مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در ایران خواستار توقف جنگ و از سرگیری فوری گفت‌وگوهای دیپلماتیک شد. خانم ساتو همچنین از مقام‌های ایرانی خواست فوراً به استفاده «بیش از حد از زور» علیه غیرنظامیان پایان دهند.

 

خانم ساتو روز دوشنبه ۱۶ مارس در نشست شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد گفت مقام‌های ایرانی باید همه افرادی را که به‌دلیل استفاده از آزادی‌های اساسی خود بازداشت شده‌اند آزاد کنند، دسترسی بدون مانع به اینترنت را برای همه شهروندان ایران برقرار کنند و به جامعه مدنی اجازه دهند فعالیت‌های خود را در زمینه حقوق بشر انجام دهد.

 

گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در ایران در ادامه با اشاره به جنگ جاری در منطقه گفت «جامعه بین‌المللی باید اطمینان حاصل کند که پاسخگویی و حفاظت از مردم ایران در بالاترین سطح اولویت قرار دارد.»

 

خانم ساتو درباره پیامدهای حقوق بشری اعتراضات در ایران که از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شده بود، گفت حجم گزارش‌ها و اطلاعات دریافتی از روند نقض حقوق بشر بسیار بیشتر از زمان آغاز ماموریت او به‌عنوان گزارشگر ویژه در اوت ۲۰۲۴ است.

 

او با اشاره به «بی‌سابقه» بودن میزان نگرانی‌ها از چگونگی برخورد با معترضان در آن زمان، گفت بر اساس شهادت‌های داده‌شده، معترضان، از جمله کودکان، از فاصله نزدیک هدف گلوله قرار گرفته‌اند یا به‌شدت توسط نیروهای امنیتی مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته‌اند.

 

همچنین بنا به گفته خانم ساتو، ده‌ها هزار معترض، همراه با پزشکان و وکلا، به‌طور خودسرانه بازداشت شده‌اند. او گفت بازداشت‌شدگان از دسترسی به وکیل محروم بوده‌ و تحت اعترافات اجباری قرار گرفته‌اند که از تلویزیون دولتی ایران پخش شده است. گزارشگر ویژه سازمان ملل کتحد در ادامه گفت برخی از بازداشت‌شدگان، از جمله کودکان، اکنون با مجازات اعدام روبه‌رو هستند.

 

خانم ساتو در بخش دیگری از سخنان خود گفت بنا به گزارش‌ها، نیروهای امنیتی به بیمارستان‌ها یورش برده، معترضان زخمی را دستگیر و به کادر درمان حمله کرده‌اند.

 

او همچنین گفت خانواده‌های کشته‌شدگان یا بازداشت‌شدگان از فشار برای سکوت و دخالت در چگونگی برگزاری مراسم یادبود خبر داده‌اند.

 

گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد همچنین گفت افزایش شدید اعدام‌ها در ایران در سال ۲۰۲۵ به‌دلیل جرایم مرتبط با مواد مخدر، قتل و جرایم امنیتی در جریان اعتراضات سراسری تا سال ۲۰۲۶ نیز ادامه داشته است.

 

خانم ساتو در ادامه گفت وضعیت حقوق بشر در ایران پس از حملات اسرائیل و آمریکا به ایران «وخیم‌تر» شده است.

 

خانم ساتو با اشاره به تکرار قطع گسترده اینترنت پس از تشدید تنش‌های نظامی گفت که این اقدام، مردم را در زمانی که بیش از گذشته به ارتباطات نیاز دارند، از دسترسی به آن محروم کرده است.

 

او همچنین از نبود هشدارهای حمله هوایی و پناهگاه‌ها انتقاد کرد، موضوعی که به گفته او، نگرانی‌ها درباره حفاظت اولیه از غیرنظامیان در زمان درگیری‌ها را افزایش داده است.

 

خانم ساتو در بخش دیگری از سخنان خود گفت تشدید درگیری‌های نظامی باعث افزایش نگرانی‌ها درباره وضعیت زندان‌های ایران شده است. بنا به گفته او، «بازداشت‌شدگان، از جمله ده‌ها هزار نفری که گفته می‌شود در ارتباط با اعتراضات دی ماه بازداشت شده‌اند، به‌طور فزاینده‌ای از ارتباط با جهان خارج محروم شده‌اند.»

 

گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در ایران در ادامه گفت: «من عمیقاً نگران وضعیت افرادی هستم که در بازداشت به سر می‌برند و همچنین نگران افزایش خطر نقض حقوق آن‌ها در غیاب نظارت مستقل هستم.»

 

با وجود درخواست‌های مکرر، به خانم ساتو اجازه بازدید از ایران داده نشده است. او گفت: «این بازدید، اکنون بیش از هر زمان دیگری ضروری‌تر است.»

 

گونازتی‌وی

SH.A