تعداد زیادی از فعالین حرکت ملی آذربایجان با احکام غیرقانونی یا بازداشت بدون ادله در زندان‌های حکومت ایران هستند. پرونده‌سازی، روند قضایی مبهم و ناعادلانه، عدم دسترسی به وکیل مستقل در اکثر موارد، مداخله غیرقانونی نیروهای امنیتی در پرونده‌ها، ایجاد شرایط نامناسب در زندان و عدم رسیدگی لازم به خواسته‌های قانونی زندانیان از جمله موارد نقض حقوق این فعالین به شمار می‌رود.

 

به گزارش "صفحه اطلاع‌رسانی عباس لسانی"،

هم‌اکنون حداقل ۱۹ تن از فعالین مدنی آذربایجان در زندان‌های مختلف ایران به‌سر می‌برند. در آخرین مورد بازداشت فعالین، عباس لسانی، علی خیرجو، بهزاد دشتی و یوسف کاری مقابل زندان اوین بازداشت شدند. در ادامه گزارشی از وضعیت زندانیان سیاسی آذربایجان به ترتیب تأخر بازداشت ارائه می‌گردد:

 

در روز ۲۰ آبان چهار فعال حرکت ملی آذربایجان به اسامی عباس لسانی، علی خیرجو، بهزاد دشتی و یوسف کاری مقابل زندان اوین بازداشت شدند. پیش‌تر در تاریخ ۱۸ آبان، عباس لسانی در بیانیه‌ای ضمن حمایت از طاهر نقوی و ودود اسدی و محکومیت برخورد ناشایست نیروهای امنیتی با خانواده این زندانیان که مقابل زندان اوین تحصن کرده بودند، اعلام کرده بود اگر تا ۲۰ آبان به مطالبات زندانیان رسیدگی نشود، مقابل زندان اوین حاضر خواهد شد و همراه با خانواده زندانیان تحصن خواهد کرد.

 

بازداشت این فعالان همراه با ضرب‌وشتم بوده است، به‌طوری‌که بینی بهزاد دشتی و یکی از دندان‌های علی خیرجو در جریان بازداشت شکسته است. این چهار تن از تاریخ ۲۷ آبان به بازداشتگاه وزارت اطلاعات در زندان اوین، بند ۲۰۹، منتقل شده‌اند و تا لحظه تنظیم گزارش در آنجا نگهداری می‌شوند.

 

طاهر نقوی، فعال مدنی و وکیل آذربایجانی، در مهرماه ۱۴۰۳ از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی به چهار سال حبس تعزیری، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و دو سال محرومیت از حقوق اجتماعی و عضویت در احزاب محکوم شد. این حکم در دی‌ماه ۱۴۰۳ توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران تأیید شد. همچنین در مهرماه، شعبه ششم دادگاه انتظامی مرکز وکلا، کارشناسان و مشاوران خانواده قوه قضائیه، پروانه وکالت این وکیل دادگستری را به حالت تعلیق درآورد.

 

به گفته خانواده، طاهر نقوی به همراه ودود اسدی، دیگر فعال حرکت ملی آذربایجان محبوس در زندان اوین، از تاریخ ۵ آبان در اعتراض به احکام ناعادلانه و عدم دسترسی به خدمات پزشکی در اعتصاب غذا به سر می‌برند.

ودود اسدی، فعال مدنی آذربایجان، در تاریخ ۱۳ اسفند ۱۴۰۳ جهت تحمل حکم ۹ ماه حبس به زندان اوین منتقل شد. در اردیبهشت سال جاری، با وجود عدم حضور آقای اسدی در دادگاه به علت زندانی بودن، دادگاه تجدیدنظر برای وی برگزار و حکم پنج سال و شش ماه حبس او تأیید شد. او به همراه طاهر نقوی از تاریخ ۵ آبان در اعتراض به احکام ناعادلانه و عدم دسترسی به خدمات پزشکی مورد نیاز، دست به اعتصاب غذا زده‌اند.

 

فاطمه آتشی خیاوی، فعال مدنی آذربایجان، در دادگاه تجدیدنظر به ۵ سال حبس محکوم شده است که ۳ سال آن تعلیقی و ۲ سال آن قابل اجرا است. او در مرحله بدوی، توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی، بابت اتهام «اجتماع و تبانی» به تحمل ۵ سال حبس تعزیری و به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به ۱ سال حبس تعزیری محکوم شده بود.

 

علیرضا فرشی فعال حرکت ملی آذربایجان، روز ۲۹ مرداد ۱۴۰۴ پس از مراجعه به دادگستری شهرستان مرند توسط ماموران نیروی انتظامی جهت تحمل دوران محکومیت ۸ ماه حبس خود به زندان مرکزی مرند منتقل شد. حکم ۸ ماه زندان آقای فرشی توسط شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران صادر و توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران بدون برگزاری جلسه رسیدگی عیناً تأیید شده بود.

 

مرتضی حقیرانتظار، فعال حرکت ملی آذربایجان، روز ۳ تیر سال جاری توسط مأموران امنیتی با لباس شخصی در منزلش بازداشت و پس از چند روز بازداشت و بازجویی آزاد شده بود. او پس از آزادی دوباره به زندان مرکزی تبریز منتقل شد و در تاریخ ۵ آذر سال جاری به مرخصی پایان دوران محکومیت اعزام شده است. با وجود اجرای حکم، دلایل صدور حکم، جزئیات پرونده، عنوان اتهامی و مرجع قضایی صادرکننده حکم هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است.

 

دکتر ابوالفضل رنجبری و یونس مرامی، فعالان مدنی آذربایجان، به ترتیب در تاریخ ۱۴ اردیبهشت و ۱۰ تیر سال جاری بازداشت شده‌اند. هر دو فعال از ابتدای بازداشت تاکنون ممنوع‌الملاقات و ممنوع‌المکالمه هستند. اتهام اولیه آنها «تبلیغ علیه نظام» بوده اما بعدها در کیفرخواست، بدون هیچ مستند حقوقی، اتهام «جاسوسی» به آنها نسبت داده شده است.

 

پس از برگزاری جلسه رسیدگی در شعبه ۳ دادگاه عمومی و انقلاب تبریز، اتهامشان از «جاسوسی به نفع کشورهای متخاصم» به «معاونت در افساد فی‌الارض» تغییر یافته است. هر دو فعال از حق داشتن وکیل محروم شده‌اند.

 

محمود اوجاقلو، فعال حرکت ملی آذربایجان، ۲۱ آذر ۱۴۰۱ در محل کار خود در تهران توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شد. او طی حکمی از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی، از بابت اتهام‌های «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم»، «تبلیغ علیه نظام»، «عضویت در گروهک حرکت ملی آذربایجان به قصد برهم زدن امنیت کشور» و «تحریک مردم به جنگ و کشتار با یکدیگر» در مجموع به ۱۶ سال حبس تعزیری محکوم شده بود. شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران با تبرئه او از اتهام «عضویت در گروهک حرکت ملی آذربایجان» در مجموع ۱۱ سال حبس تعزیری را برای وی تأیید کرده است.

سید محمدرضا فقیهی، فعال حقوق بشر و وکیل آذربایجانی، در تاریخ ۲ اسفند ۱۴۰۳ جهت تحمل پنج سال حبس به اتهام «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت کشور» به زندان اوین منتقل شد. این حکم توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب و به ریاست قاضی صلواتی صادر شده است. او روز چهارشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۱، در جریان تجمع وکلای دادگستری در اعتراض به «نقض حقوق معترضان و اصل ۲۷ قانون اساسی» مقابل کانون وکلای مرکز بازداشت و در ۳ آبان ۱۴۰۱ با تودیع وثیقه آزاد شده بود.

 

طی روزهای ۱۶، ۱۷ و ۱۸ بهمن ۱۴۰۲، حداقل ۲۹ تن از فعالان مدنی آذربایجان در شهرهای اردبیل، رشت، اورمیه، تبریز، اسلامشهر تهران، کرج و آستارا توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. تاکنون طاهر نقوی، ودود اسدی، آیاز سیف‌خواه، فاطمه آتشی خیاوی، کرم مردانه، عبدالعزیز عظیمی قدیم، مرتضی پروین، آراز امان، باقر حاجی‌زاده و سالار طاهر افشار در زندان به سر می‌برند.

 

آیاز سیف‌خواه، آراز امان، باقر حاجی‌زاده و کرم مردانه، فعالان حرکت ملی آذربایجان، توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی بابت اتهام «جاسوسی» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به احکام طویل‌المدت محکوم شده‌اند. از بابت اتهام جاسوسی، آقای سیف‌خواه به ۹ سال، آراز امان و باقر حاجی‌زاده هرکدام به ۸ سال و کرم مردانه به ۶ سال حبس محکوم شده‌اند. همچنین بابت اتهام «اجتماع و تبانی» هرکدام پنج سال حبس گرفته‌اند. در مجموع احکام صادره برای آنها به ترتیب ۱۴، ۱۳، ۱۳ و ۱۱ سال حبس به همراه مجازات تکمیلی شامل دو سال ممنوعیت خروج از کشور و ممنوعیت عضویت در احزاب و فعالیت مجازی است.

 

مرتضی پروین، فعال حرکت ملی آذربایجان، توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی به ۶ سال زندان محکوم شده است؛ ۵ سال بابت «اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی و خارجی» و ۱ سال بابت «تبلیغ علیه نظام».

 

عبدالعزیز عظیمی قدیم، فعال حرکت ملی آذربایجان، در مهرماه ۱۴۰۳ توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی از بابت اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به ۵ سال و بابت «تبلیغ علیه نظام» به ۱ سال حبس، در مجموع به ۶ سال زندان محکوم شده است.

 

سالار طاهر افشار، فعال حرکت ملی آذربایجان، در مهرماه ۱۴۰۳ به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی به ۵ سال حبس محکوم شده است.

 

گوناز تی وی

E. Y