به گزارش گوناز تی وی، این توافق اولیه که البته گام اول کرنش ایران تلقی می شود باعث خواهد شد تا جامعه جهانی (هرچند به طور موقت) از خطر ایران اتمی رهایی یابد. برپایه گزارش منابع خبری کلیات تعهدات طرفین به شرح زیر می باشد:

تعهدات ایران:

توقف غنی‌سازی بالای 5 درصد

خنثی‌سازی ذخایر اورانیوم 20 درصد

توقف توسعه برنامه غنی‌سازی شامل: عدم نصب سانتریفوژ جدید، عدم توسعه فعالیت تاسیسات اراک، نطنز و فردو، عدم آغاز برنامه جدید غنی‌سازی

اجازه بازرسی‌های بیشتر از جمله بازرسی روزانه از فردو و نطنز

تعهدات 5+1:

عدم وضع تحریم‌های جدید

تعلیق تحریم‌های فلزات گرانبها، پتروشیمی و خودروسازی

صدور اجازه برداشت 4.2 میلیارد دلار از درآمد نفتی برای ایران

صدور اجازه هزینه 400 میلیون دلار کمک‌هزینه دانشجویان ایرانی خارج از کشور

بر این اساس ایران از بسیاری از خطوط قرمز خود عقب نشسته و حتی خط قرمزی را که هفته پیش کمیسیون امنیت ملی مجلس برای تیم مذاکره کننده مبنی بر عدم تعلیق فعالیت سایت اتمی اراک تعیین کرده بود زیرپا گذاشته است. اما آن چه که مسلم است ایران در قبال امتیازات فراوانی که داده، نتوانسته از مهمترین بخش تحریم ها یعنی تحریم های بانکی و نفتی بکاهد. همچنین اصرار ایران مبنی بر قید عبارت "حق ادامه غنی سازی" در سند مربوطه نتیجه بخش نبوده و کشورهای 5+1 چنین حقی برای ایران قائل نشده اند.

 از سوی دیگر نزدیک به 100 میلیارد دلار پول بلوکه شده ایران در حساب های خارجی همچنان پابرجا مانده و تنها قسمتی از پول فروش نفت و فراورده های پتروشیمی به میزان  حدودا 7 میلیارد دلار طی 6 ماه آتی نصیب ایران خواهد شد. همچنین نقشه سایت اتمی اراک که به دلیل عدم اجازه برای بازرسی کامل آن به معمایی برای آژانس اتمی تبدیل شده بود، در اختیار آژانس قرار خواهد گرفت. امری که می تواند برخی از برنامه های احتمالا پنهانی ایران در فرایند غنی سازی را آشکار کند.

با توجه به این موارد می توان گفت گام اولی که ایران مجبور به برداشتن آن شده به هیچ وجه مانع از بهبود اقتصاد درحال فروپاشی آن نشده و باید منتظر "کرنش"های بعدی ایران در برابر جامعه جهانی طی ماه های آینده بود تا شاید بتواند خود را از پرتگاه کنونی نجات دهد.

سایت بی بی سی درباره توافق اولیه امروز نوشته است:

"ایران در طول شش ماه آینده نمی تواند صادرات نفت خود را افزایش دهد. ادامه تحریمهای نفتی در شش ماه آینده به معنای ضربه ای معادل 30 میلیارد دلار ( پنج میایارد دلار در ماه) به اقتصاد ایران در مقایسه با سال 2011 (پیش از تحریمهای نفتی) است ... ایران در طول شش ماه آینده تنها به حدود 4.2 میلیارد دلار از پول حاصل از صادرات نفتی خود دسترسی خواهد داشت و نزدیک به 15 میلیارد دلار دیگر که از فروش نفت حاصل خواهد شد به حسابهای خارجی واریز می شود که دولت ایران به آنها دسترسی آزاد ندارد."

این توافق اولیه که با پیام حمایتی سیدعلی خامنه ای از روحانی مواجه شده از سوی برخی از تندروهای رژیم اسلامی با واکنش منفی شدیدی مواجه شده است.

ختمنه ای در پیام خود خطاب به روحانی گفته است: "جناب آقای رئیس‌جمهور

دستیابی به آنچه مرقوم داشته‌اید در خور تقدیر و تشکر از هیئت مذاکرات هسته‌ئی و دیگر دست اندر کاران است و میتواند پایه‌ی اقدامات هوشمندانه‌ی بعدی قرار گیرد. بی‌شک فضل الهی و دعا و پشتیبانی ملت ایران عامل این موفقیت بوده و در آینده نیز خواهد بود ان‌شاء الله. ایستادگی در برابر زیاده خواهیها همواره باید شاخص خطّ مستقیم حرکت مسئولان این بخش باشد، و چنین خواهد بود ان‌شاء الله."

حمید رسایی، از جمله نمایندگان تندرو مجلس ایران است که اعتراض خود به این توافق ذلت بار را چنین نشان داده است: " یک توافق‌نامه‌ای صورت گرفت که وزیر امور خارجه‌ی کشور یک چیز می‌گوید، وزیر امور خارجه آمریکا چیز دیگری می‌گوید و صدا و سیما نیز جور دیگری آن را بیان می‌کند این چه وضعیتی است."

وی ادامه داده است: "تعجب می‌کنم وقتی مجلس نمی‌داند چه چیزی در مذاکرات توافق شده است یا اگر می‌داند، همه نمایندگان از آن اطلاع ندارند؛ آقای ابوترابی در نطق صبح خود چه چیزی را تبریک می‌گوید... طبق اصل 121 رئیس جمهور قسم خورده از اصول مردم دفاع کند و طبق اصل 125 و 75 موافقت‌نامه‌ها باید به تصویب مجلس برسد."

 همچنین آقامحمدی نماینده خرم‌آباد و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران در گفتگو با خبرنگاران گفت: "جمعی از نمایندگان در حال جمع‌آوری امضاء برای نامه‌ای هستند که بر طبق آن از هیئت رئیسه مجلس خواسته شده که از رئیس جمهور و وزیر امور خارجه برای حضور در پارلمان دعوت کنند."

وی اضافه کرد: "تاکنون حدود 40 نفر این نامه را امضا کردند و به احتمال فراوان امضاها افزایش خواهد یافت."

پس از اعلام نهایی شدن توافق اولیه بین ایران و غرب وزارت خارجه ترکیه که  با صدور بیانیه ای ضمن استقبال از این توافق گفته است که این کشور حمایت خود را از هر گونه پیشرفتی در این روند اعلام می کند.

در سوی دیگر اما هستند کشورهایی همچون عربستان و اسرائیل که همچنان با بدبینی به برنامه اتمی ایران می نگرند.

در این رابطه یک مقام دولتی عربستان سعودی گفته است "هنوز همه جزییات را نمی دانیم اما دولت سعودی در خصوص مذاکرات با ایران نگران بوده و از برقراری توافق با ایران ناخوشنود است. الان نگرانی در باره تهدیدات در این منطقه زیاد است."

آنچه که مسلم است جامعه جهانی و نیز رهبران ایران هردو به گام اولیه ای که در ژنو برداشته شده خوش بین اند و از آن حمایت می کنند. اما با توجه به سه دور مذاکرات فشرده ای که از زمان روی کار آمدن دولت روحانی و با فرمان "نرمش قهرمانانه" خامنه ای آغاز شد، رسیدن به توافقی جامع طی 6 ماه آتی بسیار دشوار جلوه می نماید. بدین ترتیب باید منتظر ادامه مذاکراتی بود که احتمالا تا یک سال دیگر نیز به طول خواهد انجامید. مذاکراتی که شاید ایران را به رعایت حقوق اولیه شهروندان و عدم نقض آن، عدم حمایت از گروه های تروریستی و پایان مداخله نظامی در جنگ داخلی سوریه ملزم کند. امری که با توجه به ماهیت ایدئولوژیک رژیم اسلامی چندان هم آسان نخواهد بود.

گوناز تی وی

R.C