چرا علی‎اف دعوت سفر به ایران را پذیرفت و بعد رد کرد؟

الهام علی‌اف، رئیس جمهور جمهوری آذربایجان، حاضر نشده است تا در نشست سران کشورهای عضو جنبش غیر متعهدها در تهران شرکت کند.

پیش از این اعلام شده بود که آقای علی‌اف، دعوت محمود احمدی نژاد را برای شرکت در این نشست پذیرفته است. با این همه رسانه های آذری می گویند که دولت باکو به تازگی گفته است که المار محمدیاروف، وزیر خارجه را به نمایندگی از جمهوری آذربایجان در تاریخ نهم و دهم شهریورماه در این نشست به تهران خواهد فرستاد.

مقامات رسمی می‌گویند که الهام علی‌اف در بلاروس به سر می‌برد و نمی‌تواند در این نشست شرکت کند هرچند تحلیلگران این تصمیم را نشانه دیگری از روابط رو به وخامت جمهوری آذربایجان و ایران می‌دانند.

نشست غیر متعهدها با حضور ۱۲۰ کشور در حالی در تهران برگزار می‌شود که ایران نه تنها با غرب بر سر پرونده هسته‌ای و حمایت از دولت سوریه دچار مشکل شده، بلکه با همسایگان‌اش از جمله جمهوری آذربایجان نیز روابط تیره و تاری دارد. اختلاف ایران و آذربایجان به دوستی آذربایجان با اسرائیل باز می‌گردد.

تنش‌ فزاینده در روابط دو کشور

قابیل حسینعلی، تحلیلگر مسائل سیاسی در باکو، در مصاحبه با بی‌بی‌سی آذری گفته "در جریان تنش‌ها بین تهران و باکو باید ایران را ملامت کرد. ایران در مسائل داخلی آذربایجان دخالت کرده و دولت آذربایجان راتحت فشار قرار داده و تهدید کرده است."

آقای حسینعلی گفته است که چندین "حمله تروریستی طراحی شده توسط ایران" در خاک جمهوری آذربایجان خنثی شده است. او همچنین دولت ایران را به "دلیل گروگان گرفتن دو شاعر آذری" مقصر می‌داند.

تنش‌ بین ایران و جمهوری آذربایجان پس از دستگیری فرید حسین و شهریار حاجی زاده، دو شاعر آذربایجانی که در ماه مه به ایران سفر کرده بودند، شدت گرفت.

انتظار می‌رود که احکام این دو شاعر در ماه سپتامبر صادر شود.

بر اساس گزارش‌ رسانه‌های ایران، فرید حسین و شهریار حاجی زاده به دلیل "فعالیت‌های جاسوسی" بازداشت شده اند اما هنوز مقامات رسمی ایران اتهام این دو نفر را مشخص نکرده‌ و فقط اعلام کرده‌اند که دو شهروند جمهوری آذربایجان در ایران به "اقدامات مجرمانه" دست زده اند.

وزارت خارجه جمهوری آذربایجان تاکنون پنج نامه دیپلماتیک به ایران فرستاده و خواهان آزادی این دو شاعر شده است و دیپلمات‌های جمهوری آذربایجان این اقدام ایران را "آدم‌ربایی" نامیده‌اند.

۲۲ شهروند آذربایجانی در هفته جاری به جرم طراحی "اقدامات تروریستی" علیه سفارت‌خانه‌های دو کشور آمریکا و اسرائیل در باکو محاکمه شدند.

این افراد که متهم به همکاری با سپاه پاسداران هستند، در ماه مارس توسط مقامات آذربایجانی دستگیر شده اند.

دلخوری در مهمانی افطاری

آقای حسینعلی می‌گوید که عدم حضور آقای علی‌اف در نشست تهران می‌تواند روابط تهران و باکو را تیره تر کند.

ماه گذشته سفیر ایران حاضر نشد در مهمانی افطاری رئیس‌جمهوری آذربایجان شرکت کنند یا حتی نماینده ای را به این ضیافت بفرستد و این اقدام انتقاد شدید رسانه‌های نزدیک به دولت جمهوری آذربایجان را در پی آورد.

در واکنش، سفارت ایران با صدور بیانیه‌ای، "کم‌کاری در برقراری ارتباط" از سوی طرف دعوت کننده را علت عدم حضور دیپلمات‌های ایرانی در مراسم افطاری عنوان کرد.

روابط ایران و جمهوری آذربایجان از ابتدای سال جاری میلادی، پس از آن که جمهوری آذربایجان اقدام به خرید ۱.۶ میلیارد دلار تجهیزات نظامی از اسرائیل کرد، رو به سردی گذاشت.

ایران جمهوری آذربایجان را متهم کرد که به جاسوسان اسرائیلی اجازه داده است تا از خاک جمهوری آذربایجان استفاده کنند. طی ماه های اخیر هم ده‌ها تن به "اتهام جاسوسی برای ایران" در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، و دیگر شهرهای این کشور دستگیر شده اند.

دولت جمهوری آذربایجان همچنین داشتن حجاب اسلامی در مدارس برای دختران را ممنوع کرده است که این اقدام هم موجب خشم حکومت مذهبی در ایران شده است.

چندین ماه پیش ایران به تصمیم اقدام جمهوری آذربایجان در میزبانی مسابقه آواز یوروویژن اعتراض کرد و این اقدام را "خلاف ارزش‌های اسلامی" دانست.

جمهوری آذربایجان که اکثر شهروندانش مسلمان سکولار هستند، نگران است که مبادا حکومت دینی در ایران در صدد برآید انقلاب اسلامی‌ خود را به اینسوی مرز صادر کند.  کونل خلیلووا - بی بی سی

B.O