گوناز تی وی: حاشیه نشینی یکی از عمده مشکلات شهر تبریز است. بنا به آمارهای رسمی بیش از 600 هزار تن از شهروندان تبریز را حاشیه نشینان تشکیل می دهند. بخش عمده این حاشیه نشینان در حاشیه شمالی تبریز و در دامنه کوه عینالی مسکن گزیده اند. این بخش دقیقا روی خط گسل تبریز قرار دارد و خاک آن نیز همواره با لغزش های شدید مواجه است. این امر باعث شده تا نگرانی فزاینده ای در رابطه با تهدید این مساکن در صورت وقوع زلزله ای هرچند کوچک وجود داشته باشد. چرا  که کالبد فیزیکی این مساکن بسیار ضعیف بوده و در صورت کوچکترین حادثه احتمالا با خاک یکسان خواهند شد.

به گزارش گوناز تی وی، عدم سرمایه گذاری مناسب در بخش های مختلف اقتصاد و به خصوص کشاورزی در کنار سایر سیاست های ضد آذربایجانی باعث شده تا بسیاری از روستاهای آذربایجان به مرور زمان خالی از سکنه شوند. این روستائیان برای ادامه زندگی با توجه به عدم داشتن تخصص مناسب و نیز تمکن مالی ضعیف به مناطق حاشیه شهرهای بزرگی همچون تبریز روی آورده اند. البته بخش اعظم آنها نیز جذب حومه های اقماری تهران شده و در آن مناطق نیز به اقتصاد غیر رسمی روی آورده اند.

اما حاشیه نشینان تبریز با یک مشکل بزرگ مواجه اند و آن نیز قرار گرفتن مساکن حاشیه نشینان شمال تبریز بر روی خط گسل زلزله می باشد.

در این رابطه  معاون برنامه ریزی و امور عمرانی فرماندار تبریز نیز مهمترین مشکل ساکنان مناطق حاشیه نشین این شهر را قرارگیری این مناطق روی خط گسل اعلام کرد.

 احمد اسدی شنبه در جلسه ستاد هماهنگی امور اجرایی توانمندسازی سکونتگاه های غیر مجاز تبریز گفت: "یک سوم جمعیت شهری تبریز را حاشیه نشینان و خانوارهای ساکن در سکونتگاه های غیر رسمی تشکیل می دهند که مشکل اساسی این سکونتگاه ها قرار گرفتن روی خط گسل بوده و علاوه بر آن مشکلات دیگری  همچون کوچه های تنگ و باریک و روستایی، نبود سند مالکیت، مساحت کم فضای زندگی ساکنان و عدم تمایل به بهبود وضع موجود نیز شرایط زندگی در این مکان ها را با چالش روبرو ساخته است."

وی در ادامه با بیان اینکه سند توانمدسازی و بهسازی سکونتگاه های غیر رسمی و حاشیه نشینی در سال 82 توسط هیات وزیران تصویب شده است، اظهار داشت: "بستر سازی برای ارتقا شرایط محیطی به نحو پایدار، ایجاد امنیت، امید و کرامت انسانی و زمینه سازی برای بهره مندی از امتیازات شهری و تعمیق فرهنگ شهری برای ساکنان مناطق حاشیه نشین و سکونتگاه های غیر رسمی از مهمترین اهداف اجرای این طرح محسوب می شوند."

معاون برنامه ریزی و امور عمرانی فرماندار تبریز بهسازی و مقاوم سازی، امداد رسانی در مواقع بحرانی، و نبود سند مالکیت را بزرگترین مشکل سکونت گاهای غیر مجاز ذکر و تصریح کرد: "در فاز اول طرح توانمندسازی سکونتگاه های غیر مجاز و حاشیه نشینی تبریز سه هزار خانوار در اولویت قرار دارد و در آینده نزدیک بهسازی و یا انتقال آنها به مکان مناسب و امن صورت می گیرد."

شایان ذکر است نزدیک به یک سوم از جمعیت تبریز در مناطق حاشیه نشین شمالی و جنوبی و نیز برخی مناطق فرسوده مرکز شهر زندگی می کنند. آمارها حاکی از وجود جمعیت نزدیک به 600 هزار نفزی حاشیه نشینان تبریز است که در محله هایی همچون منبع، سیلاب، یوسف‌آباد، خلیل‌آباد، داداش‌آباد، کشتارگاه، عباسی، مارالان، حافظ، طالقانی، لاله و آخماقیه و ... زندگی می کنند.

این جمعیت صدها هزار نفری به دلیل سیاست هایضد آذربایجانی رژیم اسلامی و نبود هیچ گونه امکانات و خدمات از روستاها وشهرهای مختلف آذربایجان جنوبی مجبور به مهاجرت به تبریز شده و به دلیل وضعیت نامناسب مالی تن به این گونه زندگی سخت داده اند.

گفتنی است تبریز روی سامانه گسلی واقع شده که بخشی از این سامانه در امتداد لغـزش بزرگ در شمال باختری ایران و شرق ترکیه جای دارد که این سامانه از مرند (دامنه شمالی میشو داغی تا بستـان‌آباد با راستای شمال باختری - جنوب خاوری) به طول حدود 200 کیلومتر امتداد دارد.

گسل تبریز از شمال این شهر عبور کرده و شهرک‌هاى مختلفى را در معرض خطر قرار داده است، همچنین بخش اعظمى از حدود هزاران حاشیه نشین شهرستان تبریز در قسمتى از کمربند شمالى شهر اسکان یافته‌اند که ساختمان‌هاى آنها به هیچ وجه در مقابل کوچکترین تکان‌ها نیز مقاوم نیست و در هنگام وقوع زلزله می تواند فجایع بسیاری را به بار بیاورد.

طول این گسل از شهر قم در ایران تا آناتولی ترکیه و سن آن به دوران دوم زمین شناسی مربوط بوده و علت اصلی وقوع زمین لرزه‌های شهر تبریز در گذشته، حرکت و جنبش این گسل بوده است.

 شهر تبریز آذربایجان جنوبی در طول تاریخ بارها براثر زمین‌لرزه‌های مهلک و ویرانگر نابود شده و از نو ساخته شده‌است.

آنچه تبریز آذربایجان جنوبی را در مقوله زلزله از دیگر شهرها متمایز می‌کند و خرابی‌ها و ویران‌های زیادی را در صورت وقوع زلزله احتمالی بر جای می‌گذارد، وجود گسل طویلی است که از غرب تا شرق استان آذربایجان شرقی کشیده شده که در سال های گذشته با افزایش بی توجهی دولت ایران ساخت و ساز ها در دره ها و پستی ها و بلندی ها بیشتر شده است که این مناطق میتوانند در هنگام زلزله مورد تهدیدات شدید قرار گیرد.

این در حالی است که قوانین و مقررات مربوط به ساخت و سازها احداث بناها را بر روی گسلها و حریم آنها را ممنوع کرده لکن بی توجهی مسوولان مربوطه سبب شده است که در شهر تبریز ساخت و سازهای بسیاری بر روی گسل خطرناک انجام پذیرد.

با ادامه روند رو به رشد ساخت و سازها روی گسل تبریز، کوچک‌ترین زمین لرزه نه تنها شهر تبریز بلکه آبادی‌های شهر تبریز را نیز تهدید می‌کند و در این میان، شمال شهر تبریز علاوه بر تکان‌های شدید، شاهد گسیختگی زمین نیز خواهد بود.

استقرار سکونتگاه‌های شهر تبریز در مجاورت گسل بزرگ تبریز که از شمال آن می‌گذرد، نمونه ای از استقرار اجباری است، وجود مخروط افکنه بزرگ میدان چایی و آجی چای در جلگه تبریز و به تبع آن غنی بودن آب‌های زیرزمینی و حاصلخیز بودن خاک‌های جلگه مسیر ترانزیتی اروپا سبب استقرار و توسعه شهر تبریز در کنار گسل خطرناک شده است.

گسل شمالی تبریز که زمانی از سه کیلومتری شهر تبریز عبور می‌کرد هم اکنون جزو یکی از محله‌های شهر تبریز به حساب می‌آید.

گوناز تی وی

R.C