مجلس نمایندگان آمریکا طرح گستردهٔ تشدید تحریم‌های روسیه و تمدید پنج‌سالهٔ قانون تحریم‌های ایران را تصویب کرد و آن را برای امضای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به کاخ سفید فرستاد.

نمایندگان روز چهارشنبه ۲۵ شهریور با ۲۶۲ رأی موافق در برابر ۱۵۹ رأی مخالف، اصلاحات سنا بر این طرح را تصویب کردند. به این ترتیب و با پذیرش بدون تغییر متن سنا، روند بررسی این مصوبه در کنگره پایان یافته است و برای تبدیل شدن به قانون تنها به امضای رئیس‌جمهوری نیاز دارد.

این طرح با عنوان «قانون تحریم روسیه و ایران به نام لیندزی گراهام در سال ۲۰۲۶» نام‌گذاری شده است؛ سناتور جمهوری‌خواهی که از طراحان اصلی این طرح بود و تیرماه امسال درگذشت.

مصوبهٔ مجلس نمایندگان تحریم‌هایی را علیه شماری از مقام‌ها، بانک‌ها و نهادهای روسیه و افراد و شرکت‌های خارجی حامی بخش دفاعی این کشور در نظر می‌گیرد و همچنین شبکهٔ نفتکش‌هایی را هدف قرار می‌دهد که به «ناوگان سایه» روسیه معروف است و برای دور زدن تحریم‌های نفتی استفاده می‌شود.

بخش دیگری از طرح به رئیس‌جمهور آمریکا اختیار می‌دهد بر کالاهای وارداتی از بزرگ‌ترین خریداران نفت و گاز روسیه تعرفه‌هایی تا سقف ۱۰۰ درصد وضع کند. این اختیار پنج خریدار بزرگ نفت خام روسیه، پنج واردکنندهٔ بزرگ گاز این کشور و پنج کشوری را دربر می‌گیرد که بیشترین نقش را در تسهیل دور زدن تحریم‌های نفتی روسیه دارند.

در مورد ایران، این مصوبه «قانون تحریم‌های ایران» مصوب سال ۱۹۹۶ را که در پایان سال جاری میلادی منقضی می‌شد، تا سال ۲۰۳۱ تمدید می‌کند.

این قانون یکی از پایه‌های تحریم‌های آمریکا علیه بخش انرژی ایران است و امکان اعمال تحریم علیه شرکت‌ها و اشخاص خارجی درگیر در برخی سرمایه‌گذاری‌ها و معاملات مرتبط با صنعت نفت و گاز ایران را فراهم می‌کند.

این طرح بیش از یک سال در کنگره معطل مانده بود. دونالد ترامپ از آغاز دور دوم ریاست‌جمهوری خود عموماً ترجیح می‌داد کنترل تعرفه‌ها و تحریم‌ها، به‌عنوان یکی از ابزارهای سیاست خارجی دولتش، در اختیار کاخ سفید باقی بماند و تا تیرماه امسال با آغاز روند رأی‌گیری در کنگره موافقت نکرد.

نهایتاً کاخ سفید ۶ مرداد در بیانیه‌ای از متن طرح حمایت کرد و اعلام کرد که تمدید پنج‌سالهٔ قانون تحریم‌های ایران نیز مورد حمایت دولت است و در صورت ارائهٔ همین متن به رئیس‌جمهور، مشاوران او امضای آن را توصیه خواهند کرد.

مجلس سنای آمریکا این طرح را ۱۶ مرداد با ۸۶ رأی موافق در برابر ۱۱ رأی مخالف تصویب کرده بود. مجلس نمایندگان نیز یک روز پیش از رأی نهایی، با اختلاف اندک ۲۱۴ در برابر ۲۱۱ رأی، مانع رویه‌ای برای بررسی متن مصوب سنا را برطرف کرده بود.

یکی از موارد اختلاف در مجلس نمایندگان، اختیارات تازهٔ رئیس‌جمهور برای وضع تعرفه بود. ۵۸ نمایندهٔ دموکرات در رأی نهایی به جمهوری‌خواهان پیوستند و به طرح رأی مثبت دادند، اما شماری دیگر از دموکرات‌ها گفتند این اختیارات ممکن است برای وضع تعرفه علیه متحدان آمریکا نیز به کار گرفته شود.

این طرح نخستین بار در سال ۲۰۲۵ با محور افزایش فشار اقتصادی بر مسکو و کاهش درآمدهای روسیه از فروش انرژی مطرح شد. تصویب نهایی آن در کنگره بیش از چهار سال پس از آغاز تهاجم گستردهٔ روسیه به اوکراین صورت می‌گیرد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در هفته‌های اخیر از کنگره خواسته بود این طرح را تصویب کند.

گونازتی‌وی

SH.A