گوناز تی وی : امروز سوم بهمن/ ۲۲ ژانویه است. درست پانزده روز بعد، یعنی در ششم فوریه/ ۱۸ بهمن ماه قرار است دور جدید تحریم های اقتصادی علیه ایران آغاز شود. تحریم هایی که اجرای آنها به معنای انسداد ورود هرگونه ارز به ایران در ازای فروش نفت خواهد بود: مجبور خواهیم بود به جای پول نفت، از کشورهای خریدار کالا دریافت کنیم؛ نفت در برابر غذا و دارو!

 این تحریم ها را سال گذشته کنگره آمریکا تصویب کرده بود و حالا دولت اوباما با اجرای آن قصد دارد جمهوری اسلامی را به شکلی بی سابقه تحت فشار بگذارد. محروم کردن مطلق ایران از درآمدهای نفتی که دهه ها چرخ اقتصاد کشور بر محور آن می چرخیده، احتمالا تبعات غیر منتظره ای خواهد داشت که کمترین آنها ناتوانی دولت از تامین منابع عادی بودجه ای است که ساختار اداری و اجرایی به شدت به آن معتاد است.

با وجود تشدید تحریم ها علیه ایران از اوایل سال جاری، حاکمیت به هرحال راهی می یافت تا نفت را به فروش برساند و از عایدات ارزی آن، مایحتاج داخلی را تامین کند. بدین ترتیب هرچند کاهش تحریم ها منجر به کاهش تولید نفت و کاهش درآمدهای ارزی کشور شده بود، حتی تحریم بانک مرکزی هم نتوانست جلوی فروش نفت را بگیرد. به هرحال کشورهایی بودند که نفت ایران را بخرند.

نفت ایران در ماههای اخیر هم مشتریان خود را در آسیا داشت و اگرچه صادرات نفتی ایران به آمریکا و اروپا مطلقا ممنوع الورود شده بود، به هرحال کشورهایی مثل چین، هند، کره جنوبی و ژاپن هنوز از ایران نفت می خریدند، و آمریکا هم با اختصاص معافیت های خاص، دست آنها را برای این کار باز گذاشته بود تا به صف مخالفان جدی تحریم های ایران نپیوندند.

حالا دولت آمریکا قصد دارد همزمان با سختگیری های تازه بر جمهوری اسلامی، باز هم این مشتریان نفتی آسیایی را راضی نگه دارد. از این رو تحریم ها به شکلی طراحی شده که همزمان با وارد شدن ضرر هرچه بیشتر به دولت و مردم ایران، نفع بیشتری از آن عاید خریداران فعلی نفت ایران شود.

بر اساس تحریم های تازه، آمریکا کشورهای مذکور را تنها به این شرط مجاز به خرید نفت ایران می سازد که آنها پول نفت خریداری شده را در حساب هایی در محدوده مرزهای خود بلوکه کنند! این کشورها نباید هیچ گونه پرداخت نقدی به ایران داشته باشند، فقط می توانند به عوض این پول مصادره شده، به ایران کالا بدهند.

تحریم های جدید عملا ایران را وارد مرحله رسمی نفت در برابر غذا می کند، مرحله ای که البته با بی تدبیری های حاکمیت و اصرار بر فروش نفت به هر قیمت، از مدت ها قبل به طور غیر رسمی به آن تن داده بودیم. (+ و +) حالا این وضعیت شکلی بی بازگشت پیدا می کند و حتی نیازهای اولیه کشور همچون غذا و دارو نیز باید از این طریق تامین شود.

رهبران جریان حاکم اما به جای آنکه به فکر تدبیری برای این وضعیت دشوار باشند، سرخوشانه دنبال اجرای مرحله دوم طرح هدفمند کردن یارانه ها هستند، ارز مرجع برنج و گوشت را هم قطع کرده اند تا پس از فضاسازی های دو هفته اخیر که گزارش آن در اینجا آمد، بتوانند همه را برای واردات گسترده دولتی توجیه کنند؛ و همچنین می خواهند در این دو هفته هم تا می توانند نفت بفروشند، غافل از اینکه معلوم نیست تعلل کشورهای خریدار ذی نفع فرصتی برای دریافت ارز بابت این فروش ها باقی بگذارد.

این تحریم های بی سابقه در حالی قرار است از دو هفته دیگر علیه ایران اعمال شود که تحریم های ماه آوریل که به وضعیت “نفت در برابر غذا و دارو” را نیز در انتظار است و همچنین دولت آمریکا قصد دارد تحویل طلا به ایران را هم تحت محدودیت های جداگانه ای قرار دهد، تا راهی جز نفت در برابر کالا باقی نماند.

گفته می شود که بانک مرکزی از بازرگانان ایرانی خواسته است در روزهای اخیر فقط در کشورهایی اقدام به خرید کنند که خریدار نفت ایران هستند، تا بتوان بدون نیاز به تبادل ارز و جا به جا کردن ارزهای متداولی همچون دلار و یورو، نفت را فروخت و کالا وارد کرد.

اما برخلاف بخش خصوصی، به نظر می رسد دولت به هیچ وجه آماده چنین وضعیت هشداردهنده ای نیست و همچنان سران دولت و مجلس در جلسات پنهانی شبانه، دنبال زد و بندی برای دور جدید آزادسازی قیمت ها هستند. B.M