حمید نوری که در مقابل آزادی یوهان فلودروس و سعید عزیزی آزاد و راهی ایران شد، در بدو ورود به تهران گفت که او «حمید عباسی» است؛ نام مستعاری که به عنوان دادیار زندان گوهردشت و هنگام اعدام‌های زندانیان سیاسی در سال ۶۷ به کار می‌برد.

 

فعالان سیاسی و مدافعان حقوق بشر به شدت از رویکرد دولت سوئد در جریان مبادله حمید نوری انتقاد کرده و آن را «شرم‌آور» دانسته‌اند.

 

در همین زمینه، ویدا مهران‌نیا، همسر احمدرضا جلالی، پژوهشگر زندانی در ایران، نیز اعلام کرد که روز یکشنبه در اعتراض به «این مبادله شرم‌آور»، به همراه فرزندانش ساعت یک بعدازظهر، در مقابل وزارت خارجه سوئد حاضر خواهد شد.

 

مبادله حمید نوری با دو زندانی سوئدی در حالی رخ داده است که احمدرضا جلالی پزشک و پژوهشگر ایرانی- سوئدی ( اصالتا تورک آذربایجانی) همچنان در ایران زندانی است. او در اردیبهشت سال ۹۵ وقتی برای شرکت در یک کنفرانس علمی به ایران سفر کرده بود به دست مأموران وزارت اطلاعات بازداشت شد.

 

شیرین عبادی، وکیل دادگستری و برنده جایزه صلح نوبل، نیز در این زمینه گفته است: «صبح امروز دولت سوئد با تحویل یک «جنایت‌کار» به جمهوری اسلامی، که محاکمه او در کشور سوئد ۹ ماه به طول انجامیده و در پی آن‌ به حبس ابد محکوم شده بود، به چهره‌ی عدالت نیم‌بندی که در جهان وجود داشت، خاک پاشید.»

 

خانم عبادی اضافه کرده است:«این ننگ و رسوایی بزرگ هرگز فراموش نخواهد شد. اروپا اگر می‌داند برای آزادی شهروندانش راهی جز تحویل «جنایت‌کاران» ندارد، باید با صراحت به شهروندانش بگوید که ایران مقصدی خطرناک است و هر شهروند اروپایی در خاک ایران یک گروگان بالقوه برای جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.»

 

علیرضا آخوندی، نماینده پارلمان سوئد، هم تبادل حمید نوری از سوی دولت سوئد به ایران، را «توهینی به سیستم قضایی سوئد و همه سوئدی‌های ایرانی‌تباری» دانست که عزیزانشان را در « جنایات» حکومت جمهوری اسلامی از دست داده‌اند.

 

آقای آخوندی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است:«این ضربه‌ای بی‌رحمانه به همسر و فرزندان احمدرضا جلالی است که سال‌هاست پدر خود را ندیده‌اند. دولت بی‌مسئولیت سوئد یک شهروند سوئدی را به سرنوشتش رها کرده است.»

 

حامد اسماعیلیون، فعال سیاسی و از خانواده‌های دادخواه سرنگونی هواپیمای اوکراینی، در شبکه ایکس نوشته است: «مبادله‌ نوری، اسدی و دیگر جنایتکاران با حکومت گروگان‌گیر ج. ا. غیرقابل پیش‌بینی نیست. اهل ریا و تقیه و مرگ از ابتدای ظهور بر گروگان‌گیری تکیه کردند و در آینده به آدم‌ربایی و چانه زدن برای آزادی تروریست‌های خود ادامه خواهند داد.»

 

«دیپلماسی اقتدار»

سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز آزادی حمید نوری را جلوه‌ای از «یپلماسی اقتدار» جمهوری اسلامی دانسته است. ناصر کنعانی گفته است: آزادی حمید نوری، «جلوه دیگری از دیپلماسی اقتدار جمهوری اسلامی ایران در تحقق و تامین منافع ملی و نیز حمایت قاطعانه از حقوق ایرانیان است.»

 

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین از نقش «سلطنت عمان در کمک به تسهیل» تبادل زندانیان بین ایران و سوئد تشکر کرده است.

 

حمید نوری، ۶۲ساله، براساس شکایت فعالان حقوق بشر و مخالفان حکومت ایران به پلیس سوئد روز ۱۸ آبان ۱۳۹۸ هنگام ورود به فرودگاه استکهلم با یک پرواز مستقیم از ایران دستگیر شد.

 

شکایت دادستانی سوئد علیه حمید نوری براساس شواهد مربوط به قتل عام مخفیانه چندین هزار زندانی سیاسی در تابستان سال ۱۳۶۷ در زندان‌های جمهوری اسلامی تنظیم شد. در زمان اعدام‌های تابستان سال ۶۷ حمید نوری با نام مستعار «حمید عباسی» دادیار زندان گوهردشت بود. هرچند که خود و وکلایش در دادگاه در این زمینه اظهار نظرهای متفاوتی داشتند.

 

دادستانی سوئد براساس اصل حیطه قضایی بین‌المللی که بررسی جرایم فارغ از محل ارتکاب آنها است علیه حمید نوری اعلام جرم کرد و مراجع قضایی سوئد نیز بر همین اساس او را محاکمه کردند. در پرونده‌ای که رسیدگی به آن در دادگستری سوئد ۹۳ جلسه به طول انجامید، دست‌کم ۶۰ شاکی و شاهد و ۱۲ کارشناس در حوزه فقه اسلامی و حقوق بین‌الملل درباره پرونده حمید نوری صحبت کردند.

 

در پایان یک دادرسی طولانی، دادگاهی در سوئد در تیر ماه ۱۴۰۱ او را به جرم «نقض فاحش قوانین بشردوستانه بین‌المللی و قتل» به حبس ابد محکوم کرد. یک دادگاه تجدید نظر نیز روز ۲۸ آذر صدور حکم حبس ابد برای آقای نوری را تائید کرد.

 

اسفند ۱۴۰۲ دیوان عالی سوئد اعلام کرد که درخواست تجدید نظر در حکم حمید نوری را که به دلیل مشارکت در قتل عام زندانیان سیاسی در تابستان ۶۷ به حبس ابد محکوم شده است، بررسی نخواهد کرد و به این ترتیب حکم حبس ابد او پابرجا ماند.

رادیوفردا

 

گونازتی‌وی

SH.A