیز به آموزش به زبان مادری حمله کرد؛ پیوند دادن این مطالبه با فرقه دموکرات آذربایجان
فرزاد پوراحمد، خواننده قطعه «تبریز» درگذشت
سفارت ایران در باکو؛ نامه درخواست ۵۵ نهاد مدنی آذربایجان برای آموزش زبان مادری در ایران امحا میشود
کرملین از پیشنهاد پیوستن روسیه به سازمان کشورهای تورک استقبال کرد
کشف اجساد هشت مرد جوان در نزدیکی مرز ایران و ترکیه
شهردار تبریز خواستار الحاق چهار شهر به این کلانشهر شد
پیشنهاد عجیب نماینده مجلس: مردم پول جنگندهها را بدهند
پس از رأی جنجالی علیه تراختور؛ ملوان روی خوش ندیده است
پزشکیان: منابع در خوزستان و آذربایجان است اما پولاش را به تهران میبرند! پول خودشان را هم به خودشان نمیدهند!
شجاع خلیلزاده: هیچ تیمی مثل تراکتور آذربایجان دشمن ندارد/ در همه استادیومهای کشور به تورکها توهین میشود
پرزیدنت علیاف شخصاً رانندگی کرد؛ اردوغان در مسیر شوشا همراه رئیسجمهور آذربایجان بود
برگزاری مراسم روز پیروزی جمهوری آذربایجان در تبریز
سه ناو جنگی آمریکایی از ژاپن به سوی خاورمیانه حرکت کردند