اکثر اقلیت‌های اتنیکی ایرانی هم از ولیعهد رضا پهلوی و هم از مجاهدین خلق که خواستار اعتراضات شده‌اند، بیزارند. با این حال، این به معنی عدم پیوستن آنها به اعتراضات نیست.

ریچل آوراهام (۱۴ ژانویه ۲۰۲۶)

اعتراضاتی که هدفش تغییر رژیم است در سراسر ایران در حال گسترش می‌باشد. نرخ تورم حدود ۵۰ درصد است، اما حقوق‌ها افزایش نیافته است. بیکاری در بالاترین حد خود قرار دارد. مردم عادی ایران زیر خط فقر زندگی می‌کنند و برای خرید مواد پروتئینی با مشکل جدی مواجه هستند.

 

با این حال، گروه‌های اقلیت اتنیکی ایران - چه آذربایجانی، کرد، عرب‌های اهوازی، بلوچ یا ترکمن - به صورت گسترده به معترضان نمی‌پیوندند. در ظاهر، این امر منطقی به نظر نمی‌رسد. زیرا مناطقی مانند بلوچستان، کردستان، آذربایجان جنوبی و خوزستان عرب از بیکاری بالا، فقر گسترده، تخریب محیط زیست و همان نرخ تورم بالا مانند بقیه کشور رنج می‌برند. واقعیت این است که آنها حتی بیشتر از شهروندان معمولی فارس دچار رنج هستند.

 

ایران نه تنها آذربایجان جنوبی، بلکه کردستان، بلوچستان و خوزستان را نیز مستعمره خود کرده است. در طول ده‌ها سال، مناطق قومی از لحاظ اقتصادی مورد تضییق قرار گرفته، منابع طبیعی وسیع آنها توسط رژیم استثمار شده و جمعیت بومی محلی بی‌بضاعت مانده‌اند.

 

جواد عباسی خاطرنشان کرد که آذربایجان جنوبی نه تنها به دلیل جغرافیای خود، بلکه به دلیل منابع طبیعی غنی خود، از جمله ذخایر قابل توجه مس، طلا، مولیبدن، سنگ آهن، مواد معدنی کمیاب، زمین‌های کشاورزی حاصلخیز، منابع آب شیرین و پتانسیل قابل توجه انرژی، از جایگاه محوری برخوردار است. «این منابع مدت‌هاست که توسط دولت مرکزی بدون رضایت ساکنین محلی یا بازگشت عادلانه سرمایه‌ استخراج شده‌اند که این امر الگوهای استعمار داخلی را تقویت می‌کند.»

 

گذشته از مسئله اقتصادی، رژیم ایران دهه‌هاست که به طور سیستماتیک علیه اقلیت‌های اتنیکی ایران تبعیض اعمال می‌کند. آنها را از حق تحصیل و کار به زبان مادری‌شان محروم کرده و آنها را دستگیر، اعدام، شکنجه، تجاوز و به طور سیستماتیک سرکوب کرده است.

 

با این وجود، رضا پرچی‌زاده، نظریه‌پرداز سیاسی فارس، تأکید کرد که یکی از دلایل اصلی عدم پیوستن اقلیت‌های اتنیکی ایران به این اعتراضات آغاز این اعتراضات در تهران با شعارهایی در حمایت از رضا پهلوی بود. «این موضوع برای بسیاری از اقلیت‌های اتنیکی که اجدادشان به طرق مختلف تحت حکومت پدر و پدربزرگ وی مورد سرکوب واقع شده‌اند، عمیقاً مشکل‌ساز است. علاوه بر این، بخش عمده‌ای از پایگاه حمایتی فعلی پهلوی، با ادعاها و خواسته‌های اقلیت‌های اتنیکی مخالفت می‌ورزد که این امر موجب دوری بیشتر این جوامع از آنها می‌شود.

 

رضا پهلوی تلاش کرد بر موج اعتراضات سوار شود

سیروان منصوری، روزنامه‌نگار کرد ساکن کانادا، در این باره اظهار داشت: «دلیل اصلی عدم مشارکت گسترده جوامع اتنیکی ایران - کردها، [بلوچ‌ها]، تورک‌ها و اعراب - در اعتراضات اخیر را می‌توان در یک عامل کلیدی جستجو کرد: از همان ابتدا، پهلوی تلاش کرد تا بر موج اعتراضات سوار شود. او با کمک شبکه‌های تلویزیونی مانند ایران اینترنشنال و منوتو، در کنار ویدیوهای دوبله شده، کلیپ‌های جعلی و محتوای صحنه‌سازی شده‌ای که برای تبلیغ او تولید شده بود، تلاش کرد مسیر اعتراضات را منحرف کرده و آنها را به تبلیغات شخصی تبدیل کند. »

احمد اوبالی، روزنامه‌نگار مخالف رژیم اهل آذربایجان جنوبی، نیز خاطرنشان کرد که علاوه بر پهلوی، گروه مجاهدین خلق (MEK) هم از ایرانیان خواسته که به خیابان‌ها بیایند و اعتراض کنند. اینها عوامل کلیدی در دلسرد کردن اقلیت‌های اتنیکی ایران از پیوستن به تظاهرات هستند.

 

اوبالی خاطرنشان کرد که وقتی ودود اسدی و طاهر نقوی، دو فعال مشهور آذربایجانی، در زندان اوین به حبس‌های طولانی مدت محکوم شدند و دست به اعتصاب غذا زدند، یکی دیگر از فعالان مشهور آذربایجانی، عباس لسانی - که بیش از ۱۵ سال را در زندان گذرانده - به نشانه همبستگی با آنها، در بیرون از زندان اقدام به سازماندهی یک کمپین اعتصاب غذا نمود.

 

به گفته اوبالی، «هیچ یک از رسانه‌های فارسی زبان داستان آنها را پوشش ندادند و هیچ یک از زندانیان فارس‌زبان به آنها نپیوستند. مثل این است که اگر اقلیت اتنیکی هستی، مستحق مرگ هستی. در نهایت، لسانی جلوی زندان اوین دستگیر شد، به شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفت و چند هفته را در بازداشتگاه سپاه گذراند. آنها حتی می‌خواستند کمر و گردنش را بشکنند. کمرش به شدت آسیب دیده است و اکنون به سختی می‌تواند بایستد. او اکنون در زندان اوین است و رسانه‌های فارسی زبان این ماجرا را پوشش نمی‌دهند. »

 

با این حال، اوبالی با ماندن اقلیت‌های اتنیکی ایران در خانه مخالف است و تأکید می‌کند که حتی اگر طرفداران پهلوی‌ و مجاهدین خلق در خیابان‌ها شعارهایی سر می‌دهند که اقلیت‌های اتنیکی ایران دوست ندارند، شایسته است که این اقلیت‌ها به آنها بپیوندند و شعارهای خود را به کرسی بنشانند.

اوبالی گفت: «منفعل بودن نتیجه‌ی معکوس برای آذربایجانی‌ها خواهد داشت. در شرایطی که ۹۰ درصد از رهبران آذربایجان در ایران در زندان هستند، ما باید بهترین راه را برای ادامه‌ی مسیر تعیین کنیم.»

 

او تأکید کرد که اکنون پس از جنگ ۱۲ روزه، فرصتی تاریخی برای سرنگونی رژیم ایران فراهم آمده است: «اقتصاد ایران هیچگاه تا این اندازه بد نبوده رژیم ایران هیچگاه تا این اندازه ضعیف نبوده است... نیروهای نیابتی ایران در بلاتکلیفی به سر می‌برند و نیروی هوایی آن تقریباً از بین رفته است. آنها در تلاشند تا دوباره فرماندهان قابلی تربیت کنند و هنوز نتوانسته اند دانشمندان هسته‌ای از دست رفته را جایگزین کنند...»

 

اوبالی افزود: «خسارات وارد شده به سایت‌های هسته‌ای بسیار شدید است و فعالیت هسته‌ای آنها تقریباً صفر شده است.» اگر زمانی برای سرنگونی این رژیم وجود داشته باشد، همین الان است. بنابراین، بسیار مهم است که پهلوی و مجاهدین خلق به حاشیه رانده شوند تا اعتراضات شانسی برای موفقیت داشته باشند.

 

گوناز تی وی