در حال حاضر عده کثیری از فعالین حرکت ملی آذربایجان با احکام غیرقانونی یا بازداشت بدون ادله همچنان تحت تعقیب قضایی قرار گرفته ویا در زندان‌های ایران زندانی هستند. پرونده‌سازی، روند قضایی مبهم و ناعادلانه، عدم دسترسی به وکیل مستقل در اکثر موارد، مداخله غیرقانونی نیروهای امنیتی در پرونده‌ها، ایجاد شرایط نامناسب در زندان و محرومیت از دسترسی به درمان و رسیدگی پزشکی  و مخالفت با خواسته‌های قانونی زندانیان جهت آزار و اذیت این فعالین از جمله موارد نقض حقوق قانونی و انسانی به شمار می‌رود

.

بنابر بر آخرین اطلاعات درج شده در رسانه‌ها، گزارش‌های ‌سازمانهای حقوق بشری و اطلاع رسانی خانواده‌های بازداشت شدگان، در حال حاضر ۲۵ تن از فعالین مدنی آذربایجان در زندان‌های حکومت ایران نگهداری میشوند.

 

برخی از فعالین بدون صدور حکم و با قرار بازداشت موقت در زندان نگهداری میشوند و تعدادی از فعالین نیز طی روندی غیرشفاف و ناعادلانه به تحمل حبس محکوم شده‌اند و دوران محکومیت خود را در زندان سپری میکنند.

 

این گزارش به آخرین وضعیت فعالین آذربایجانی زندانی و فعالینی که پرونده آنها در محاکم قضایی و در شرف اجرای حکم می باشد،به ترتیب تاخر بازداشت پرداخته است:

 

در تاریخ ۷ تیرماه سال جاری عسگر اکبرزاده و علی واثقی در شهر اردبیل و سیامک میرزایی در خیاو (مشگین شهر) بازداشت و به بازداشتگاه اداره اطلاعات شهر اردبیل منتقل شدند. سیامک میرزایی و علی واثقی در تاریخ ۱۱ تیرماه و عسگر اکبرزاده در تاریخ ۲۹ تیرماه بعد از اتمام مراحل بازجویی به بند ۹ زندان مرکزی اردبیل منتقل شده‌اند و هم اکنون بلاتکلیف در بازداشت به سر می برند.

 

این فعالین آذربایجانی طی تماس از داخل زندان با خانواده و نزدیکان خود اعلام کرده اند که اتهام آنها از سوی بازپرس شعبه ۱۰ دادسرای عمومی و انقلاب اردبیل آقای حسن کریمی، عضویت در گروه غیرقانونی و تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی و فعالیت رسانه ای عنوان شده و برای آنها قرار بازداشت ۱ماهه صادر شده است.

 

 

امین تقی‌زاده، صمد حیدری و رضا سلیمی سه تن از فعالین آذربایجانی ساکن تبریز از خردادماه سال جاری دوران محکومیت خود را در زندان مرکزی تبریز سپری می کنند.

 

این فعالان از سوی دادگاه بدوی به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به سه سال و هفت ماه حبس تعزیری و به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به هشت ماه حبس تعزیری محکوم شده‌ بودند که این حکم از سوی دادگاه تجدید نظر عینا تایید شد.

 

این سه فعال آذربایجانی در بهمن‌ماه ۱۴۰۳ توسط مأموران اداره اطلاعات در تبریز بازداشت و پس از مدتی با تودیع وثیقه، تا پایان مراحل دادرسی آزاد شده بودند.

 

یاشار حسن پور دیگر فعال آذربایجانی از تاریخ ۵ اسفند ۱۴۰۴ بازداشت شده و از زمان بازداشت تا کنون بدون امکان دسترسی به وکیل  بلاتکلیف در زندان مرکزی تبریز نگهداری میشود و اطلاع دقیقی از عناوین اتهامی وی در دست نمی باشد.

 

علی بابایی در تاریخ ۲۴ دی ماه و یوروش مهرعلی بیگلو در تاریخ ۱۵ دی ماه ۱۴۰۴ بازداشت و ابتدا به بازداشتگاه اداره اطلاعات تبریز، سپس به زندان مرکزی تبریز منتقل شده اند. پیشتر آقای مهرعلی بیگلو و علی بابایی به همراه یازده تن دیگر از فعالین مدنی آذربایجان مجموعا به ۸۵ سال و ۹ ماه حبس تعزیری محکوم شده بودند. این ۱۳ فعال به اسامی یوروش مهر علی بیگلو، علی بابایی،  حامد یگانه پور، ابراهیم عوض زاده، آراز ابراهیم نژاد، حسین آزادی، امیرحسن آقایی، ناصر رزمجو، داود شیری، جواد سودبر، مهرداد قادری، مرتضی نورمحمدی و میر محمدرضا موحد از بابت اتهام "اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور" هر کدام به ۳ سال و هفت ماه حبس تعزیری محکوم شده اند همچنین یوروش مهر علی بیکلو به اتهام "تشکیل گروه دموکراتلار" به ۶ سال و ۲ ماه حبس تعزیری و بقیه فعالین به اتهام عضویت در این گروه به ۲ سال و ۹ ماه حبس تعزیری محکوم شدند.

 

عباس لسانی، یوسف کاری، علی خیرجو و بهزاد دشتی در تاریخ ۲۰ آبان ۱۴۰۴، در حمایت از خواستهای قانونی فعالین آذربایجانی زندانی در زندان اوین و خانواده های متحصن، در مقابل زندان اوین بازداشت شده‌اند. بهزاد دشتی پس از یک ماه و علی خیرجو پس از نزدیک به دو ماه بازداشت در سلول های انفرادی بند ۲۰۹ و بند عمومی زندان اوین با قرار وثیقه تا پایان مراحل دادرسی از زندان آزاد شدند. عباس لسانی و یوسف کاری در نهمین ماه از بازداشت خود همچنان بدون امکان آزادی موقت و دسترسی به وکیل و مرومیت از درمان و رسیدگی پزشکی در زندان اوین نگهداری میشوند.

این فعالین آذربایجانی به دلیل روند غیر قانونی پرونده و پرونده سازی نهادهای امنیتی از حضور در جلسات بازپرسی و دادگاه خودداری کرده اند.

 

یونس مرامی و دکتر ابولفضل رنجبری به ترتیب در تاریخ ۱۰ تیر ماه سال ۱۴۰۴ و۱۴ اردیبهشت ماه همان سال بازداشت شده و به مدت ۴۰ روز از ملاقات حضوری و مکالمه تلفنی محروم بودند. اتهام هر دو فعال در ابتدا "تبلیغ علیه نظام" عنوان شده بود اما بعدتر در کیفرخواست صاوره بدون هیچ گونه مستند حقوقی اتهام "جاسوسی به نفع کشورهای متخاصم" به انها نسبت داده شد. پس از برگزاری جلسه رسیدگی در شعبه ۳ دادگاه عمومی و انقلاب تبریزاتهام این فعالین از "از جاسوسی به نفع کشورهای متخاصم" به "معاونت در افساد فی الارض" تغییر یافت. آقای مرامی کماکان در زندان تبریز نگهداری میشود.

 

طی روزهای ۱۶، ۱۷ و ۱۸ بهمن ۱۴۰۲، ۲۹ تن از فعالین مدنی آذربایجانی در شهرهای تبریز، اورمیه، اردبیل، تهران، کرج، اسلامشهر، رشت و آستارا توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. از بین بازداشت شدگان هم اکنون  آراز امان، آیاز سیف خواه، فاطمه آتشی خیاوی، کرم مردانه، ودود اسدی، طاهر نقوی، مرتضی پروین، عبدالعزیز عظیمی قدیم، باقر حاجی زاده و سالار طاهر افشار در زندان به سر میبرند.

 

از بابت اتهام "جاسوسی" آیاز سیف خواه به ۹ سال، آراز امان و باقر حاجی زاده به ۸ سال و کرم مردانه به ۶ سال حبس محکوم شده‌اند. همچنین هر چهار فعال از بابت اتهام "اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور" به پنج سال حبس و مجازات تکمیلی دو سال ممنوعیت خروج از کشور و ممنوعیت عضویت در احزاب و فعالیت مجازی محکوم شده‌اند.

 

مرتضی پروین، عبدلعزیز عظیمی قدیم و سالار طاهر افشار و فاطمه آتشی خیاوی بابت اتهام "اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور" هر کدام به پنج سال حبس محکوم شده اند. علاوه بر ان آقایان پروین، عظیمی قدیم و خانم آتشی خیلوی هر کدام از بابت اتهام  "تبلیغ علیه نظام" به یک سال حبس محکوم شده اند. حکم فاطمه آتشی خیاوی در دادگاه تجدید نظر به پنج سال حبس که سه سال آن تعلیقی و ۲ سال تعزیری میباشد، تقلیل یافت

 

پرونده تمامی فعالین بازداشت شده در بهمن ماه سال ۱۴۰۳ در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی برگزار شد.

 

ابراهیم آسمانی (آذراوغلو) و علی امان‌زاده باشماقچی دو فعال آذربایجانی محبوس در زندان تبریز، روز ۲۴ تیرماه با پابند الکترونیک به مرخصی اعزام شده بودند.

 

ابراهیم آسمانی (آذراوغلو) در حال سپری کردن محکومیت ۳۰ ماه حبس خود می باشد و علی امان‌زاده نیز دوران محکومیت یک ساله خود را سپری می کند.

 

محمود اوجاقلو، ۲۱ آذر ۱۴۰۱ در محل کار خود در تهران توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شد. او طی حکمی از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی، از بابت اتهام‌های «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم»، «تبلیغ علیه نظام»، «عضویت در گروهک حرکت ملی آذربایجان به قصد برهم زدن امنیت کشور» و «تحریک مردم به جنگ و کشتار با یکدیگر» در مجموع به ۱۶ سال حبس تعزیری محکوم شده بود. شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران با تبرئه او از اتهام «عضویت در گروهک حرکت ملی آذربایجان» در مجموع ۱۱ سال حبس تعزیری را برای وی تأیید کرده است.

 

این فعال آذربایجانی بدون امکان مرخصی همچنان دوران محکومیت خود را در زندان اوین سپری می کند.

 

علاوه بر فعالین آذربایجانی محبوس در زندان های ایران چند تن دیگر از فعالین در روزهای اخیر جهت تحمل محکومیت حبس به شعب اجرای احکام احضار شده اند.

 

یوسف سلحشور فعال آذربایجانی ساکن تبریز طی روزهای اخیر جهت اجرای حکم یک سال محکومیت خویش به اتهام تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی به شعبه اجرای احکام دادگستری تبریز احضار شده است. آقای سلحشور ۳مرداد ماه سال ۱۴۰۰ در تجمعی در حمایت از مطالبات ملت عرب بازداشت شده و پس از ۲۰ روز بازداشت در بازداشتگاه اطلاعات و زندان تبریز با قرار وثیقه تا پایان مراحل دادرسی آزاد شد.

 

شعبه ۲۶ دادگاه تجدید نظر استان آذربایجان شرقی حکم محکومیت یک ساله صادر شده از سوی دادگاه بدوی را عینا تایید کرد.

 

کریم اسماعیل‌زاده، ورزشکار و فعال آذربایجانی نیز طی روزهای اخیر با ابلاغ احضاریه از سوی شعبه اجرای احکام دادگستری، برای اجرای حکم یک سال حبس تعزیری به زندان مرکزی تبریز فراخوانده شده است.

 

وی پیش‌تر بر اساس رأی شعبه ۳۱ دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی، به اتهام «تشویش اذهان عمومی» به یک سال حبس تعزیری محکوم شده بود.

 

اسامی ذکر شده در این گزارش مواردی هستند که صفحه مذکور با جمع بندی گزارش سازمانهای حقوق بشری و منابع نزدیک به فعالین توانسته به آن دسترسی داشته باشد وشاید دیگر بازداشتی ها و زندانیانی باشند که به دلیل عدم اطلاع رسانی در مورد وضعیت آنها امکان دسترسی به اسامی آنها نبوده باشد.

 

گونازتی‌وی

SH.A