این گزارش که روز دوشنبه منتشر شد، با اشاره به مواردی از سال گذشته میلادی، حکومت ایران را متهم کرده است که گروه‌های سنی، بهائی، صوفیان، یهودیان، مسیحیان تبشیری، شیعیانی که باوری به جز باور رسمی حکومت به شیعه‌گری دارند و زرتشتیان را تهدید می‌کند یا آنها را آزار می‌دهد. این تهدید‌ها و آزارها -به گفته این گزارش سالیانه- چه در عمل چه در نوع گفتار و تهدیدهای زبانی مقام‌های ایرانی در فضای جامعه ایران ایجاد شده است. در این گزارش به آزار و تهدید اعضای خانواده یا دوستان و نزدیکان دیگرباورمندان نیز اشاره شده است. از جمله نام‌هایی که به آنها اشاره شده سعید عابدینی، کشیش ایرانی-آمریکایی است که در زندان به سر می‌برد. مورد دیگر، حکم ۲۰ سال زندان برایهفت رهبر بهایی ایرانی‌ست که بدون تغییری همچنان در حال اجراست. بهنام ایرانی و فرشید فتحی، از روحانیون کلیساهای ایران نیز نام‌های دیگری‌اند که به بازداشت و حبس آنها تا لحظه تنظیم این گزارش اشاره شده است. گزارش سالیانه آزادی ادیان در جهان، نام ایران را در میان کشورهایی که در آن «کفر» و «ارتداد» با خطر اعدام روبه‌روست، آورده است. عربستان سعودی، ایران، مصر، لیبی، تونس، اریتره یا پاکستان از جمله کشورهایی‌اند که در آنها نوکیشان، کسانی که به «کفرگویی» متهم شده‌اند یا به اعتقادات رایج انتقادی وارد کرده‌اند با آزار، اذیت، بازداشت و حتی مرگ روبه‌رو شده‌اند. بنابر این گزارش در بسیاری موارد باورمندان مذاهب گوناگون از یک دین هم وضعیت بهتری نداشته‌اند؛ برای نمونه شیعیان در کشورهای عمدتاً سنی‌نشین یا مسلمانان فرقه احمدیه در لیبی.

موارد دیگری از زیر پا گذاشتن آزادی دینی و یا آزار و اذیت و قتل باورمندان به ادیان دیگر کشورهایی مانند میانمار (برمه) است که طی سال گذشته موارد گوناگونی از حمله‌های پی‌درپی به اقلیت مسلمان در آن گزارش شده است. در ویتنام ثبت رسمی گروه‌های دینی و آزار گروه‌های ثبت‌نشده همچنان در حال اجراست. کره شمالی نمونه دیگری‌ست که به گفته این گزارش دولت آزادی مذهبی را «به شدت» محدود کرده است. به گفته این گزارش از میان «صد تا دویست هزار زندانی عقیده» در کره شمالی، برخی نیز به دلیل باورهای دینی خود در نقاطی دوردست در زندان نگهداری می‌شوند. یهودستیزی نیز جزو موارد دیگر اشاره شده در گزارش آزادی ادیان است. این گزارش به رشد یهودی‌ستیزی در جهان اشاره می‌کند و به ویژه نگرانی خود را از گفته‌های رسمی مقام‌های کشورهای ایران، مصر و ونزوئلا در این مورد ابراز می‌کند. در مورد یهودی‌ستیزی در گفته‌های مقام‌های رسمی ایران، نام محمود احمدی‌نژاد، به عنوان کسی که «همچنان» هولوکاست را رد می‌کند و یا در گفته‌هایش به «حضور ترسناک صیهونیست‌ها» پشت «بیشتر رخدادها» می‌پردازد، در این گزارش به چشم می‌خورد. «نگرانی‌های ویژه» وزارت خارجه آمریکا فهرستی از کشورهایی را تهیه می‌کند که در مورد آزادی ادیان و مذاهب در آن «نگرانی‌های ویژه» یا «جدی» وجود دارند. شکنجه، آزار و اذیت، بازداشت طولانی مدت بدون انجام محاکمه، ناپدید شدن افراد به دلایلی که حکومت‌ها ممکن است در آن نقش داشته باشند یا محدود کردن آزادی و شرایط زندگی افراد به دلایل دینی و مذهبی مهم‌ترین موارادی‌اند که می‌توانند «نگرانی‌های ویژه» را به همراه بیاورند. جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۹۹۹ میلادی، یعنی چهارده سال پیش در این فهرست جای گرفته است و طی این سال‌ها، مواردی که به گفته وزارت خارجه آمریکا، نگرانی‌های جدی به دنبال دارند، از نزدیک در آن دنبال شده است.

کشور دیگری که همزمان با ایران در این فهرست قرار گرفته است میانمار (برمه) است، که به دلیل نقض آزادی‌های دینی با تحریم‌های ایالات متحده روبه‌روست. کره شمالی، عربستان سعودی، اریتره، چین، سودان یا ازبکستان از جمله دیگر کشورهایی‌اند که وزارت خارجه آمریکا در مورد آزادی ادیان و مذاهب در آنها «نگرانی‌های جدی» دارد. دولت ایران انتفادهای موجود به وضعیت آزادی عقیده، دین و مذهب را در ایران رد می‌کند. گزارش‌های سالیانه وزرات خارجه آمریکا نیز گاه با واکنش تند دولت ایران روبه‌رو شده است. از جمله در سال ۱۳۸۸ که سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به گزارش سالیانه آزادی مذاهب گفته بود: «ارائه ديدگاه‏های فرافکنانه و تجويزهای غيرمنطقی برای ديگران، نشانگر نمادی از اسلام ستيزی و رفتارهای دوگانه است». سه سال پیش از آن نیز وزارت خارجه ایران، آمریکا را «فاقد صلاحیت» برای «داوری در زمینه حقوق بشر» نامیده بود. طی این سال‌ها ایران تقریبا به طور پی‌درپی با همین اتهامات روبه رو بوده است. فشار بر صوفیان و دراویش، بهائیان، مسیحیان و دیگر بارومندانی که در گزارش تازه وزرات خارجه ایالات متحده به آنها اشاره شده است. وزارت خارجه آمریکا سال گذشته نیز نام ایران را در کنار کشورهایی چون ایران، مصر، بحرین، روسیه یا چین به عنوان کشورهایی که آزادی مذاهب و ادیان را نادیده می‌گیرند و محدود می‌کنند، آورده بود. دو هفته پیش نیز کمیسیون آزادی مذاهب، یک نهاد آمریکایی که وضعیت آزادی باور و عقیده را در جهان رصد می‌کند، ایران و ۱۴ کشور دیگر را به عنوان کشورهایی که در آنها حق آزادی مذهب به شکل «برنامه‌ریزی شده، مداوم و آشکار» نقض می‌شود، آورده بود. در آن گزارش نیز نام کشورهایی مانند میانمار (برمه)، اریتره، چین، کره شمالی یا عربستان سعودی در کنار نام ایران قرار داشتند. جان کری، وزیر خارجه ایالات متحده، در نشستی خبری که روز گذشته برگزار شد در مورد گزارش سالیانه آن وزارتخانه گفت: این گزارش به وضعیت تبعیض و آزار و خشونت گروه‌های دینی از جمله بهائیان، بودائیان، مسلمانان، یهودیان، هندوها یا سیک‌ها می‌پردازد.او حق آزادی دین و مذهب را ارزشی جهانی و فطری نامید.

رادیو فردا  R.C