گفت‌وگوهای میانجی‌گرانه میان ایالات متحده و ایران روز جمعه در مسقط، پایتخت عمان، به پایان رسید.

حضور فرمانده سنتکام آمریکا، دریاسالار «برد کوپر» در نشست‌ها به گفته منابع ایرانی «تهدیدی برای روند مذاکرات» تلقی شد.

محور اصلی گفت‌وگوها سطح غنی‌سازی اورانیوم بوده و تهران بر «خط قرمز» خود تأکید کرده است: حق غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران.

هیچ دیدار مستقیمی میان هیأت‌های ایرانی و آمریکایی صورت نگرفت. در عوض، گفت‌وگوها به شکل «دیپلماسی رفت‌وبرگشتی» انجام شد؛ به این صورت که هر یک از طرفین به‌طور جداگانه با وزیر خارجه عمان دیدار کردند: ابتدا ایرانی‌ها، سپس آمریکایی‌ها و بعد بار دیگر به همان ترتیب.

گفت‌وگوها صرفاً بر موضوع هسته‌ای متمرکز بوده و شامل برنامه موشک‌های بالستیک ایران، شبکه نیروهای نیابتی منطقه‌ای یا سرکوب معترضان در جریان اعتراضات سراسری ماه گذشته نشده است.

تاریخ جدیدی در روزهای آینده تعیین خواهد شد. مقامات دو طرف در زمان مناسب بار دیگر گرد هم خواهند آمد اما باید نتایج این گفت‌وگوها در تهران و واشنگتن به‌دقت بررسی شود.

پس از مذاکرات مسقط، عراقچی راهی دوحه شد تا با همتای قطری خود، «محمد آل‌ثانی»، دیدار کند. او باید به تهران بازگردد، موضوعات مطرح‌شده را بررسی کنند و برای دور بعدی آماده شوند.

تهران بر موضع خود درباره «حق غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران» پافشاری کرده است و برنامه موشکی بالستیک ایران در مذاکرات مطرح نشده است.

چه اقداماتی توسط آمریکا روند مذاکرات را پیچیده خواهد کرد؟

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز جمعه تحریم‌های جدیدی علیه ۱۵ نهاد ایرانی و ۱۴ کشتی مرتبط با آنچه «ناوگان سایه» ایران خوانده می‌شود، اعلام کرد و آن‌ها را به مشارکت در تجارت غیرقانونی نفت متهم ساخت. این تحریم‌ها تنها چند ساعت پس از آن اعلام شد که رسانه‌های ایرانی از «مثبت بودن» مذاکرات خبر داده و تأکید کرده بودند که مطالبه اصلی ایران در گفت‌وگوها، لغو تحریم‌های اقتصادی است.

کاخ سفید اعلام کرد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه ۱۷ بهمن فرمانی اجرایی را امضا کرد که بر اساس آن، تعرفه‌های ثانویه علیه هر کشوری که با ایران مبادلات تجاری دارند، اعمال می‌شود.  کشورهای جهان اگر با ایران دادوستد تجاری داشته باشند، مشمول تعرفه‌ای معادل ۲۵ درصد بر هرگونه تجارت و معامله‌ای خواهند شد که این کشورها با آمریکا خواهند داشت.

چه اقداماتی توسط ایران روند مذاکرات را پیچیده خواهد کرد؟

روزنامه نیویورک تایمز بر اساس تصاویر ماهواره‌ای گزارش داد که ایران چندین تأسیسات موشکی بالستیک را که در حملات اسرائیل در ژوئن سال گذشته آسیب دیده بودند، «به‌سرعت» ترمیم کرده است. این گزارش افزود که تعمیرات محدودی نیز در سایت‌های هسته‌ای آسیب‌دیده در جریان جنگ انجام شده است.

کارشناسانی که برنامه‌های هسته‌ای و موشکی ایران را به‌دقت دنبال می‌کنند، گفته‌اند دامنه کامل این تعمیرات مشخص نیست، زیرا تصاویر ماهواره‌ای فقط بازسازی‌های سطحی را نشان می‌دهد و فعالیت‌های داخل سازه‌ها قابل ارزیابی نیست. همچنین گفته شده برخی تعمیرات اندکی پس از حملات انجام شده که نشان می‌دهد تهران در کوتاه‌مدت، اولویت را به تولید موشک داده است.

در مقابل، این گزارش می‌گوید منابع اسرائیلی و غربی تنها نشانه‌های محدودی از پیشرفت قابل‌توجه ایران در بازسازی توان غنی‌سازی سوخت هسته‌ای یا تولید کلاهک هسته‌ای مشاهده کرده‌اند.

گوناز تی وی