امروز ۲۶ آذر؛ سالروز سوزندان کتابهای ترکی در آذربایجان به دست حکومت پهلوی است

آخرین خبرها

امروز ۲۶ آذر؛ سالروز سوزندان کتابهای ترکی در آذربایجان به دست حکومت پهلوی است

۱۴۰۴.۰۹.۲۶, ۰۸:۰۱

Gunaz.tv

امروز ۲۶ آذرماه، مصادف با هشتادمین سالگرد وقایع تلخ سال ۱۳۲۵ در آذربایجان است؛ روزی که پس از سقوط حکومت ملی آذربایجان، ارتش حکومت پهلوی دوم با ورود به شهرهای آذربایجان، دست به اقداماتی گسترده علیه مردم، فرهنگ و هویت این سرزمین زد؛ رویدادهایی که در حافظه تاریخی ملت آذربایجان به عنوان «روز کتاب‌سوزان» ثبت شده است.

به گزارش "صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی" بر اساس اسناد تاریخی و روایت‌های متعدد، نیروهای ارتش پهلوی در میادین اصلی شهرهای آذربایجان، از جمله تبریز، با جمع‌آوری کتاب‌های منتشرشده به زبان تورکی آذربایجانی و آثار مرتبط با تاریخ، فرهنگ و هویت ملت آذربایجان، توده‌هایی از کتاب ایجاد کرده و آن‌ها را به آتش کشیدند. این اقدام نمادین و خشونت‌بار، بخشی از سیاست سرکوب فرهنگی و هویتی بود که هم‌زمان با غارت، بازداشت، سرکوب و کشتار شهروندان آذربایجان صورت گرفت.

کتاب‌سوزان ۲۶ آذر ۱۳۲۵ تنها یک اقدام فرهنگی نبود، بلکه تلاشی سازمان‌یافته برای محو دستاوردهای حکومت ملی آذربایجان و حذف زبان و هویت تورکی از عرصه عمومی به شمار می‌رفت. این در حالی است که حکومت ملی آذربایجان در فاصله کوتاه فعالیت خود، از آذر ۱۳۲۴ تا آذر ۱۳۲۵، اصلاحات گسترده‌ای در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و عمرانی به اجرا گذاشته بود.

در این دوره، قانون جامع کار تدوین شد، با گشودن انبارها و سیلوهای دولتی تلاش شد قیمت‌ها تثبیت شود و به‌جای فشار بر اقشار فرودست، نظام مالیاتی جدیدی مبتنی بر سود بازرگانی، بهره مالکانه، درآمد مشاغل خاص و کالاهای تجملی به اجرا درآمد. خیابان‌های اصلی تبریز آسفالت شد، کلینیک‌های درمانی و کلاس‌های مبارزه با بی‌سوادی گشایش یافت و دانشگاه، ایستگاه رادیویی و چاپخانه تأسیس شد.

همچنین نام‌گذاری خیابان‌ها به نام قهرمانان انقلاب مشروطه مانند ستارخان و باقرخان، ملی کردن بانک‌ها، احداث نوانخانه‌ها و خانه‌های سالمندان، بنای تئاتر شهر، ایجاد بنگاه‌های نشر برای چاپ کتاب به زبان تورکی آذربایجانی و گردآوری شعرها و فرهنگ عامیانه از دیگر اقدامات این حکومت بود؛ اقداماتی که چهره شهرهای آذربایجان را دگرگون ساخت.

ریچارد کاتم، پژوهشگر آمریکایی و نویسنده کتاب Nationalism in Iran، در ارزیابی این دوره می‌نویسد:

«کاری که حکومت ملی آذربایجان در یک سال در تبریز کرد، بیش از کارهایی بود که رضا شاه در طول بیست سال انجام داد.»

گونازتی‌وی

SH.A

GUNAZ.TV

آخرین خبرها