گرینلند، جزیره خودمختار دانمارک، این روزها محور اصلی اخبار بین‌المللی است و بیشتر حول تلاش‌های دونالد ترامپ برای کنترل یا خرید این جزیره می‌چرخد و مجمع جهانی اقتصاد در داووس به صحنه رویارویی رهبران اروپا و امریکا بدل شده است.

چند هفته پیش، ریس جمهور آمریکا؛ ترامپ بار دیگر اعلام کرد که آمریکا باید گرینلند را بخرد یا کنترل کند. او دلیل این سخنان را امنیتی، نظامی، منابع معدنی کمیاب و موقعیت استراتژیک در قطب شمال اعلام کرد و حتی گفت در صورت مخالفت دانمارک و اروپا، تعرفه ۱۰ درصدی و بعداً تا ۲۵ درصدی روی کالاهای هشت کشور اروپایی (از جمله دانمارک) اعمال خواهد کرد. ترامپ در مقطعی استفاده از نیروی نظامی را هم رد نکرد و جمله معروف خود «You’ll find out» را گفت که جنجال زیادی به پا کرد.

این اظهارات باعث تنش شدید با اروپا، ناتو و مردم گرینلند شد. در نووک، پایتخت گرینلند، تظاهرات برگزار شد، دانمارک نیروهای بیشتری به جزیره فرستاد، و فرانسه پیشنهاد رزمایش ناتو در گرینلند داد. رهبران اروپایی از جمله امانوئل مکرون، این اقدامات را «امپریالیسم جدید» و غیرقابل قبول خواندند. گرینلند و دانمارک بارها تأکید کردند که «گرینلند فروشی نیست» و حاکمیت‌شان قابل مذاکره نیست.

اما آخرین تحول بزرگ، در روزهای ۲۰ و ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶ رخ داد. ریس جمهور آمریکا در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سخنرانی کرد و اعلام کرد استفاده از نیروی نظامی را رد می‌کند. پس از دیدار با مارک روته، دبیرکل ناتو، او گفت که چارچوب یک توافق درباره آینده گرینلند و کل منطقه قطب شمال حاصل شده است. همچنین تهدید تعرفه‌ها را پس گرفت و اعلام کرد دیگر نیازی به اعمال آن نیست.

بر اساس اطلاعات منتشر شده، این توافق احتمالی شامل موارد زیر است:

- کنترل یا حضور آمریکا در بخش‌های محدود گرینلند، مانند پایگاه‌های نظامی

روزنامه انگلیسی تلگراف گزارش داده که بر اساس پیش‌نویس چارچوب پیشنهادی که گفته می‌شود مشابه توافق بریتانیا با قبرس است، پایگاه‌های آمریکایی در این منطقه به‌عنوان خاک ایالات متحده در قطب شمال تلقی خواهند شد.

- دسترسی به معادن عناصر کمیاب بدون نیاز به اجازه دانمارک

بر اساس گزارش دیلی تلگراف، مفاد توافق ترامپ با دانمارک بر سر گرینلند آن است که آمریکا در این جزیره پایگاه‌هایی داشته باشد که بر آنها حاکمیت کامل دارد و برای استفاده از آنها نیازمند موافقت دانمارک نیست.

- تمرکز بر جلوگیری از نفوذ روسیه و چین در منطقه، بدون انتقال کامل مالکیت به آمریکا

دبیرکل ناتو، مارک روته، درباره گرینلند میگوید که «ما اطمینان حاصل خواهیم کرد که چینی‌ها و روس‌ها به اقتصاد گرینلند دسترسی پیدا نکنند

این تحولات باعث شد بازارهای سهام کمی افزایش یابند و اروپا نفس راحتی بکشد، اما بسیاری در گرینلند همچنان با شک و تردید به این توافق نگاه می‌کنند و می‌گویند: «هنوز هیچ چیز مشخص نیست».

در مجموع، بحران دیپلماتیک بزرگ که حتی بحث خروج آمریکا از ناتو یا درگیری با متحدان قدیمی مطرح بود، اکنون به یک نیمه‌توافق مبهم تبدیل شده است، اما جزئیات دقیق هنوز روشن نیست و بسیاری معتقدند که ترامپ صرفا تاکتیکی عمل میکند.

«معاون صدراعظم و وزیر دارایی آلمان نیز  درباره توافق ترامپ درباره گرینلند گفت: «خیلی زود است که جشن بگیریم؛ باید ببینیم چه چیزهایی به‌صورت مکتوب و قطعی نوشته شده است.»

گوناز تی وی