هر بیر فردین، کولتور، توپلوم و سیاست و یاشام طرزی ایله تانیشلیق و آنلاییشی یعنی، تؤره، تؤرن(مراسم)، دَیرلر، اینانج، نورم(هنجار)، قورال، داورانیش قالب‌لری، گؤروش، توتوم، مودا(مُد) و ...، توپلومداکی بیرینجیل و ایکینجیل گروپ‌لار واسطه‌سی ایله گرچکله‌شیر و منیمسه‌نیلیر. 

 

داها دوغروسو فردلر او گروپ‌لار واسطه‌سیله، توپلومدا یاشاماق اوچون حاضیرلاندیریلیرلار.

 

بیرینجیل گروپدا عاییله و دوستلوق گروپ‌لاری و ایکینجیل گروپدا ایسه اوخول، مسلک، درنک و مئدیانی(رسانه) آد اپارماق اولار. 

 

آذربایجان توپلومو چاغداش زامان دیلیمینده، مختلف سیاسی، اجتماعی و تاریخی اولای و دَییشیم‌لره شاهد اولوب و اونلاردان ائتگیلنمیش‌دیر. 

 

آنجاق اونلارین ان بحرانی وضعیتی، سیاسی گوجون فارس ائتنییی الینه کئچمه‌سیله باشلامیش‌دیر. 

 

بو آشامایا آیاق باسان آذربایجانلیلار،

 اجتماعی دیشلانماق، ائتنوساید(کولتورقیریم)، 

اقتصادی محدودیت‌لر و ساییرا مساله‌لره معروض قالمیش‌لار. 

 

اوسته‌گل ساواش، قیرغین، قیتلیق و ایدولوگییالارین آخیشمالاری اوزوندن اؤزل کاراکترلره صاحب اولموش‌لار. 

 

آنجاق ان اؤنملی مساله ایسه استبدادین اوزون سورمه‌سی ایدی.

 

استبداد اولونجا اینسانلارین بوتونلویو اؤزگورلوک و حقوق‌لاریندان محروم ائدیلیرلر، 

مستبد حاکم‌لر توپلومون رضایتی و منفعت‌لری ایله دئییل یالنیز اؤز ایسته‌دیکلری و ایستکلری دوغرولتوسوندا حرکت ائدیب، اینسانلارا گوج و باسقی اویغولاییرلار.

 

او اوزدن ده گئنل اولاراق اینسانلار سیاست ساحه‌سیندن چکینیب اوزاقلاشماغا و گوج داییره‌لری ایله ماراقلانماماغا قرار وئریرلر. 

 

بو دوروم مرکزین سیاست، کیملیک و روایتیندن فرقلی و باشقا اولان توپلوم‌لارا ایسه داهادا آجیناجاقلی و شدتلی شکیلده یانسیماقداایدی.

 

گله‌نکسل(سنتی) توپلومون قورولوشوندا اؤنملی یئرآلان عاییله، سیاسی، اجتماعی دَییشیم و دؤنوشوملردن(تحولات) ائتگیله‌نه‌رک، عاییله اویه‌لرینه ده او اورتاملارلا اویغون حرکت ائتمک‌لرینی اؤیرتمکده‌ایدیلر. 

 

گئنل اولاراق عاییله‌لرده دینی باخیش و اینانج‌لار بؤیوک چاپدا یئرآلیردی، دؤولت داییره‌لرینین یاراتدیغی قورخولو اورتام ایسه عاییله اویه‌لرینده "دؤولته قارشی دورماق اولماز و یا "دیلینی، فیکرینی قوروماسان جانیندان اولارسان" دئییم‌لرینی یایغینلاشدیرمیش‌دی. 

 

یانی باش اَیمک و سس‌سیز قالماق و اؤزل حیاتینی سورمک دوشونجه‌سی ایله دیری قالماغا، اؤزلرینی قوروماغا چالیشماقداایدیلر.

 

او دؤنمده‌کی کوتله اینسانلارین اؤزللیکلری؛ محافظه‌کارلیق، پاسیولیک(غیرفعال‌لیق)، چتینلیکلره دؤزن، چوخ چالیشماق، گوون‌سیزلیک، یالتاقلیق، عاجزلیک دوشونجه سوییه‌سینین دایازلیغی، ایستک‌لرین محدودلوغو و ... عبارت ایدی.

 

بو اؤزللیکلرین اولوشماسیندا عاییله‌لر بؤیوک رول اویناییردیلار.

 

آنجاق مساله آذربایجان عاییله‌لرینه گلینجه بیر فرقلی‌لیک و اؤزگولوک(اؤزونه مخصوص اولماق) ده شاهد اولونماقدا ایدی.

 

زامان-زامان هدفلی و سیستماتیک شکیلده، رسمی داییره‌لردن دیشلانیب و آشاغیلاندیریلان تورک وارلیغی، ایچینه چکیلیب شفاهی ساحه‌‌لرده اؤزونو قوروماغا چالیشیردی.

 

بو وارلیغین قورونماسیندا ایسه عاییله‌لر و آیدینلار چوخ اهمییت داشیماقدا ایدیلار.

 

ناغیل‌لار، حیکایه‌لر، اویون‌لار، آتالار سؤزو، آشیق موسیقیسی، خالق ماهنی‌لاری، اوخشاما، بایاتی...سینه‌لردن-سینه‌لره و نسیل‌لردن-نسیل‌لره اؤتورولوب داشینیردی.

 

اویسا بو دوروم مدرن توپلومدا دَییشمکده‌ ایدی.

مدرنله‌شمه‌یه دوغرو ایره‌لیله‌ین توپلومدا، ایکینجیل گروپ‌لار داهادا آرتیق رول اویناییب، اهمیت داشیماقدا ایدیلر.

 

او اوزدن اوخول، درنک، مسلک‌ و مئدییالار مرکز دؤولتین ایدولوگییا اساسیندا، اینسانلاری شکیللندیریب کنترل ائتمکده‌ایدیلر.

 

آذربایجان توپلومونون میللی وارلیغی و کیملییی مدرن دؤنمده یوخ ائدیلمکده‌ایدی. 

آسیمیلاسیون سیاستینی آشیری و قابا شکیلده یورودن تهران یؤنه‌تیمی، قارشیسینداکی فرقلیلیک و باشقالیق‌لاری محو ائتمه‌یه چالیشیردی.

 

بونلارا قارشی اولان فرد و آیدین‌لار ایسه باسقی و محدودیتلره معروض قالیب سیرادان چیخاریلماقدا ایدی.

 

 مدرن دؤولت‌لر اللرینده اولان آیقیت(دستگاه) و آراج‌لار واسطه‌سیله داهادا گئنیش شکیلده اینسانلاری اداره و کنترل ائتمکده‌ایدیلر.

 

مدرن دؤنمده عاییله‌‌لرین اویه‌لرینده اولان ائتگیسی آزالماغا باشلاییردی و اونلار گوج روایتی ایله اویوملاشماق مجبورییتینده قالماقدا اولاراق او روایت‌لری تکرار ائتمکده‌ایدیلر. 

 

یئنی گلن دونیادا ایسه مئدیا و دوستلوق گروپ‌لارینین هژمونیاسینا، همده عاییله‌لرین ائتگیسینین یوخ اولماغینا شاهد اولماقداییق.

 

گئنللیکله سوسیال شبکه‌لر و ایله‌تیشیم آراجلاری، دونیا چاپیندا اینسانلارین دویغو، دوشونجه، دَیر، یاشام طرزی و مناسبت‌لرینی شکیللندیرمکده‌دیرلر. 

 

بو یئنی دونیادا عاییله‌لرین اویه‌لرینه وئره‌بیله‌جک و اؤیره‌ده‌بیله‌جک مساله‌لره چوخ آز شاهد اولورکن، اینسانلار داها گئنیش و هیزلی شکیلده، سوسیال شبکه‌لرده ماراقلی اَیلنجه، مودا(مُد)، طرزلر، توتوم‌لار، گؤروش‌لر، حساسیت‌لر و مناسبت‌لر ایله ائتگیلنمکده‌دیرلر.  

 

 مینیمال و سانتیمانتال دونیادا کیچیکلیک، قیسالیق، اؤزتلیک(خلاصه)، بلیرسیزلیک، قورالسیزلیق، هیجان، لحظه‌لره یاشاماق، دویغو و دویوم‌لار(حس و عاطفه)ایله مناسبت بیلدیرمک، لذت آلماق و راحاتلیق حؤکم سورمکده‌دیر.

 

بو دؤنمینده اورتام و اؤزللیکلرینی نظرده آلاراق میشل فوکونون دئییشینی وورغولاییرام 

 "هاردا گوج وار اوردا دیرَنج‌ده اولا بیلیر". 

 

سیامک میرزایی

 

 گوناز تی وی

E. Y