گوناز تی وی: امسال روز جهانی زبان مادری را یونسکو تحصیل با کیفیت و نتیجه بخش یعنی تحصیل به زبان مادری قرار داده و در برنامه توسعه پایدار از 17 هدف، چهارمین  هدف  یونسکو به این موضوع  اختصاص دارد.

 آموزش به زبان مادری در سی وشش سال گذشته (از زمان تصویب قانون اساسی) ازخواسته های اصلی ملل غیرفارس ایران بوده وعلیرغم اینکه اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به امر آموزش زبانهای محلی اختصاص دارد، تابحال بعلت نگاه امنیتی به مساله ملی و تسلط پان ایرانیستها و پان فارسها  به مراکز تصمیم گیری  این اصل نیم بند نیزاجرا نشده است.

درایران با استقرار رژیم  کودتایی وپادشاهی پهلوی درسال 1925 سیاست ایجاد یک کشور، یک زبان و یک ملت در جامعه چند فرهنگی و چند زبانی ایران به اجرا گذاشته شده و با انتخاب زبان فارسی بعنوان زبان رسمی نه تنها تدریس زبان های،   دیگر را غیر رسمی کردند و تدریس آنها را در مدارس ممنوع ساختند، بلکه طی نود سال گذشته نابودی برنامه ریزی شده زبانهای غیرفارسی در ایران در دستور کار حکام تهران قرار داشته وهمچنان دنبال می شود.

 تلاش بی سرانجام یکسان سازی ملل ساکن در ایران و آسیمیله کردن آنها ضربات جبران ناپذیری بر دموکراسی و حقوق بشر در ایران وارد آورده است و حکومت مرکزی بی وقفه به سرکوبی نظامی مللی پرداخته که خواهان حفظ هویت فرهنگی خود بوده اند. زنده ماندن هر زبان منوط برآنست که آن زبان در مدارس تدریس شود ومتون آموزشی وکتاب ونشریات به آن زبان چاپ و توزیع گردد. نبود کتاب و متون درسی مکتوب به زبان مادری مانعی برای پیشرفت و ترقی اجتماعی است و این به معنی محرومیت ازحقوق پایه ای و آزادی بیان می باشد.

 ایران کشوری کثیرالمله است و زبان فارسی در ایران متعلق به کسانی است که آن را زبان مادری خود می دانند.  بنابراین تنها زبان یکی ازملیتها درایران می باشد. ولی زبان فارسی در ایران به خاطر اعمال سیاستهای نژادپرستانه حکومت گران طی نود سال گذشته تبدیل به ابزاری برای ضعیف وناتوان نمودن دیگر زبانها به منظور محو هویت قومى وملى مردمان غیرفارس گردیده است تا آنها را گرفتار درد و رنجها ی ذلالت بار ناشی ازخودبیگانگی و پذیرش آسیمیلاسیون و محو شدن نمایند.

تدريس نشدن زبانهاى مادرى غیرفارسی  درمدارس ايران نقض آشكار قطعنامه A/RES/61/266 سازمان ملل از جانب دولت جمهورى اسلامی ایران است که مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تاریخ 16 ماه می 2007 تصویب نموده است. این قطعنامه دولتهاى عضو را به حفاظت و حمايت از تمام زبانهای مورد استفاده مردم جهان تشویق می کند. درهمان مصوبه، به خاطر جلب توجه جهانیان به ضرورت برقراری شرایط مسالمت آمیز در چارچوب تنوع وارتقای درک بینالمللی ازچندزبانی و چندفرهنگی، علاوه بر تشویق دولتها به حفاظت و حمايت از تمامی زبانهای مورد استفاده مردم جهان، سال2008   را، "سال بین المللی زبانها " نامگذاری شد.

 حق تحصیل به زبان مادری تنها با تصویب 2 واحددرسی اختیاری برای دانشجویان برآورده نمی شود. و یا با پرداختن سطحی به موضوع با خواندن قطعه ای شعر و یا بیان چند جمله به زبان ملیت های غیرفارس در جریان مبارزه ی انتخاباتی، گره ای از معضل گشوده نخواهد شد. حق آموزش به زبان مادری، حق اولیه ی انسانی و شهروندی برسمیت شناخته شده درعهدنامه های دولتها و ملتهای جهان است که باید ازمدارس ابتدایی شروع شود.

  ما از فعالین و گردانندگان تشکلهای مدافع حقوق بشر درایران و جهان، می خواهیم که در به رسمیت شناختن شدن و دفاع ازحقوق انسانی ملتهای تحت ستم ملی در ایران که همچنان درمعرض سیاست های شوونیستی سیستم حکام  قرار دارند، کوشا باشند.

 در شرایط دنیای امروز، بدون پذیرفتن واقعیت چند زبانی وچند فرهنگی ایران و برابر حقوقی ملت های آن، و بدون ازبین بردن تبعیض، استقرار دموکراسی  و نیز برقراری شرایط زندگی مسالمت آمیز بین شهروندان با ملیت های متفاوت امکان پذیر نخواهد بود.

 ارک ـ  انجمن دفاع از حقوق بشر آزربایجانی  

 سازمان مدافعان حقوق بشر ترکمنصحرا