گوناز تی وی: اورمیه به دلیل برخورداری از زیبائیهای منحصر به فرد آن در طول تاریخ به عنوان عروس آذربایجان مطرح بوده است. طبیعت زیبا و نزدیکی به سواحل دریاچه اورمیه، چنان زیبایی به این شهر بخشیده که دشمنان آذربایجان نیز همواره چشم طمع بدان دوخته اند. اگرچه در این باره موقعیت استراتژیکی و سوقالجیشی اورمیه نیز بی تاثیر نبوده است، اما بدون شک یکی از عوامل اصلی زیبائیهای این شهر بوده است. در سفرنامه های فراوانی نیز که به خصوص پس از قرن 16 میلادی به جای مانده، جهانگردان همواره زیبائیهای اورمیه را ستوده اند. با این وجود پس از خشکاندن دریاچه اورمیه و تغییر اقلیم محلی، بسیاری از باغات درون و حاشیه شهر خشکیده و یا با آفات کشاورزیجدیدی مواجه شده اند. همچنین خرید زمین در اورمیه از سوی اکراد مهاجر با استفاده از دلارهای نفتی بارزانی نیز سبب شده تا این اکراد با تخریب باغ ها و ساخت و ساز در آنها، باغ شهر اورمیه را به نابودی بکشانند.

به گزارش گوناز تی وی، شهرهای مختلف آذربایجان جنوبی به دلیل برخورداری از اقلیم مناسب و اهتمام مردم نسبت به ایجاد باغ های شهری زیبا در طول تاریخ به عنوان باغ شهر معروف بوده اند. در گذشته ای نه چندان دور، شهر تبریز را چنان باغ های زیبایی در بر گرفته بودند که برخی از پژوهشگران به لحاظ برخی موارد دیگر، محل اصلی بهشت عدن را این شهر معرفی می کنند. شهر مراغه نیز که تا حدودی توانسته باغشهری خود را علیرغم توسعه نامتوازن شهری حفط کند، از قدیم الایام به عنوان یکی از زیباترین باغشهرهای جغرافیای ایران مطرح بوده است. اما در این بین وضعیت اورمیه متفاوت است. این باغشهر زیبا طی سالهای اخیر و با ورود سیستماتیک اکراد مهاجر دچار توسعه نامتوازن شهری شده است. این اکراد طرفدار گروه های تروریستی با استفاده از دلارهای نفتی بارزانی با پرداخت مبالغی چندین برابر قیمت اصلی، بسیاری از باغ های زیبای اورمیه را خریده و سپس در آنها اقدام به ساخت و ساز نموده اند. این امر که به توسعه افقی و نامتوازن شهر نیز انجامیده حتی باغ های حاشیه شهر را نیز تهدید می کند.

در این رابطه محمد ستارپور رئیس کمیسیون خدمات شهری و محیط زیست شورای شهر اورمیه که یکی از نمایندگان شورای شهر است با ابراز تاسف از نابدی باغ های زیبای اورمیه می گوید: "باغ شهر اورمیه یادگاری زائد از گذشته نیست که با مدرنیزه شدن، ماشینی شدن زندگی و یا تغییر در سبک زندگی نابود شود."

 رئیس کمیسیون خدمات شهری و محیط زیست شورای شهر اورمیه ادامه داده: "باغ شهر اورمیه یکی از الزامات تحقق شهر سالم و قابل زیست است که آرامش روانی شهروندان را بدنبال دارد. در عصر حاضر که بیش از هفتاد درصد مردم شهرنشین هستند توسعه‌ی نامتعارف و شتابان جمعیت شهری، آسیب جدی به باغ‌های اطراف شهر، این سرمایه‌ی اجتماعی وارد کرده است.

 ستارپور یادآور شد: "در شهر زیبای اورمیه که در ردیف باغ شهرها است، ناهماهنگی در سیاستگذاری سال‌های گذشته و رعایت نکردن الگوهای پایدار زیست محیطی و مدیریت چندگانه در نتیجه‌ی ساخت و سازهای بی‌رویه و تخریب باغ‌ها و از میان رفتن بافت اصلی شهر، مدیریت شهری را با چالش‌های جدی مواجه کرده است."

 وی گفت: "برای پاسخ عملی به مطالبات مردم و اهمیت احیای باغ شهر اورمیه و پیشگیری از آلودگی‌های محیطی، بودجه‌ی امسال شهرداری با رویکرد شهر سبز، تنظیم و به تصویب شورای شهر رسیده است."

 رئیس کمیسیون خدمات شهری و محیط زیست شورای شهر اورمیه با بیان اینکه جلوگیری از تخریب باغ‌ها و مزارع با تملک و خرید املاک پیرامون شهر در دستور کار شهرداری است، اظهار کرد: "اجرای دقیق قانون حفظ و گسترش فضای سبز با همکاری مراجع انتظامی، قضایی و ادارات جهاد کشاورزی و منابع طبیعی سبب احیای باغ شهر اورمیه می‌شود."

 ستارپور، افزایش فضای سبز با کاشت درختان و سازگار با محیط در زمین‌های متروکه و حاشیه‌ی رودخانه‌ها را یکی دیگر از راهکارهای پیش‌بینی شده دانست و گفت: "تملک باغ‌ها و توتستان‌های داخل شهر می‌تواند این باغ‌ها را برای نسل‌های آینده و نسل حاضر حفظ کند."

محمد حضرت‌پور  شهردار اورمیه نیز در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به اینکه با ادامه‌ی وضعیت کنونی باغ شهر اورمیه فقط در ورق‌های کتاب‌های تاریخی باقی می‌ماند، تصریح کرد: "متأسفانه گسترش و توسعه‌ی بی‌رویه شهر اورمیه بصورت افقی به از میان رفتن و تخریب باغ‌های اطراف شهر منجر شده است."

 وی ادامه داد: "هم‌اکنون بخش مسکونی شهر اورمیه از یک طرف به باغ‌های توپراق قلعه، امامزاده و گوی تپه رسیده و از سوی دیگر به تپه‌های سرو و حیدرلو مشرف شده است."

 شهردار اورمیه افزود: "اگر توسعه‌ی افقی شهر ادامه یابد، نسل‌های آینده از زیبایی این شهر و باغ‌هایش بی‌نصیب می‌شوند."

 حضرت‌پور با بیان اینکه برای حفظ باغ‌های شهر، توسعه‌ی عمودی بجای توسعه‌ی افقی شهر در دستور کار شهرداری است، ادامه داد: "توسعه‌ی افقی شهر حداقل باید تا 20 سال آینده متوقف شود."

 وی کاشت 410 هزار بوته‌ی گل در یک صد نوع مختلف در پارک «گوللر» باغی را یکی از اقدامات شهرداری برای حفظ عنوان باغ شهر برای اورمیه دانست و گفت: "تا زمان احیای کامل باغ شهر اورمیه، افزایش سرانه‌ی فضای سبز اورمیه در دستور کار است."

از سوی دیگر خشکاندن تعمدی دریاچه اورمیه و متعاقب آن تغییر اقلیم محلی نیز نقش فراوانی در از بین رفتن باغات اورمیه و به خصوص باغات حاشیه دریاچه داشته است. بنا به آمار و ارقام ارائه شده از سوی مقامات مسئول، 430 قنات و چاه آب در حوزه آبریز دریاچه اورمیه به سبب پسرفت آب این دریاچه خشک شده و اراضی روستاها و شهرهای نزدیک به دریاچه اورمیه با وزش بادهای نمکی غیر قابل کشت و تخریب شده است. همچنین 633 روستا در شهرستان اورمیه نیز متاثر از تبعات خشکاندن دریاچه اورمیه بوده و بیم آن می رود که کشاورزی و باغداری آن ها نیز به کلی نابود شود. این پیامدهای ناگوار  باعث شده تا حتی برخی آفات جدید نیز در باغات اورمیه زیان های فراوانی به درختان بزند. تداوم این روند می تواند اندک باغ های موجود در داخل و نیز حاشیه شهر اورمیه را به کلی نابود کرده و از بین ببرد.

گوناز تی وی

R.C