یعقوب کریم‌پور، شهروند تورک آذربایجانی اهل قوشاچای، که در آبان ۱۴۰۴ توسط شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی اورمیه به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» به اعدام محکوم شده بود، پس از حدود چهار ماه و با تأیید حکم در شعبه ۹ دیوان عالی کشور، اکنون در معرض خطر قریب‌الوقوع اعدام قرار گرفته است.

یک منبع مطلع در این باره به منابع حقوق بشری گفت: «وکیل این زندانی پس از تأیید حکم اعدام، درخواست اعاده دادرسی را به مراجع ذیصلاح ارائه داده است، اما دیوان عالی کشور تاکنون از ارائه پاسخی روشن به این درخواست خودداری کرده است. علی‌رغم شرایط جنگی، خانواده او در هفته‌های گذشته از قوشاچای به دیوان عالی کشور مراجعه کرده و خواستار تعیین وضعیت پرونده شده‌اند، اما به آنان اعلام شده که با وجود ثبت درخواست اعاده دادرسی، اما هنوز تعیین شعبه نشده است.»

به گفته این منبع، افزایش اعدام زندانیان سیاسی در روزهای اخیر به نگرانی‌های یعقوب کریم‌پور و خانواده‌اش دامن زده و آنان را در شرایط روحی دشواری قرار داده است. این در حالی است که وی به دلیل انجام جراحی ستون فقرات و ریه و ابتلا به بیماری مزمن اعصاب و روان، نیاز مستمر به نظارت پزشکی و مصرف دارو دارد. با این حال، از زمان آغاز جنگ دسترسی وی به داروهای مورد نیازش محدود شده و در شرایط جسمی سختی قرار گرفته است، به ‌گونه‌ای که برای انجام امور روزمره خود به کمک سایر زندانیان نیاز دارد.

این منبع در ادامه افزود: «این زندانی بارها درخواست اعزام به مراکز درمانی خارج از زندان را مطرح کرده، اما هر بار به بهانه امنیتی بودن پرونده از اعزام وی جلوگیری شده است. با آغاز جنگ نیز اعزام زندانیان به مراکز درمانی به‌طور کامل متوقف شده است.»

یعقوب کریم‌پور، شهروند ترک از پیروان آیین اهل حق (گؤرن)، دارای معلولیت، متولد ۱۳۶۱ در قوشاچای، متأهل و فارغ‌التحصیل رشته حقوق از دانشگاه مراغه است. وی در تاریخ ۲۶ خرداد ۱۴۰۴ توسط نیروهای وزارت اطلاعات در قوشاچای بازداشت و به بازداشتگاه این نهاد امنیتی در اورمیه منتقل شد.

این زندانی در تاریخ ۱۰ دی ۱۴۰۴ با انتشار نامه‌ای، جزئیات تکان‌دهنده‌ای از روند بازداشت، بازجویی و رسیدگی قضایی پرونده خود ارائه کرد. بر اساس این نامه، وی بیش از دو ماه را در بازداشتگاه اداره اطلاعات اورمیه در شرایط غیرانسانی و تحت فشار شدید جسمی و روانی برای اخذ اعترافات اجباری درباره «همکاری با عوامل موساد و ارسال داده‌های اطلاعاتی» سپری کرده است. پس از این دوره به زندان مرکزی اورمیه منتقل و تاکنون در بند زندانیان سیاسی نگهداری می‌شود.

یعقوب کریم‌پور تا زمان ارسال پرونده به شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی اورمیه از حق دسترسی به وکیل محروم بود. جلسه دادگاه وی در اواخر مهر ۱۴۰۴ به‌صورت ویدئوکنفرانس برگزار شد و او حتی در این جلسه نیز امکان دفاع مؤثر از خود را نداشت. دادگاه در فرآیندی کوتاه که بنا بر اظهارات وی کمتر از ۱۵ دقیقه به طول انجامید، به ریاست قاضی «سجاد دوستی»، او را به اتهام «افساد فی‌الارض» از طریق جاسوسی برای اسرائیل به اعدام محکوم کرد. این حکم در تاریخ ۱۷ آبان ۱۴۰۴ در زندان مرکزی اورمیه به وی ابلاغ شد.

بر اساس نامه یعقوب کریم‌پور، وی که مددجوی سازمان بهزیستی، بیکار و دارای معلولیت شدید حرکتی است، به دلیل جراحی‌های متعدد و ابتلا به بیماری مزمن اعصاب و روان، نیاز مستمر به درمان و مصرف دارو دارد. با این حال، در دوران بازداشت از دسترسی به داروهای حیاتی محروم بوده است. او در نامه خود تأکید کرده که بازجویان از قطع دارو به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار و اخذ اعترافات اجباری استفاده کرده‌اند.

به گفته این زندانی، بخش عمده‌ای از مطالب مندرج در پرونده که مبنای اتهام «جاسوسی» و صدور حکم اعدام قرار گرفته، تحت شکنجه، اکراه و بر اساس دیکته بازجویان تنظیم شده است. او تصریح کرده که فاقد هرگونه سمت یا دسترسی به مراکز دولتی، نظامی یا امنیتی بوده و اساساً به اطلاعات عادی، محرمانه یا سری دسترسی نداشته است؛ بنابراین، ارسال هرگونه اطلاعات به هر نهاد یا شخصی را قویاً رد کرده است.

در این نامه همچنین به اعمال فشار شدید از طریق بازداشت و بازجویی هم‌زمان همسر وی اشاره شده است. بنا بر اظهارات یعقوب کریم‌پور، بازجویان با تهدید به تشدید شکنجه همسرش، او را وادار به امضای مطالب خلاف واقع کرده‌اند؛ اقدامی که وی آن را مصداق بارز شکنجه روانی دانسته و تأکید کرده است که این فشارها، با توجه به وضعیت جسمی و بیماری‌های زمینه‌ای او، آثار مخربی بر سلامت روانی و جسمی‌اش بر جای گذاشته است.

گونازتی‌وی

SH.A