گوناز تی وی: دریاچه اورمیه همچنان منتظر اقدام عملی از سوی مسئولان برای احیاء و نجات از خطر مرگ حتمی است. اما انگار دولت روحانی هیچ قصدی برای اقدام عملی در این باره ندارد، چرا که پس از چندین جلسه کارشناسی و علمی (که تکرار مکررات سال های اخیر بود) این بار قرار است کارشناسان ژاپنی به معاینه این دریاچه رو به موت بپردازند. از سوی دیگر تایید برداشت هزاران تن از نمک های اطراف دریاچه اورمیه از سوی برخی مقامات نیز بار دیگر شائبه هایی مبنی بر استفاده از اورانیوم موجود در نمک این دریاچه توسط رژیم اسلامی را افزایش داده است.

به گزارش گوناز تی وی، چیت چیان وزیر نیروی ایران طی گفتگو با خبرنگاران درباره حضور کارشناسان ژاپنی برای کمک به احیای دریاچه اورمیه گفت: "طی سفری که در چند روز گذشته “فومیو کیشیدا” وزیر خارجه ژاپن به تهران داشت نیز قرار شد تا این دو کشور همکاری های گسترده ای را آغاز کنند که در همین راستا امروز “کوجی هانه دا” سفیر تام الاختیار ژاپن اینجا بودند تا مذاکرات لازم انجام شود." وزیر نیرو افزود: "در جلسه امروز مقرر شد تا در خصوص موضوعاتی از جمله مدیریت تقاضای آب، مدیریت تقاضای انرژی، انرژی های نو و همچنین در خصوص دریاچه اورمیه همکاری های لازم بین این دو کشورصورت گیرد."

وی گفت:‌ "قرار شده است بزودی یک گروه کارشناسی از کشور ژاپن به ایران سفر کند تا در مورد معضلات دریاچه اورمیه همکاری فنی صورت گیرد."

حال این که این گروه کارشناسی کی به آذربایجان جنوبی سفرخواهند کرد و تحقیقاتشان چقدر طول خواهد کشید، اما به نظر می رسد تا آن زمان حتی قطره ای آب نیز در این دریاچه باقی نخواهد ماند؛ چرا که به گفته حسن عباس نژاد مدیرکل محیط زیست آذربایجان غربی در حال حاضر قسمت جنوبی دریاچه به طور کامل خشک شده و از ناحیه شرق نیز به شدت در حال کویری شدن است چرا که از سال 75 به بعد دریاچه اورمیه نزدیک به 30 میلیارد مترمکعب آب از دست داده‌ و تنها 2 میلیارد متر مکعب، آب در دریاچه باقی مانده که این مقدار، نزدیک به شش درصد از کل آب دریاچه ی اورمیه است.

در رابطه با استخراج و انتقال روزانه بیش از 10 هزارتن از نمک های "کویر اورمیه" به تبریز و سپس تهران، حمید رعناقد رئیس اداره محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی گفته است: "میزان نمک موجود در دریاچه اورمیه ۶ میلیارد تن برآورد شده است. در وضعیت فعلی، برداشت نمک از آن، با رعایت ضوابط مشخصی و در محدوده و میزان خاصی مجاز است."

رعناقد ادامه داده: "یکی از جنبه‌های مهم دریاچه، اهمیت اقتصادی آن به لحاظ برداشت مواد معدنی توسط مردم بومی از آن است. از سنوات گذشته برداشت نمک از آن توسط مردم منطقه از استخرهای رسوبی و در مکان‌های خاصی صورت می گرفته است، لیکن در حال حاضر با توجه به وضعیت فعلی بحرانی دریاچه، زون بندی در دریاچه صورت گرفته و نقاطی جهت جمع آوری نمک‌های خشک از آن تعیین شده است تا علاوه بر کمک اقتصادی به مردم منطقه، با کنترل برداشت، میزان آن نیز مشخص شده تا نمک‌های خشک پیرامون دریاچه اثر نامطلوبی بر منطقه نگذاشته و بر پیکر دریاچه نیز آسیبی نرسد."

اما نکات مبهمی که در سخنان این مقام مسئول است، محدود جلوه دادن انتقال نمک های این دریاچه به "مردم بومی"! منطقه است. چرا که از سال 91 روزانه بین 300 تا 500 کامیون وظیفه انتقال منظم 6-10 هزار تن نمک حاوی اورانیوم به تبریز و سپس تهران را بر عهده دارند.

پیشتر (در سال 1982) دکتر وارتانیان عضو پیشین سازمان اتمی ایران و همکاران اتریشی او طی مقاله ای علمی اعلام کرده بودند که آب دریاچه اورمیه حاوی 19 میکروگرم در لیتر اورانیم است. با نابودی بیش از 25 میلیارد متر مکعب از آب دریاچه در حال حاضر 400 تن اورانیم در بستر دریاچه به جا مانده که رژیم اسلامی از تابستان 91 مشغول برداشت آن است. (400 تن اورانیم معادل 66 بمب اتمی به قدرت بمب هیروشیما است.)

در عین حال عدم تامین بودجه لازم برای احیای این دریاچه نیز بر شعار بودن وعده های روحانی و زدن مهر تایید  دولت جدید برهرچه سریعتر خشکاندن آن دامن زده است.

در این رابطه معاون دفتر زیستگاه و امور مناطق سازمان حفاظت محیط زیست، نیز به تصویب 17 طرح برای نجات دریاچه ارومیه در هیأت دولت اشاره می کند و می گوید: "بنا به عزم و قول هیأت دولت یازدهم و به ویژه رئیس دولت برای حل مشکل دریاچه ارومیه!!! پس از بازدید رئیس جمهور از دریاچه اورمیه کارگروه نجات دریاچه تشکیل و وزیر نیرو به عنوان رئیس این کارگروه تعیین شد."

به گفته باقر زاده کریمی، در نظر نگرفتن مکانیسم مالی برای حمایت از پروژه نجات دریاچه اورمیه که نیاز به 1300 میلیارد تومان بودجه داشت با توجه به کمبود بودجه دولت و نبود منابع مالی جایگزین همچون کمک‌های مردمی، سازمان خصوصی و نهادهای بین المللی، باعث توقف پروژه قبل از اجرایی شدن طرح‌ها شده است.

علاوه بر عدم تخصیص بودجه، انگار هیچ کدام از نهادهای مسئول نیز رغبتی برای انجام اقدام عملی در این رابطه ندارند.

این امر حتی صدای برخی از نمایندگان را نیز درآورده است. نادر قاضی‌پور، نماینده ارومیه در مجلس ایران گفت: "متأسفانه علیرغم توجه دولت یازدهم به وضعیت دریاچه اورمیه تاکنون اقدامی عملی در رابطه با جلوگیری از خشک شدن دریاچه ارومیه توسط دولت انجام نشده است."

در این میان نماینده مردم تبریز نیز به فاجعه بروز بادهای نمکی و وعده های مسئولان برای مهار این فاجعه اشاره کرده و گلایه خود را چنین مظرح می کند: "هنوز هیچ یک از طرح های مصوب نجات دریاچه اجرایی نشده است."

محمد اسماعیل سعیدی تأکید می کند: "هر چه سریعتر مطالعات جدی در زمینه نجات دریاچه ارومیه آغاز شود و نباید از عواملی که دریاچه را خشک کرده اند غافل ماند بلکه با اقدامات کارشناسی این عوامل را ریشه یابی و بررسی کرد."

اما با این وجود به نظر می رسد بحران اتمی ایران و نیز حضور نظامی این کشور در سوریه نه رمقی برای مقامات ایرانی برای احیای دریاچه اورمیه باقی گذارده و نه بودجه کافی برای این امر در خزانه روحانی باقی مانده است. شاید دور جدید اعتراضات مردمی که در اورمیه و تبریز طی هفته های اخیر آغاز شده بتواند فشاری هرچند اندک بر رهبران رژیم اسلامی وارد آورد تا مانع از وقوع سونامی های نمک و در نتیجه خالی از سکنه شدن شهرهای اطراف این دریاچه گردد.

گوناز تی وی

R.C