گوناز تی وی: دریاچه اورمیه این رگ حیاتی آذربایجان جنوبی در حال خشکیدن کامل قرار دارد و با این وجود دولت روحانی علیرغم وعده های فراوان خود تاکنون هیچ قدمی در راه احیای این دریاچه برنداشته است. دولت روحانی طی 14 ماه گذشته تنها به برگزاری همایش های تبلیغاتی پر هزینه اکتفا نموده و هنوز از طرح های عملی برای نجات این دریاچه خبری نیست. از سوی دیگر تابستان بسیار گرم امیال نیز بر میزان تبخیر دریاچه اورمیه افزوده است. در حالی که نزدیک به 40 سد کوچک و بزرگ نیز مانع از رسیدن حتی یک قطره آب به این دریاچه می شوند، اکنون تنها 2 درصد از مساحت آبی این دریاچه باقی مانده است! این یعنی افزایش احتمال وقوع طوفان های نمکی در حاشیه این دریاچه و به خصوص در بخش های شرقی آن.

به گزارش گوناز تی وی، وقوع طوفان های نمکی شدید در آذربایجان جنوبی و تغییر اقلیم وطنمان به منطقه ای گرم و بیابانی در سال های آتی چندان هم بعید به نظر نمی رسد؛ چرا که دریاچه اورمیه تقریبا به طور کامل خشکیده و نمک های آن نیز رطوبت خود را از دست داده اند.

اگرچه پیشتر تصاویر ماهواره ای از خشکاندن این دریاچه تا حد 96 درصد خبر داده بودند، اما اکنون یکی از اساتید دانشگاه اورمیه تاکید می کند که تنها دو درصد از مساحت این دریاچه باقی مانده است.

دکتر ناصرآق استاد دانشگاه اورمیه و بنیانگذار پژوهشکده آرتمیا و آبزیان دریاچه اورمیه که حالا تکمیل تر شده و به پژوهشکده مطالعات دریاچه اورمیه تغییر نام پیدا کرده، می گوید: وضعیت دریاچه ارومیه به فجیع ترین حالت تاریخی خود رسیده و در قسمت جنوبی آن حتی یک قطره آب هم نیست. از 32 میلیارد متر مکعب آب دریاچه اورمیه در سال 76، حالا تنها 700 میلیون متر مکعب در نیمه شمالی دریاچه باقی مانده و این یعنی کمتر از سه درصد و نزدیک دو درصد.

او با ابراز تاسف عمیق نسبت به وقت کشی و عدم اجرایی شدن طرح های نجات بخش دریاچه می گوید: ما چندین ماه برای تدوین طرح نهایی نجات به تهران رفت و آمد کردیم، اما بالاخره طرح نهایی را ندیدیم! نمی دانم چرا دولت وارد فاز اجرایی طرح نجات دریاچه اورمیه نمی شود.

آق به این نکته هم اشاره می کند که ممکن است دولت به این اطمینان دست نیافته است که این طرح ها راه حل نهایی بحران دریاچه اورمیه هستند؛ طرح های زیادی به ستاد ملی احیای دریاچه اورمیه رسید و از میان ده ها طرح، طرح نهایی تهیه شده است.

دکتر آق در این خصوص می گوید: متاسفانه بوی پول به مشام خیلی ها رسیده و طرح های گوناگونی به ستاد احیا ارسال شده و این شاید تصمیم گیری برای دولت را سخت کرده است.

دکتر آق همچنین از ظرفیت های علمی وسیع و امکانات کم نظیر دانشگاه اورمیه می گوید و از بی توجهی به ظرفیت های این دانشگاه برای احیای دریاچه اورمیه گلایه می کند.

او با اطمینانی خاص از توان این دانشگاه برای حل بحران دریاچه سخن می گوید: متاسفانه به دانشگاه ما (اورمیه) فرصتی داده نمی شود؛ نمی گویم دانشگاه شریف نمی تواند، نه از تلاش های دوستان دانشگاه شریف تشکر می کنم؛ اما انگیزه کسی که در تهران است با کسی که در اورمیه است قابل مقایسه نیست. همه اعضای هیات علمی دانشگاه اورمیه دغدغه نجات دریاچه را دارند و بسیاری از طرح های پژوهشی را با هزینه شخصی خودشان اجرا کرده اند. ما الان در پژوهشکده ظرفیت های بسیار بزرگی در حرکت در این زمینه داریم، ما با متخصصان بین المللی ارتباط تنگاتنگی داریم. من مطمئنم دانشگاه اورمیه می تواند بار بزرگی را از دوش دولت بردارد؛ کاش دولت به ما اعتماد کند.

دکتر آق می گوید: دریاچه اورمیه یک ثروت عظیم ملی است و کسی حق ندارد در احیای ان کمترین تعللی کند.

از سوی دیگر دکتر حجت میان آبادی کارشناس سیاست گذاری آب نیز در یک برنامه زنده تلویزیونی به صراححت تاکید کرده که سدسازی ها باعث خشکاندن دریاچه اورمیه شده است.

ین کارشناس مسائل آب در ادامه در خصوص وضعیت سدسازی در حوزه دریاچه ارومیه گفت: طبق آماری که وجود دارد در این حوزه بیش از 100 سد  ساخته‌ایم و اکنون در ارومیه به این وضعیت افتادیم؛ هر سد ما بالای 700 میلیارد هزینه داشته است درحالی که می‌توانستیم با یک پنجم هزینه در همان مقدار آب صرفه جویی کنیم و الگوی مشت وکشاورزی را بهبود ببخشیم.

وی افزود: ما در منطقه‌ای خشک قرار داریم که تبخیر آب مهمترین معضل ما است، نباید با این افراط در سد سازی این مقدار حوضچه تبخیر آب درست کنیم.

میان آبادی گفت: بسیار خوشحالم که مسئولین رسما اعتراف می کنند افراط کردیم و سر سیاست گذاران کشور به سنگ سدها خورده است؛ اما با این حال مسیر مسئولین هنوز تصحیح نشده است.

این کارشناس سیاستگذاری مسائل آب افزود: امروز مسئولین بجای سد سازی می‌خواهند از انتقال آب استفاده کنند که به مراتب از قبلی هزینه بر تر و خطرناکتر است.

وی ادامه داد: بطور مثال می خواهند آب را از خزر بکشند به ارومیه یا آب را از عمان ببرند سیستان و یا آب خزر را از البرز با پمپاژ رد کنند و ببرند سمنان و سپس ببرند به ارومیه؛ می‌توان گفت این بار بجای سد سازی در طرح‌های انتقال آب افراط می‌کنیم که هزینه های بیشتری هم از سد سازی دارد؛ حتی رسانه های خارج از کشور مدعی شده اند که این طرح مطرح شده است که آب کشور تاجیکستان را برای تامین مصارف آب کشور، وارد ایران کنیم که این طرح هم بسیار گران است و هم از لحاظ امنیتی و هیدروپلیتیکی اشکالات اساسی دارد.

وی در ادامه خاطر نشان کرد: گاهی اوقات ما در سد سازی در ارومیه حسن نیت داشته ایم و با افتتاح ها فکر می‌کردیم کار مثبتی انجام می‌دهیم اما غافل بودیم که این اقدامات برای ارومیه واقعا مخرب است؛ الان که متوجه شده ایم این اقدامات در گذشته اشتباه بوده باید مراقب باشیم دوباره اشتباهی نکنیم که بعد از بیست سال بفهمیم که این اقدام هم اشتباه بوده است.

این اظهارات در حالی مطرح شده که دولت احمدی نژاد همواره مسائل اقلیمی و خشکسالی را عامل اصلی خشکاندن دریاچه اورمیه معرفی می کرد. فعالین مدنی نیز که بر مساله سدسازی ها تاکید می کردند و به این امر اعتراض می نمودند، همواره از سوی نهادهای امنیتی بازداشت و با اتهامات امنیتی روبرو می شدند. اکنون اما دولت روحانی نیز بر تاثیر منفی سدسازی ها در خشکاندن دریاچه اورمیه تاکید می کند. اما در عمل دولت وی نیز هیچ اقدامی در خصوص احیای دریاچه اورمیه صورت نمی دهد.

گوناز تی وی

R.C