گوناز تی وی: آذربایجان جنوبی مملو از آثار مهم تاریخی و باستانی است که هر کدام از آنها جایگاهی ویژه در بررسی تاریخ و تمدن شرق میانه دارند. بخش عمده ای از این آثار با روی کار آمدن رژیم پهلوی در معرض تخریب قرار گرفت. این تخریب به منظور جعل و تحریف تاریخ آذربایجان و پروسه آسیمیلاسیون فارس محور صورت گرفت و در این راستا بسیاری از آثار تاریخی که در شهرهایی همچون تبریز و اورمیه و اردبیل و قزوین و همدان و ... قرار داشت به طور مستقیم و غیر مستقیم نابود شدند. این در حالی است که رژیم اسلامی ایران با صرف میلیاردها تومان از محل درآمدهای نفتی، به حفظ و ترمیم آثار تاریخی در مناطق فارس نشین اقدام می کند. همچنین پروسه جعل تاریخ آذربایجان و تورکها با مصادره یافته های باستان شناسانه به نفع قوم فارس و ترویج افکار نژادپرستانه آریا محور ضد تورک در کتابهای تاریخی و مدارس صورت می گیرد. اما غم انگیزترین جلوه این گونه سیاست های ضد آذربایجانی تخریب آثار تاریخی آن و یاعدم کمک به حفاظت، بازسازی و ترمیم این گونه آثار می باشد.

به گزارش گوناز تی وی، شهرستان سراب با قار گرفتن در دامنه ساوالان مامن بسیاری از آثار تاریخی گرانبها و بی نظیر می باشد. اما عمده این آثار تاریخی بنا به دلایلی که مورد اشاره قرار گرفت در معرض تخریب و نابودی قرار گرفته است.

در اواسط  جاده سراب به نیر در مجاورت قبرستانی قدیمی،  میراث تاریخی مدفون  گمنامی نهفته  که امروز متاسفانه تبدیل به تلی از خاک شده است. مکانی که هیچ گونه نام و نشانی بر در و دیوار آن نبوده و انگار هنوز پای بنی بشری به آن باز نشده است.

یکی از رسانه های محلی در رابطه با این اثر تاریخی نوشته است:

" میراثی بازگوی شکوه دیرین ایران زمین که  بجز ستونی مخروبه و آجرهایش که به کررات در ساختمان سایر آثار باستانی دیده می شود بقایایی پیدا نیست. دخمه ای با گنبدی آجری که گویا آسیب کمتری دیده، در ورودی این مجموعه پابرجاست.در داخل این دخمه دیوارهایی سوخته و تخریب شده  بوسیله عوامل انسانی هویدا است که زباله در آن به وفور یافت میشود.در طرف دیگر این  مجموعه ستونی استوار است که آجرهای بمشابه سایر مصالح بکار رفته در میراث های بجای مانده از اعصار گذشته هستند. نقش و نگاری اسلیمی و اصیل  به رنگ آبی و قهوه ای هنوز بر روی تنها ستون آن باقی مانده که فقط نیمی از آن در طول زمان تخریب نشده است. این ستون دارای طاقی مرمت شده در قسمت پشتی آن است که از سمت بخش غربی آن راه پله ای وجود دارد که به گویا به طبقه دوم یا پشت بام  مجموعه می رسد.در بخش بیرونی و شرقی از ساختمان این بنای مخروبه گچبری و مقرنس کاری با رنگ آبی وجود دارد که نمونه کوچک و شاید مشابهی از مقرنس کاری بخش اندرونی گنبد سلطانیه می باشد.این فرضیه احتمال هم زمانی ساخت بنا مورد تاکید قرار داده و خبر از تاریخی دور و دراز می دهد. در جبهه جنوبی این مجموعه نیز ، گویا زیر زمینی وجود داشته، که هم اکنون پله های آجری آن وجود دارد که شاید سرداب این بنا بوده است.مصالح و آجرهای تخریب شده از بنا  در سرتاسر محوطه آن پراکنده اند که  نشان از وجود بنایی با عظمت در گذشته دور و شاید نزدیک  می دهند. شگفت اینکه در پایگاه اینترنتی میراث فرهنگی استان هیچ نشانی از این میراث گرانقدر دیده نمیشود.

و اما امروز آنچه در اولین نگاه روح هر بیننده ی دلواپسی را می آزارد ، گمنامی این میراث است.آنچه از شواهد و آثار بجای مانده عیان است وجود بنای باشکوه در گذشته ای دور که با بی مهری هر چه تمام تبدیل به تلی از خاک شده است. "

گوناز تی وی

R.C