وصیت‌نامه خامنه‌ای هم مثل جسدش ۷-۸ ساعت در آتش سوخت
اسرائیل پروازهای مرتبط با یک خلبان ایرانی‌تبار را ممنوع کرد
طی دو ماه، ۳۸ زن و کودک در ایران به قتل رسیدند
احتمال افزایش شمار ناوهای جنگی آمریکا در خاورمیانه به بیش از ۲۴ فروند
آتش‌سوزی در اردبیل؛ ۲۲ کارگر دچار مسمومیت شدند
عراق، ایران را به قاچاق مواد مخدر به این کشور متهم کرد
حمله سپاه به چندین کشتی همزمان با گزارش‌ها از «آماده شدن» آمریکا و اسرائیل برای حملات تازه
بیانیه باشگاه «چای‌قوشان» تورکمن‌صحرا در محکومیت شعارهای نژادپرستانه هواداران ملوان بر علیه ملت تورک آذربایجان
مهرداد قادری، فعال ملی تورک آذربایجانی، در تبریز بازداشت شد
تهران زیر فشار محاصره آمریکا؛ وال‌استریت ژورنال: ذخایر نفت شناور ایران به پایان رسید
نیویورک‌تایمز: آمریکا و اسرائیل برای حمله «کوتاه اما شدید» به ایران برنامه‌ریزی کرده‌اند
آکسیوس: ده‌ها هواپیمای اسرائيل «برای نمایش قدرت» روز دوشنبه تا نزدیک مرز ایران پرواز کردند
اردوغان و علی‌اف درباره روابط دوجانبه و مسائل منطقه‌ای و جهانی گفت‌وگو کردند
محسن رضایی: حتی یک ذره از مواد هسته‌ای از ایران خارج نخواهد شد
فوری | گزارش‌ها از شنیده شدن چندین انفجار در جنوب ایران
الاخبار: آمریکا آخرین هشدار را درباره حمله به تأسیسات هسته‌ای به ایران داده است
بحران در صنعت هوانوردی ایران؛ از ۸۰ هواپیمای هدف قرارگرفته، حدود ۴۰ فروند نابود شده‌اند
سفیر ایران: عراق آماده تحویل مخالفان کرد ایرانی به تهران است
فشار بر رسانه‌ها در ایران؛ سردبیر روزنامه «هم‌میهن» مجرم شناخته شد
صادرات نفت خلیج از سطح پیش از جنگ گذشت
دولت ترامپ بیش از ۳۰۰ هزار ویزای آمریکا را لغو کرد
دلار دوباره گارد صعودی گرفت
مکرون در پی تقویت حضور راهبردی فرانسه در خلیج
درگیری مسلحانه در سیستان و بلوچستان؛ چهار نفر کشته شدند
توافق‌نامه روابط متحدانه جمهوری آذربایجان و قرقیزستان تصویب شد
عراق گذرگاه مرزی چذابه را به روی ایران بست؛ الجزیره: مرزهای دیگر هم در روزهای آینده بسته خواهند شد
افزایش فشار بر زندانیان سیاسی آذربایجان؛ انتقال فعالین ملی به بند جرایم عمومی در زندان تبریز
فایننشال‌تایمز: طرح نتانیاهو برای بمباران نیروگاه‌های ایران با مخالفت ترامپ اجرا نشد؛ احتمال ازسرگیری حملات در هفته‌های آینده
۷۵ روز بازداشت و بلاتکلیفی «وحید ویدافر» شهروند تورک آذربایجانی به دلیل لایک یک پست
بنیامین نتانیاهو: متعهد به حذف رژیم ایران و قطع سر اختاپوس زهرآگین هستیم؛ باید نابودی آن را کامل کنیم
ترامپ: فقط باید «تصمیم نهایی» دربارۀ شیوه پیروزی بر ایران را بگیریم؛ از راه خوب یا نه چندان خوب!
هفت ماه انتظار برای حقوق عقب‌افتاده؛ بازنشستگان تأمین اجتماعی همچنان در بلاتکلیفی
سعار خطاب به عراقچی: حکومتی که معترضان را اعدام می‌کند، به پاریس درس آزادی می‌دهد
بازداشت ۳۹ نفر در قزوین به اتهام مشارکت در اعتراضات دی‌ماه
نامه فوری تراختور به فدراسیون؛ رسیدگی به شعارهای قومیتی و توهین به خانواده بازیکنان
بازتاب گسترده ایستادگی تراختور آذربایجان در برابر نژادپرستی در رسانه‌های ترکیه
دو وکیل تورک آذربایجانی در تبریز بازداشت شدند
روزنامه سؤزجو ترکیه: تراکتور بزرگ‌ترین تیم جهان تورک در اعتراض به شعارهای نژادپرستانه زمین را ترک کرد
واکنش تند سخنگوی تراکتور به شعار نژادپرستانه:"تورکِ فلان" توهین به ۳۰ تا ۴۰ میلیون تورک است، پذیرفتنی است که در ورزشگاه تبریز "فارسِ فلان" گفته شود؟
ترامپ: رهبران ایران را کشتیم چون ۷۵ هزار معترض را کشتند؛ قهرمان کشتی را اعدام کردند؛ مردم را با جرثقیل دار می‌زنند
سفر از پیش اعلام‌نشده وزیر جنگ آمریکا به اسرائیل؛ اکسیوس: هگست با نتانیاهو دیدار کرد
تماس تلفنی رهبران آمریکا و اسرائیل؛ نتانیاهو خواستار «تکمیل کار ناتمام ایران» شد
تجمعی علیه جمهوری آذربایجان در تهران برگزار شد
در شرایط افزایش تنش‌ها پیرامون ایران، تحلیلگران معتقدند که تنها فشار نظامی راه‌حل بلندمدت نیست. به‌عنوان یک رویکرد جدید، پیشنهاد می‌شود با استفاده از تنوع قومی و سیاسی داخل کشور، ایران در آینده به سمت مدلی کمتر متمرکز یا فدرال هدایت شود.
در این رابطه، دیدگاه کارشناسی در اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا (Council on Foreign Relations) منتشر شده است.
در این مقاله آمده است که سیستم «ولایت فقیه» که پس از سال ۱۹۷۹ اجرا شد، کشور را در عرصه بین‌المللی منزوی کرده و سیاست «محور مقاومت» را در منطقه تقویت کرده است. اما تداوم این مدل با تردیدهای جدی روبه‌رو است: «فشار نظامی به‌تنهایی ایدئولوژی “ولایت فقیه” را خنثی نخواهد کرد. راهبرد هوشمندانه‌تر، استفاده از شکاف‌های قومی و سیاسی داخل کشور و هدایت ایران به‌سوی یک سیستم فدرال در دوران پس از آیت‌الله‌هاست.»
نویسنده به تورکیه نیز اشاره می کند و در اینباره می نویسد: «در جریان سفری در سال ۲۰۲۰، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور تورکیه، چند بیت شعر خواند که در آن از جدایی تورک‌های آذربایجان و ایران توسط رود ارس ابراز تاسف کرد. وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اردوغان، به حملات در رسانه‌های اجتماعی روی آورد. رسانه‌های دولتی ایران برای تضعیف تأثیر او، به اردوغان به عنوان «سلطان توهم» حمله کردند. آنها می‌دانستند که میلیون‌ها ایرانی آذربایجانی می‌توانند به باکو نزدیک‌تر از تهران باشند، همچنان که سایر گروه‌های اتنیکی به سرزمین‌های اجدادی خود تعلق خاطر دارند.»
نویسنده تأکید می‌کند که جمعیت ایران از یک ساختار قومی واحد تشکیل نشده و ممکن است فارس‌ها کمتر از نیمی از جمعیت کشور را تشکیل دهند. آذربایجانی‌ها، کردها، بلوچ‌ها، عرب‌های اهواز و دیگر گروه‌ها نقش مهمی در ساختار اجتماعی و سیاسی کشور دارند. در این چارچوب، افزایش نارضایتی‌های داخلی جلب توجه می‌کند.
به‌ویژه منطقه خوزستان از اهمیت راهبردی برخوردار است. در مقاله تأکید شده است:
«۸۰ درصد ذخایر نفت ایران و ۶۰ درصد ذخایر گاز این کشور در خوزستان قرار دارد. این منطقه سرزمین عرب‌های اهواز است. رضا شاه پهلوی که در سال ۱۹۲۱ قدرت را به دست گرفت، در سال ۱۹۲۴ امارت خودمختار آنها را لغو کرد. نارضایتی ناشی از این تصمیم هرگز به‌طور کامل از بین نرفته است.»
موج‌های اعتراضی سال‌های اخیر نیز به‌عنوان نشانه‌ای از تنش‌های داخلی کشور ارزیابی می‌شود. از سال ۲۰۰۹ تاکنون، اعتراضات سراسری در مناطق مختلف ثبت شده است.
بر اساس این تحلیل، راهبرد جایگزین برای کشورهای غربی می‌تواند تقویت صدای اقلیت‌های قومی از طریق رسانه‌ها، جامعه مدنی و بسترهای دیپلماتیک باشد.
«واشینگتن به‌دنبال یک اپوزیسیون واحد است، اما از آنجا که جامعه ایران یکپارچه نیست، اپوزیسیون آن نیز یکپارچه نیست.»
در این مقاله همچنین آمده است که تصمیم‌گیری درباره ساختار سیاسی آینده ایران باید توسط ملت‌های ساکن در داخل کشور انجام شود، نه قدرت‌های خارجی: «اینکه این روند به یک دولت فدرال واحد یا چند دولت مستقل منجر شود، باید توسط ملت‌های محلی تعیین شود، نه واشینگتن یا تهران.»
در پایان، مقاله تأکید می‌کند که آینده ایران بیش از آنکه در قالب یک حکومت دینی متمرکز دیده شود، در یک مدل غیرمتمرکز یا فدرال قابل تصور است و این تغییر می‌تواند بر پایه پویایی‌های داخلی شکل بگیرد.
نویسنده این مقاله، اد حسین، عضو ارشد بخش خاورمیانه اندیشکده «شورای روابط خارجی» است.
تاریخ: 1 می 2026
مقاله را می‌توانید از اینجا بخوانید:
[https://www.cfr.org/articles/iran-is-not-a-monolith-the-case-for-exploiting-the-countrys-internal-fractures]
بیانیه باشگاه «چای‌قوشان» تورکمن‌صحرا در محکومیت شعارهای نژادپرستانه هواداران ملوان بر علیه ملت تورک آذربایجان
اکونومیست: گروه‌های نیابتی ایران در خاورمیانه از تهران فاصله میگیرند
فورچون: حتی مجتبی خامنه‌ای هم از بحران اقتصادی در وحشت است
جروزالم پست: یک جبهه متحد علیه ملاهای ایران و رژیم بیرحم آنها ایستاده است - دیدگاه
جروزالم نیوز: در موضوع مذاکرات ایران و آمریکا، به دوحه اعتماد نکنید - دیدگاه
اسرائیل سپر دفاعی یونان را میسازد
آمریکا به مواضع سپاه در جنوب ایران حمله کرد
آیا حمله زمینی روسیه به کییف نزدیک است؟
نتانیاهو: ایران قصد کشتن یکی از پسرانم را داشت
تلویزیون ایران به کشتن پسر ترامپ فراخوان داد
روسیه دیگر در مدیترانه حضور نظامی ندارد
گزارش تکاندهنده از تعرض جنسی به زنان در زندانهای ایران
واکنش معنادار رئیس پارلمان عراق به قالیباف: خلیج «خلیج العربی» است
از همکاری تا رویارویی؛ چرا اسرائیل و ترکیه مقابل هم ایستادهاند؟ | تحلیل
افشای پشت پرده یک کانال محرمانه میان ترامپ و سپاه
ناو هواپیمابر دیگری از ژاپن به خاورمیانه اعزام می‌شود
زیادهخواهی احزاب کردی و موانع اصلی ائتلاف بین ملل غیر فارس در ایران- جروزالم پست
مجتبی خامنه‌ای در اسفندماه مرده است - لیساک
توافق مکه؛ آیا یک پیمان دفاعی جدید، معادلات امنیتی خاورمیانه را تغییر می‌دهد؟ - تحلیل
یک مداح حکومتی ربوده و کشته شد
اعلام جرم علیه یک بلاگر در تهران به دلیل تقلید صدای خامنه‌ای
نماینده مازندران به صداوسیما: نام این دریا خزر است، نه کاسپین!
«آذربایجان جنوبی» در کتابهای درسی جدید ترکیه؛ معرفی تبریز به‌عنوان قلب آذربایجان جنوبی
شهروند ترکیه به دلیل دعوت به کودتا در آذربایجان تحت تعقیب بین‌المللی قرار گرفت
حزب دموکرات کردستان ایران بار دیگر ادعای ارضی علیه آذربایجان جنوبی مطرح کرد
رئیسجمهوری اسرائیل: آذربایجان رشد اقتصادی چشمگیری داشته است
رئیسجمهور آذربایجان: ارمنستان ما را به جنگ مجبور کرد؛ جنگ انتخاب ما نبود
برگزاری تجمع علیه آذربایجان در مشهد و تبریز
تمجید رئیسجمهوری اسرائیل از آذربایجان و نقش باکو در صلح جهانی
لغو بازی ملوان و تراختور پس از شعارهای نژادپرستانه علیه بازیکنان تراختور و هویت تورک‌های آذربایجان جنوبی
مرز زمینی ایران با پاکستان بسته شد
واکنش رسمی تراختور و مالک باشگاه به توهینهای نژادپرستانه
هشدار پزشکان درباره وضعیت وخیم حمید قرهحسنلو
فرود هواپیمای باری بلاروس در تبریز؛ محموله همچنان نامشخص است
وزیر خارجه یمن: تسلیحات خود را از یمن خارج کنید و در امور کشورمان دخالت نکنید
وقتی گرانی کار خدا و فرشتههاست؛ فرار از پاسخگویی با توجیهات مذهبی
زنوزی: پول خرج نمیکنیم که هم خودمان و هم قوم ما فحش بخورند
حملات هوایی اسرائیل به مواضع حزبالله در جنوب لبنان
