گوناز تی وی:متوسط بیکاری در ایران 10.3 درصد است اما این رقم در چهار استان تورک نشین شمالغرب، 10.55 درصد است و نشان می دهد که با وجود مهاجرت گسترده مردم آذربایجان به مناطق فارس نشین برای بدست آوردن کار و در نتیجه، کاهش تعداد بیکاران از آمار آذربایجان، باز هم نرخ بیکاری در آذربایجان بیشتر از میانگین ایران است.

به گزارش گوناز تی وی:با کم شدن از میزان فشارهای سیاسی - امنیتی در ایران، مقام های بومی و مراکز آماری، از عمق فاجعه اقتصادی، در نواحی مختلف این کشور خبر می دهند اما هنور معلوم نیست که چرا مقام های سیاسی ایران اجازه می دهند، آمارهایی که برای سه دهه مهر "محرمانه" خورده بود، علنی شوند.

طبق آخرین آماری که مرکز آمار ایران در وب سات رسمی خود منتشر کرده است، میانگین بیکاری پاییز امسال درایران، 10.3 درصد است. این میانگین در استان اردبیل 12.6 درصد، در استان زنجان 11.9 درصد، در آذربایجان غربی 10.8 درصد و در آذربایجان شرقی 6.9 درصد است و نشان می دهد که بیکاری در این مناطق بسیار گسترده است و می تواند پیامدها و ناهنجاری های اجتماعی بسیاری را تولید کند.

در میان 31 استان در ایران، استان های چهارگانه آذربایجان: آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل آذربایجان و زنجان آذربایجان، در میزان بیکاری، رتبه های بالایی را کسب کرده اند و روی همرفته، بیشترین تعداد بیکاران را دارند.

استان اردبیل بیشترین بیکاری را در میان استان های آذربایجانی و در میان 31 استان ایران داراست و در رتبه 8 بیکارترین استان ها جا گرفته است. به گفته مرکز آمار ایران، تعداد بیکاران در استان های سیستان و بلوچستان، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویر احمد، گیلان، لرستان و مازندران بیشتر از اردبیل هستند.

زنجان آذربایجان بعد از اردبیل آذربایجان، در میان استان های چهارگانه، دارای میزان بیشترین بیکاری بوده و میزان بیکاری در آن 11.9 درصد است. در میان 31 استان هم در رتبه 10 استان ها با بیشترین بیکاری قرار دارد. نرخ بیکاری در استان های همسایه این استان تورک نشین در حدود 6 درصد بوده و نشان می دهد که تبعیض مشخصی نسبت به این استان تورک نشین اعمال می شود.

آذربایجان غربی سومین استان با 10.8 درصد بیکاری در میان استان های تورک نشین است اما در میان 31 استان، در رتبه 13 بیکارترین استان ها جا گرفته است. طبق گفته مرکز آمار ایران که شک برانگیز است، آذربایجان شرقی با 6.9 درصد، کمترین نرخ بیکاری در میان چهار استان تورک نشین شمالغرب دارد و در جایگاه 25 استان ها با میزان بیکاری قرار گرفته است.

به گفته مرکز آمار ایران، سمنان، کرمان، گلستان، هرمزگان، همدان و یزد استان هایی هستند که کمتر از آذربایجان شرقی دارای بیکاری هستند. آذربایجان شرقی را استان 6 در داشتن کمترین بیکاری قرار داده اند.

در حالی این آمارها داده شده اند که بر عنصر میزان مهاجر فرصتی از شهرها و استان های تورک نشین شمالغرب به شهرها و استان های دیگر برای بدست آوردن کار، توجهی نکرده اند. ممکن است بیکاری، در استانی باعث مهاجرت مردم به استان دیگری شده باشد. این مهاجرت باعث کم نشان داده شدن میزان و آمار بیکاری در این استان و افزایش آمار بیکاری در استان و شهر مهاجر پذیر خواهد شد.

آمارها در هر دو منطقه، از میزان بیکاری سخن می گویند اما از تفاوت معنایی و دلیل آن، حرفی به میان نمی آورند. در استانی برای ایجاد اشتغال سرمایه گذاری نمی شود و مردم مجبور به مهاجرت می شوند و آمار بیکاری کاهش می یابد. در استان دیگر، با آن که مهاجر می پذیرد، اما به قدری سرمایه گذاری می شود که مهاجران را جذب بازار کار کرده و آمار بیکاری را ثابت نگه می دارند یا نسبت به گذشته، کاهش هم می دهند. استان ها و شهرهای آذربایجان جزو مناطقی هستند که با کوچیدن نیروی کارش، میزان بیکاری در آن کمتر دیده می شود. در نتیجه، نیاز به سرمایه گذاری در این استان ها هم بسیار کمتر حس می شود تا استان های فارس نشین که با نیروی کار مهاجر ملل حاشیه ، انباشته شده و میزان بیکاری در آن ها هم بیشتر دیده می شود اما با سرمایه گذاری بیشتر در مناطق فارس نشین که عمدتا مهاجر پذیر هستند، بیکاری را کاهش می دهند. به همبن دلیل، در منطقه مهاجر فرصت به سرمایه گذاری نیاز کمتری حس می شود ولی در منطقه مهاجر پذیر به سرمایه گذاری نیاز بیشتری حس می شود. از همین جاست که زنجیره توسعه یک ناحیه و عقب نگه داشتگی نواحی دیگر کلید می خورد.

عنصر دیگری که در این آمارگیری باعث کاهش آمار بیکاران شده است، "یک ساعت کار در هر هفته" است. بنا به اراده مسئولان سیاسی و امنیتی، هر شخص بالای 10 سال، اگر در هر هفته، فقط یک ساعت کار کند، بیکار حساب نمی شود.

عامل دیگر ان است که اگر فرد بیکار، شغلش را در کمتر از یک ماه گذشته از دست داده باشد و در پی پیدا کردن کاری باشد، باز هم بیکار محسوب نمی شود. متوسط تعداد این نوع بیکاران (بیکاری ناقص) 9.2 درصد افراد شاغل است.

عامل دیگری که در محاسبه نرخ بیکاری به آن توجه نمی شود، مقابله با تمایل ملی مردم استان های تورک نشین و غیر فارس نشین است. چون در این مناطق سرمایه گذاری نمی شود، با دستکاری در آمارها، نشان داده می شود که وضع کار و در نتیجه وضع رفاه عمومی در این استان ها بهتر است تا با احساس درونی تبعیض نژادی مقابله بکنند. با این حال، نرخ بیکاری در میان افراد 15 تا 24 ساله، 24.3 درصد است ولی از تعاریف مرکز آمار ایران معلوم نمی شود که دانش آموزان و دانشجویان، بیکار محسوب می شوند یا شاغل. در گذشته ها دانش آموزان و دانشجویان را شاغل محاسبه می کردند.

اگر تغییر اندکی در سن افراد دسته بالا اعمال بکنیم و میزان بیکاری در میان سنین 15 تا 29 سال را بسنجیم، میزان بیکاری اندکی پایین آمده و به 21.6 درصد خواهد رسید.

انصافعلی هدایت - گوناز تی وی