گوناز تی وی: نزدیک به 700 هزار تن از شهروندان تبریزی یا بر روی گسل تبریز و یا در نزدیکی آن سکنی گزیده اند. بیشترین میزان این اسکان که طی 30 سال گذشته شکل گرفته مربوط به مساکن حاشیه نشینان می باشد که در صورت وقوع زمین لرزه ای حتی با قدرت متوسط دچار آسیب های فراوانی خواهند شد. مسئولان دست نشانده طی 3 دهه گذشته نه تنها مانع از این گئنه ساخت و ساز ها نشده اند بلکه خود نیز اقدام به ساخت و سازهای گسترده در مناطقی همچون رشدیه، باغمیشه و ولیعصر نموده اند. این امر به معنی نادیده گرفتن خطر تهدید جان صدها هزار شهروند تبریزی توسط گسل شمال این شهر است. بسیاری از کارشناسان پیش بینی می کنند در صورت وقوع زمین لرزه بالای 6 ریشتر در تبریز، صد ها هزار تن از شهروندان تبریزی در همان ساعات اولیه کشته و زخمی خواهند شد.

به گزارش گوناز تی وی، شهر تبریز یکی از زلزله خیزترین شهرهای خاورمیانه به شمار می رود. سیکل 250 ساله زلزله در این شهر اکنون نزدیک شده و بسیاری از کارشناسان و اساتید دانشگاه نیز در این رابطه به مسئولان هشدارهای لازم را داده اند. شهرداری و اداره مسکن و شهرسازی تبریز اما تنها به برگزاری همایشهای مختلف در این زمینه اقدام می کند و هیچ خبری از عملی شدن وعده های فراوان مبنی بر تغییر محل اسکان حاشیه نشینان شمال تبریز نیست.

مدیرکل مدیریت بحران آذربایجان شرقی معتقد است: " ما همواره منتظر وقوع حادثه هستیم تا بعد از آن به فکر امداد و کمک رسانی باشیم، در حالی که در صورت توجه به اصل پیشگیری علاوه بر جلوگیری از تبعات زیانبار بلایای طبیعی و نجات جان عده کثیری از مردم، می توان از صرف هزینه های هنگفت و کلان بازسازی نیز جلوگیری کرد."

خلیل ساعی روز دوشنبه در همایش مدیریت بحران زلزله در تبریز اظهار کرد: "در طراحی شهرها و احداث مسکن نیز باید به گونه ای عمل شود تا در مواقع وقوع حوادث غیرمترقبه کمترین آسیب ها را شاهد باشیم." ساعی خاطرنشان کرد: "شهرداری ها نیز باید از ساخت و سازهای غیر مجاز در شهرها و ساخت و ساز بر روی گسل ها جلوگیری کنند، چرا که بیشتر خسارات وارده در مواقع بحرانی به سکونتگاه های غیرمجاز وارد می شود."

معاون عمرانی استاندار آذربایجان‌شرقی نیز عصر روز چهارشنبه 16 بهمن ماه گفته بود: "حاشیه نشینی به معضلی جدی و خطرناک در کلانشهر تبریز تبدیل شده است."

محمد صادق پورمهدی در حاشیه برگزاری مراسم امضای تفاهم‌ نامه همکاری مشترک برای ساماندهی و بهسازی بافت حاشیه‌ای تبریز به خبرنگاران گفت: "وضعیت حاشیه نشینان چندان مناسب نیست و روز به روز جمعیت آنها هم افزایش می یابد که جا دارد تدبیری برای این موضوع اندیشیده شود."

وی با تاکید بر اینکه وضعیت مناطق حاشیه ‌نشین کلانشهر شهر تبریز اسفناک است، افزود: "امضای این تفاهم نامه مسئولیت ما را در قبال این حاشیه نشینان بیشتر می کند که ما نیز در قبال این مناطق مسئولیت داریم."

پورمهدی با اشاره به بروز ناهنجاریهای مختلف در این مناطق گفت: "باید گام به گام در انتقال حاشیه نشینان عمل کنیم تا شاهد بروز دیگر مشکلات ناشی از آن نباشیم."

براساس نتایج یک تحقیق محلی، جمعیت حاشیه‌نشینان تبریز در حال حاضر 600 هزار نفر برآورد می‌شود و حدود یک سوم سطح شهر را حاشیه‌نشینان را اشغال کرده‌اند .

حاشیه‌نشینان به طور عمده در بخش‌های شمال و شمال‌غربی و جنوب تبریز که از نظر موقعیت مکانی و جغرافیایی نسبت به سایر نقاط تبریز عقب مانده است، اسکان گزیده و با ساخت و سازهای سلیقه‌ای و غیر متعارف، منظره بدقواره به چهره تبریز داده‌اند .

یکی از کارشناسان بومی در گزارش تحقیقی حاشیه‌نشینی تبریز آورده است: " 13 منطقه این شهر از جمله انتهای محله‌های منبع، سیلاب، یوسف‌آباد، خلیل‌آباد، داداش‌آباد، کشتارگاه، عباسی، مارالان، حافظ، طالقانی، لاله و آخماقیه از مراکز عمده تجمع حاشیه‌نشینان تبریز است ."

همچنین براساس برآوردهای اولیه حدود 2 هزار و 500 تا سه هزار هکتار از شهر تبریز توسط 400 هزارنفر جمعیت حاشیه‌نشین اشغال شده است .

شایان ذکر است  تبریز روی سامانه گسلی واقع شده که بخشی از این سامانه در امتداد لغـزش بزرگ در شمال باختری ایران و شرق ترکیه جای دارد که این سامانه از مرند (دامنه شمالی میشو داغی تا بستـان‌آباد با راستای شمال باختری - جنوب خاوری) به طول حدود 200 کیلومتر امتداد دارد.

گسل تبریز از شمال این شهر عبور کرده و شهرک‌هاى مختلفى را در معرض خطر قرار داده است، همچنین بخش اعظمى از حدود هزاران حاشیه نشین شهرستان تبریز در قسمتى از کمربند شمالى شهر اسکان یافته‌اند که ساختمان‌هاى آنها به هیچ وجه در مقابل کوچکترین تکان‌ها نیز مقاوم نیست و در هنگام وقوع زلزله می تواند فجایع بسیاری را به بار بیاورد.

طول این گسل از شهر قم در ایران تا آناتولی ترکیه و سن آن به دوران دوم زمین شناسی مربوط بوده و علت اصلی وقوع زمین لرزه‌های شهر تبریز در گذشته، حرکت و جنبش این گسل بوده است.

گوناز تی وی

R.C