گوناز تی وی: جای جای آذربایجان جنوبی مملو از آثار و ابنیه تارخی – باستانی بی نظیری است که برخی از آنها در سطح جهان شناخته شده اند. اما بسیاری از این آثار چه در رژیم پهلوی و چه در دوران حاکمیت رژیم اسلامی با بی مهری های فراوان دولت مرکزی مواجه بوده و اکنون در معرض تخریب قرار گرفته اند. دولت ها مرکزی نیز که همواره به دنبال آسیمیلاسیون ملتمان بوده اند با اقداماتی همچون فعالیت های معدنی و یا ساخت و ساز در فضای ابنیه تارخی تعمدا به تخریب این آثار کمک می کنند. یکی از مناطق تاریخی بکر آذربایجان باراندوز اورمیه است که به مدد بی توجهی و اقدامات مخرب نهادهای اجرایی رژیم اسلامی اکنون در معرض تخریب گسترده قرار گرفته است.

به گزارش گوناز تی وی، باراندوز منطقه ایست تاریخی، با پیشینه 6 هزارساله. این منطقه از قدیم الایام محل تسلط، سکونت و قلمروی حکومتهای مختلفی مانند سومر،هورری، قوتتی، اورارتو، ماننا،ماد و ... بوده است.

قلعه باستانی دوم دوم که به عنوان نماد مقاومت باراندوز شناخته می شود، قلعه سیدک، آبشار شلمکان، کلیسای سیر، پل تاریخی روستای قالاجوق که در اثر غفلت مسئولان اخیرا تخریب شد، قلعه و برج و باروهای روستای باراندوز که ویران شده اند اما می توان آن را احیا کرد، گورستان تاریخی روستای نیولو، تپه باستانی کوکیا، خان دره سی و آثار اورارتویی-ماننایی اش، اژدها بولاغی که در جوار محال باراندوز است، کتیبه میخی محمودآباد که سرنوشتش نامعلوم است، گورستان تاریخی داش مزار، مسجد تاریخی باراندوز که چند سال پیش به طور کلی خاکبرداری شد! ، تپه ترکمان، قلعه تبت، قلعه نظرآباد، زیارتگاه سیدعباس در محمودآباد، مزار تاریخی شیخ باراندوز در روستای شیخلار مزاری و صدها آثار تاریخی دیگر همه نشانگر اینست که باراندوز علاوه بر اینکه منطقه ای با جاذبه های فوق العاده است قابلیت تبدیل شدن به منطقه ویژه گردشگری با جذب هزاران گردشگر و سرمایه گذار را دارد تا با این راهکار هم از بار فاجعه زیست محیطی که دریاچه را تهدید می کند با تغییر در امرار معاش اهالی منطقه کاسته شود و هم تاریخ پرافتخار اورمیه زبانزد عام و خاص گردد و با این کار  و کارهای مشابه تحولی عظیم در اقتصاد منطقه به وجود آورده شود.

حتی در دوران متأخر و بعد از اسلام نیز آثاری وجود دارد که نشانگر این است باراندوز یکی از مناطق ویژه برای تمدنهای گوناگون و حکومتهای مختلف به حساب می آمده و همیشه مدنظر حکام تاریخی بوده است.

یکی از مناطق تاریخی باراندوز، تپه تاریخی روستای گؤی تپه است. تپه ای که قدمتش به شش هزار سال پیش برمی گردد و تصویر قیل قمیش این اسطوره سومریان و بابلیان در سال 1322 از آنجا کشف شده است ، اما صد افسوس تاکنون اقدام خاصی برای شناساندن آن انجام نگرفته است. افسوسی که از ته دل برمی آید و این فکر را در ذهنها تداعی می کند که آیا این تپه تاریخی در تبریز و یا اصفهان بود بازهم به چنین بی مهری هایی از طرف مسئولان میراث فرهنگی و گردشگری محکوم می شد. تپه ای که ظرفیت فوق العاده ای برای شناخته شدن در سطح جهانی نیز دارد و آثار مکشوفه از آن صدافسوس زینت بخش موزه های اروپا و آمریکا است و با برنامه ریزی مناسب می توان به عنوان یکی از سایتهای پربازدید گردشگری کشور تبدیل کرد.

دخمه قبور شاهان اورارتو نیز از دیگر آثار محال باراندوزچای است. دخمه هایی که نزدیک به سه هزارسال پیش بر بالای تپه ای که امروزه به عنوان تپه شیرین-فرهاد شناخته می شود و به عنوان شهر و قلعه ای کوچک در دوران درخشان اورارتوها و در اوج قدرت آنها بنانهاده شده است و هنوز هم قاچاقچیان و سودجویان بسیاری با حفاریهای غیرمجاز این تپه در اثر نبود نظارت به سودهای هنگفتی از طریق غارت تاریخ و فرهنگ اورمیه به جیب می زنند. 

تپه ای که در دوران اورارتوها به عنوان معبد و قربانگاه نیز از آن استفاده می کردند و در پای آن کانال آبی از انشعابات رودخانه باراندوز کشیده اند و هنوزهم اهالی محلی بعد از گذشت نزدیک به سه هزارسال از آن استفاده می کنند. کانالی که اعجوبه مهندسی تاریخ این تمدن است و قوانین فیزیکی مربوط به آن که آب را به ارتفاع 200-300 متری از بستر رودخانه بدون وجود موتورهای پمپاژ رسانده اند در سده 19 میلادی در انگلستان کشف شد. اما این قلعه، تپه و کانال آب اورارتویی نیز همچنان در پشت پرده مانده و هر روز از دل خاکهای این تپه کوزه ها  و سفالهایی خارج می شوند و به خارج قاچاق شده و مسئولان میراث فرهنگی نیز در سکوت تماشاگر این اقدامات هستند.

گوناز تی وی

R.C