گوناز تی وی: شهر تبریز یکی از شهرهای مهم تاریخ تورک بوده و هم‌اکنون نیز نقش مهمی در جریان ناسیونالیسم تورکی در آزربایجان‌جنوبی و ایران بازی می‌کند. این شهر سالیان درازی مرکز تصمیم‌گیری امپراطوری‌ها و دول جهان‌شمول تورک بوده است و هم‌اکنون میراث و یادگارهای آن امپراطوری‌ها و دول را در دل خود جای داده است که دیدن این آثار برای هر کسی میتواند جذاب باشد.

با آغاز حکمرانی امپراطوری‌های تورک به جغرافیای کنونی موسوم به ایران، مساجد در اقصی‌نقاط این جغرافیا از عناصر مهم اجتماعی شهرها و معماری محسوب شده است و این اهمیت هم‌اکنون نیز به قوت خود باقی‌ست.

بخش اول معرفی برخی از مساجد تاریخی تبریز:

ارگ تبریز(مسجد علیشاه)

قدمت: دوره تورکان ایلخانی آدرس : خیابان امام، اول خیابان طالقانی معرفی کوتاه: بخشی از ایوان جنوبی ارگ تبریز که پس از زلزله های مهیب تبریز باقی مانده است نشان از مجموعه ای عظیم دارد که ویران گشته است. بنابر گمانه زنی های باستان شناسی و معماری گنبد این ایوان بزرگتر از ایوان مداین بوده و سیاحان را همواره مدحوش زیبایی و عظمت خود می کرده و عظمت این بنا بارها در کتب تاریخی ذکر شده است. با استناد به اسناد موجود گنبد فروریخته این بنا الگوی ساخت گنبد های عظیم جهان قرار گرفته است.

مسجد استاد شاگرد

قدمت: دوره تورکان ایلخانی آدرس: خیابان فردوسی سابق در محله قدیمی مهادمهین پشت دبیرستان دخترانه بنت الهدی معرفی کوتاه: بنای ابتدایی این مسجد در دوره ایلخانی به دستور خان زمان ساخته شده است که در کتب تاریخی به سرعت ساخت آن و به تکلف آن در دوران خود اشاره بسیار شده است. بنای این مسجد در دوره تورکان قاجار و عباس میرزا بازسازی شده است و تغییرات بسیاری داشته است. وجه تسمیه مسجد استاد و شاگرد به دلیل خطاطی هایی است که توسط عبدا… صیرفی خطاط مشهور دوره ایلخانی و شاگردش انجام شده است.

گؤی مسجید (مسجد کبود)

قدمت: دوره تورکان تیموری- تورکان قره قویونلو آدرس: خیابان امام، جنب موزه آذربایجان معرفی کوتاه:  گؤی مسجید به دوره تیموری تعلق دارد که در زمان جهانشاه، از فرمانروایان قره قویونلو، که تبریز را پایتخت خود قرار داده بود، به اراده ی صالحه ، دختر جهانشاه ، آغاز شده است و با استناد به کتیبه برجسته سردرب آن در سال 870 ه.ق ساختمان آن به اتمام رسیده است. این مسجد در گذشته به عمارت مظفریه معروف بوده است که در طاق نمای سردرب هم این نام به چشم می خورد و این نام به دلیل پیروزی ها و فتوحات فراوان جهانشاه بوده است.نام دیگر آن فیروزه اسلام است که این نامگذاری به دلیل رنگ کاشی های معرق ظریف نمای خارجی و داخلی آن بوده که اغلب رنگ فیروزه ای داشتند.

مسجد جامع تبریز

قدمت: دوره تورکان سلجوقی آدرس : بازار بزرگ تبریز معرفی کوتاه: مسجد جامع تبریز که در کتب تاریخی از آن به عنوان جامع کبیری نیز یاد شده است از ابتدای تاسیس مسجد جامع شهر و بازار تبریز بوده است. قدیمی ترین بخش آن شبستان وسیع و تاق و گنبدهای استوار بر ستون های هشت گوش آجری آن می باشد. این مسجد در دوره تورکان ایلخانی مورد توجه و مرمت قرار گرفت. همچنین در دوران آق قویلونلو ها گنبدی زیبا مزین به کاشیکاری های معرق در آن ساخته شد که همچنان پا برجاست.ولی بنای کلی امروزی مسجد بعد از زلزله در دوران تورکان قاجار مرمت و ساخته شده است.

مسجد مقبره

قدمت: دوره تورکان صفوی آدرس: بازار تبریز ، بازار کفاشان معرفی کوتاه: این مسجد به دلیل وجود مقبره استاد مرمت کار آن میرزا مهدی قاضی طباطبایی به مسجد مقبره مشهور است. این بنا در دوره تورکان صفوی با نام مسجد شاه ساخته شده است. پس از زلزله مهیب تبریز سقف مسجد فر می ریزد و توسط میرزا مهدی قاضی طباطبایی بر روی ستون های سنگی خوش تراشش مرمت و از نو ساخته می شود.

گوناز تی وی

H.M