با آغاز حمله نظامی روسیه به اوکراین و بحران تامین انرژی در قاره اروپا، علاقه کشورهای اروپایی برای واردات بیشتر گاز طبیعی از آذربایجان افزایش یافته است.

در اولین بخش از پرونده خبری «انرژی کشورهای تُرک و توجه اروپا به آن» به بررسی روند روبه رشد همکاری میان آذربایجان و کشورهای اروپایی در حوزه صادرات انرژی می‌پردازیم.

با آغاز جنگ اوکراین، کشورهای اروپایی نیز روند تنوع بخشی به منابع تامین انرژی خود را شروع کردند. تلاش کشورهای اروپایی برای تنوع بخشیدن به تامین کنندگان انرژی نیز به نوبه خود باعث افزایش توجه این کشورها به آذربایجان و پروژه کریدور جنوبی گاز طبیعی شد.

گفتنی است، کریدور جنوبی گاز طبیعی اروپا به طول 3500 کیلومتر گاز طبیعی تولیدی در باکو پایتخت آذربایجان را از طریق گرجستان و ترکیه راهی بازارهای اروپایی می‌کند.

اتحادیه اروپا و آذربایجان در همین راستا در 18 ژوئیه سال 2022 موافقت نامه اولیه شراکت استراتژیک در بخش انرژی را به امضا رساندند. آذربایجان درحالی پیشتر تنها به گرجستان و ترکیه گاز طبیعی صادر می‌کرد که با افزوده شدن 5 کشور دیگر اروپایی شمار کشورهای وارد کننده گاز طبیعی از آذربایجان به 7 کشور افزایش یافت.

نیمی از کل صادرات گاز طبیعی آذربایجان به کشورهای اروپایی صورت می‌گیرد و این کشور به یکی از تامین کنندگان قابل اعتماد گاز طبیعی برای اروپا تبدیل شده است. هم اکنون گاز طبیعی آذربایجان به کشورهای اروپایی ایتالیا، یونان، بلغارستان، رومانی و مجارستان صادر می‌شود و پیش‌بینی می‌شود کشورهای صربستان، آلبانی، بوسنی و هرزگوین، مونته نگرو، کرواسی، اسلواکی و مقدونیه شمالی نیز در آینده نزدیک به مشتریان گاز طبیعی آذربایجان تبدیل شوند.

میزان گاز طبیعی صادراتی آذربایجان به کشورهای اروپایی در حالی در سال 2021 میلادی 8 میلیارد مترمکعب بود که این مقدار در سال 2023 به 11 میلیارد و 800 میلیون مترمکعب رسیده است. براساس موافقت نامه امضا شده میان باکو و اتحادیه اروپا میزان گاز طبیعی صادراتی تا سال 2027 به 20 میلیارد مترمکعب افزایش خواهد یافت.

میزان کل گاز صادراتی آذربایجان طی سال‌های 2021 تا 2023 به ترتیب 19, 22.6 و 23.8 میلیارد مترمکعب رقم خورده است. جمهوری آذربایجان هم اکنون دارای 2.6 تریلیون مترمکعب منابع گازی اثبات شده است و پیش‌بینی می‌شود با پایان عملیات‌های اکتشافی در میادین گازی آبشرون، امید، بابک و قره‌باغ میزان ذخایر گازی قابل برداشت این کشور افزایش یابد.

به منظور افزایش ظرفیت صادرات گاز طبیعی آذربایجان به قاره اروپا ظرفیت انتقال گاز از طریق خطوط لوله «TAP» و «TANAP» که از ترکیه عبور می‌کنند نیز افزایش خواهد یافت.

الهام شعبان رئیس مرکز تحقیقات «Caspian Barrel Petrol» در گفتگو با خبرنگار آنادولو با بیان اینکه صادرات مستقیم گاز طبیعی از آذربایجان به قاره اروپا از 31 دسامبر سال 2020 به طور رسمی آغاز شده است، تصریح کرد: آذربایجان طی سه سال گذشته ثابت کرد که یک منبع قابل اعتماد انرژی برای کشورهای اروپایی به شمار می‌رود. به همین دلیل نیز اعتماد کشورهای اروپایی به آذربایجان طی سالهای اخیر افزایش یافته است.

شعبان همچنین با اشاره به آغاز تولید گاز طبیعی در میدان گازی آبشرون و افزایش ظرفیت استخراج در میدان گازی امید، افزود: با آغاز استخراج گاز طبیعی از میادین بابک و قره‌باغ نیز شاهد رشد بیشتر صادرات گاز طبیعی از آذربایجان خواهیم بود.

گوناز تی وی

E.Y