دریاچه اورمیه، با آن همه زیبایی و جزایرش که روزگاری مامن هر انسان آذربایجانی و مسافران و میزبان فلامینگوها بود حالا در وضعیت اغما قرار گرفته و اگر برنامه ای جدی و عملیاتی برای احیای این نگین آذربایجان به کارگرفته نشده و به حیات خود ادامه ندهد، با مرگش حیات آذربایجان را نیز به کام مرگ خواهد کشاند.

به گزارش "صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی"،

احمد بایبوردی فعال محیط زیست در صفحه ایکس (توییتر سابق) خود از بحران مرگ دریاچه اورمیه و عواقب آن خبر داده و طی مطلبی از وجود نزدیک به ۱۰ میلیار تن نمک در بستر دریاچه خبر داده است.

ذرات نمکی که در پی وزش باد وطوفان ها می تواند تمامی شهرهای آذربایجان جنوبی از اورمیه گرفته تا مهاباد و تبریز و زنجان و دیگر مناطق را آلوده کرده و امکان زیست ملت آذربایجان در سرزمین خود را ازبین ببرد.

یعنی میتوان گفت نمک دریاچه اورمیه به مثابه یک بمب ۱۰ میلیارد تنی هر لحظه آماده فعال شدن و انفجار است.نمک دریاچه اورمیه بنابر تحقیقات انجام شده از سوی محققین حاوی یونهای سدیم،کلر،منیزیم و فلزات سنگینی می باشد که سرطانهای پوستی و گوارشی را در پی داشته و سلامت انسانها و محیط زیست منطقه را به خطر می اندازد و تا به حال تعدادی از ساکنین در روستاهای اطراف دریاچه از مرگ نزدیکان خود به دلیل بیماری سرطان خبر داده اند که پیشتر مستندساز آذربایجانی آقای محمد علیمرادی نیز حکایت آنها را طی مستندی به تصویر کشیده بود.

به گفته آقای بایبوردی سطح آب زیر زمینی در بسیاری از آبخوان های حوضه دریاچه اورمیه کاهش یافته است و افت سالانه متوسط در آبخوانهای آبرفتی این حوضه حدود ۲۹ میلیون متر مکعب در سال گزارش شده که در آذربایجان غربی تراز آبخوانها تنها در تیرماه سال آب ۱۴۰۳ نسبت به سال قبل نزدیک به ۲۰ سانتی متر کاهش داشته است.

پیشتر خانم مای ساتو گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران در کنفرانسی به میزبانی جمعیت حقوق بشر آذربایجان (ارک) با اشاره به پیامدهای اجتماعی و انسانی بحران خشک شدن دریاچه اورمیه وضعیت کنونی آن را نمونه ای آشکار از بی عدالتی زیست محیطی در ایران خوانده و نسبت به سوء مدیریت مقامات ایران هشدار داده و گفته بود:

"وضعیت بحرانی دریاچه اورمیه نتیجه مدیریت ناکارآمد و نبود شفافیت در حکمرانی زیست محیطی است و نه تنها محیط زیست ،بلکه حقوق اساسی جوامع محلی از جمله حق آب، بهداشت و شیوه های سنتی زندگی را به خطر انداخته است و حق مشارکت در امور عمومی و آزادی بیان و تجمع مسالمت آمیز نیز با سرکوب مدافعان محیط زیست محدود شده است.

جامعه آذربایجان اکنون با اثرات گسترده خشک شدن دریاچه اورمیه مواجه اند وادامه این روند می تواند خسارات غیر قابل جبرانی به همراه داشته باشند."

در سالهای اخیر گروه‌های مردمی ، فعالین محیط زیست و فعالین حرکت ملی آذربایجان به انحاء مختلف از ایجاد کمپین ها گرفته تا بر پایی اعتراضات خیابانی سعی در آگاهی بخشی نسبت به عواقب فاجعه خشک شدن دریاچه اورمیه داشته و ضمن هشدار به مسئولین خواهان احیای دریاچه اورمیه بوده اند،اما حاکمیت ایران همچنان در مقابل خواستهای ملت آذربایجان مبنی بر احیا دریاچه اورمیه سیاست سرکوب را در پیش گرفته است.

جهاد یایجی تفسیر گر تورکیه ای پیشتر در مصاحبه ای خشک شدن دریاچه اورمیه را امری سیاسی و عمدی دانسته و گفته بود که حکومت ایران با خشک کردن دریاچه اورمیه در پی تغییر ترکیب جمعیتی در آذربایجان جنوبی است و حکومت تلاش می کند تورکهای آذربایجان را مجبور به مهاجرت از منطقه کرده و با استفاده از آن نیروهای تروریستی کرد را در خط مرزی ایران و ترکیه اسکان دهد.

بنا به نظر کارشناسان حوزه محیط زیست، خشک شدن دریاچه اورمیه زندگی بیش از ۱۴ میلیون نفر از ساکنین این حوزه را به خطر انداخته و مهاجرت اجباری ساکنین منطقه را در پی داشته و با خشک شدن دریاچه اورمیه آذربایجان به سرزمینی سوخته تبدیل خواهد شد.

گوناز تی وی

E. Y