پنج فروند از کشتی‌ها نفتکش‌های بسیار بزرگ و سالخورده هستند که توان حمل حدود ۳۰۰ هزار تُن نفت را دارند؛ موضوعی که به این معناست یک حادثه می‌تواند از فجایع گذشته نیز بزرگ‌تر باشد.

به گزارش گاردین، شبکه نفتکش‌های فرسوده ایران که برای جابه‌جایی نفت خام تحت تحریم‌ها استفاده می‌شوند، به طور فزاینده‌ای به‌عنوان یک خطر زیست‌محیطی و ایمنی دریایی مطرح شده‌اند  که یک حادثه جدی می‌تواند به نشت فاجعه‌بار نفت منجر شود.

گاردین نوشت کشتی مرتبط با ایران را که با خاموش کردن سیستم‌های شناسایی ماهواره‌ای «ناپدید» شده بودند، بررسی کرده و دریافت حدود نیمی از آن‌ها بیش از عمر ایمن توصیه‌شده ۲۰ ساله سن دارند. این کشتی‌ها احتمالاً به‌خوبی نگهداری نمی‌شوند و ممکن است استانداردهای بین‌المللی ایمنی را رعایت نکنند، زیرا خارج از نظارت‌های معمول فعالیت می‌کنند.

هفت فروند از این ۲۹ کشتی به دلیل بیش از ۲۵ سال سن داشتن در دسته «ریسک بسیار بالا» قرار گرفتند و سه فروند نیز بیش از ۳۰ سال عمر داشتند. همچنین افزوده شده است که پنج کشتی هم فرسوده هستند و هم در رده نفتکش‌های بسیار بزرگ قرار می‌گیرند که توان حمل حدود ۳۰۰ هزار تُن نفت را دارند؛ به این معنا که یک حادثه می‌تواند از فجایع گذشته نیز فراتر رود.

کارشناسان هشدار داده‌اند نفتکش‌های فرسوده ناوگان سایه ایران که برای دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌شوند، «بمب ساعتی» هستند و فقط مسئله زمان است که یک فاجعه زیست‌محیطی رخ دهد.

آن‌ها گفتند چنین نشت نفتی می‌تواند بسیار بزرگ‌تر از فاجعه سال ۱۹۸۹ «اکسون والدز» باشد که طی آن ۳۷ هزار تُن نفت خام وارد دریا شد.

در سال‌های اخیر بیش از ۵۰ حادثه مربوط به نفتکش‌های ناوگان سایه در جهان گزارش شده است؛ از برخورد کشتی‌ها تا نشت نفت. اما ناوگان سایه ایران کمتر مورد بررسی قرار گرفته است.

تحلیل جدید هفت کشتی از ۲۹ کشتی را به دلیل بیش از ۲۵ سال سن داشتن در دسته «ریسک بسیار بالا» قرار داد و سه کشتی بیش از ۳۰ سال سن داشتند. پنج کشتی نیز هم فرسوده و هم در کلاس «نفتکش بسیار بزرگ» بودند که توان حمل حدود ۳۰۰ هزار تُن نفت دارند.

تحلیلگران گفتند نفتکش‌های ناوگان سایه معمولاً بدون بیمه فعالیت می‌کنند، به این معنا که هزینه پاکسازی در صورت وقوع نشت بر عهده کشوری خواهد بود که سانحه در آن رخ می‌دهد. برآورد اخیر نشان می‌دهد این هزینه می‌تواند بین ۸۶۰ میلیون تا ۱.۶ میلیارد دلار باشد.

تعداد کل نفتکش‌های ناوگان تاریک صدها فروند برآورد می‌شود و برخی ارزیابی‌ها می‌گویند آن‌ها ۱۷ درصد ناوگان جهانی نفتکش‌ها را تشکیل می‌دهند. روسیه بزرگ‌ترین ناوگان سایه را دارد و دو نفتکش فرسوده روسی در دسامبر ۲۰۲۴ پس از غرق شدن یکی و به گل نشستن دیگری، باعث نشت گسترده در دریای سیاه شدند.

یک حادثه در یکی از نفتکش‌های بزرگ می‌تواند لکه‌های سمی نفتی به وسعت هزاران مایل مربع ایجاد کند، موجب مرگ گسترده حیات دریایی شود.

گوناز تی وی