گوناز تی وی : زبان تورکی دارای میراث عظیم نسخ خطی است

به گزارش گوناز تی وی چندین لهجه از زبان تورکی در طول هزاره ی اخیر به عنوان زبان نوشتاری به صورت گسترده مورد استفاده قرار گرفته اند و میراث نسخ خطی زبان تورکی بسیار سترگ می باشد

خبرگزاری های رسا و قطره در خرداد ماه امسال به نقل از انتشارات منشور سمیر خبر چاپ کتابی دربرگیرنده ی فهرستی از نسخ خطی زبان تورکی را منتشر نموده اند.

بر اساس این خبر بیش از 17 هزار دستنویس تورکی در مجموعه ای 6 جلدی منتشر خواهد شد. این نسخ خطی شامل نسخ تورکی به لهجه های تورکیه و آزربایجان و نیز سایر لهجه های تورکی در جهان اسلام است.

در این مورد خبرگزاری های مذکور نوشتند :

این فهرست شامل اطلاعات کتابشناسی، نسخه شناسی، اعم از مؤلف، وابستگی اثر، مهدی الیه، آغاز و انجام، تعداد صفحات، کاتب، اطلاعات چاپی آثار، شماره بازیابی در کتابخانه های مختلف و غیره می باشد. نمایۀ مؤلفین در آخر کتاب نیز تهیه شده تا دستیابی به آثار این مؤلفین آسان باشد. این کتاب راهنمای محققین حوزۀ زبان و ادب ترکی است و نشانگر میزان موجودی میراث مکتوب به زبان ترکی است. فهرست دستنویس‌های ترکی در کتابخانه‌های جهان، به اهتمام یوسف بیگ باباپور در 6 جلد وزیری، با جلد سخت، از سوی انتشارات منشور سمیر به زودی راهی بازار نشر خواهد شد.

از سوی دیگر تعداد بسیار زیادی از نسخ خطی تورکی در کتابخانه ی "مجلس شورای اسلامی نگاهداری می شود که یکی از این نسخ مربوط به "قارا مجموعه" است که متعلق به سلسله ی صفوی می باشد.

در مورد نسخ خطی موجود در کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی اینجا را کلیک کنید 

همچنین در کتابخانه ی انجمن آثار ملی ، كتابخانه مركزي دانشگاه تهران و نیز مجموعه ی کتابخانه های مراجع تقلید هم تعداد نسخ خطی تورکی بسیار فراوان می باشد

در شهر قازان(کازان) مرکز تاتارستان در قدراسیون روسیه نیز بیش از 6000 (6 هزار) نسخه ی خطی تورکی وجود دارد.

در جمهوری خودمختار داغستان تعداد این نسخ به 16 و در جمهوری باشقورتستان نیز تعداد نسخ خطی تورکی به بیش از 1500 اثر می رسد.

اما در کل فدراسیون روسیه بیش از 100 هزار جلد نسخه ی خطی وجود دارد که بیش از نیمی از این نسخ خطی به زبان تورکی با لهجه های مختلف نگاشته شده اند.

همچنین بیش از 9 هزار نسخه ی خطی تورکی در مصر نگاهداری می شود. در تورکیه تعداد این نسخ خطی تورکی به 140 هزار نسخه بالغ می شود.

در هندوستان نیز بیش از 160 نسخه ی خطی تورکی در 13 کتابخانه ی این کشور یافته شده است.

از سوی دیگر نیز دهها هزار نسخه ی خطی دیگر در کتابخانه ها و موزه های اکثر کشورهای اروپایی ، ایالات متحده و کشورهای خاورمیانه یافته شده است.

تخمین زده می شود که تعداد نسخ خطی زبان تورکی با احتساب تمامی لهجه ها و الفباهایی که در طول زمان بکار برده اند نزدیک به یک میلیون نسخه ی خطی باشد.

بسیاری از نسخ خطی تورکی در ایران و عراق در معرض تهدید های نژادگرایانه می باشند بویژه در ایران تلاش شده است تا نسخ خطی تورکی نابود شوند. بسیاری از این نسخ خطی در معرض خطر در ایران نسخ خطی تورکی یی هستند که به مسایل دینی ارتباطی ندارند. چین و افغانستان نیز از کشورهایی هستند که نسخ خطی فراوانی در آنها به زبان تورکی وجود دارد.

گوناز تی وی

MA