مذاکرات ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین بازهم بدون نتیجه پایان یافت

 

 

 هرمان ناکاراتس پس از پایان مذاکرات به خبرنگاران گفت: "همانند دیدار سابق در ماه مه گذشته تلاش کردیم برای تدوین توافقنامه ای که از چند ماه پیش مطرح شد با ایران به توافق برسیم." او افزود:" مذاکرات امروز فشرده بود، اما همچنان اختلاف وجود دارد و به توافق نرسیدم."

 رئیس بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی تاکید کرد دو طرف تاریح جدیدی برای گفتگو تعیین نکردند.

 

همزمان با پایان بی‌نتیجه‌ی گفتگوی نمایندگان ایران و آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای منابع غربی می‌گویند ایران برای مخفی کردن تاسیسات پارچین از دید ماهواره‌ها بر روی این محوطه پلاستیک صورتی کشیده است.

 

پایگاه نظامی پارچین به یکی از موضوع‌های محوری اختلاف جمهوری اسلامی با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تبدیل شده است. آژانس پیش از گفتگو با نمایندگان ایران در روز جمعه (۲۴ اوت/ ۳ شهریور) دسترسی به این تاسیسات را یکی از اولویت‌ها خود عنوان کرده بود.  هشت ساعت گفتگوی بی‌نتیجه  تازه‌ترین دور گفتگو بر سر فعالیت‌های مناقشه‌برانگیز اتمی جمهوری اسلامی روز جمعه در حالی به پایان رسید که نمایندگان ایران و آژانس ارزیابی‌های متفاوتی در مورد آن دارند. علی اکبر سلطانیه، نماینده دائم جمهوری اسلامی در آژانس که تیم مذاکره‌کنندگان ایران را سرپرستی می‌کرد، گفت که این مذاکرات همراه با اختلاف اما سازنده بود.   خبرگزاری مهر بامداد شنبه (۴ شهریور / ۲۵ اوت) از قول سلطانیه نوشت: «ما تقریبا هشت ساعت گفتگوهای فشرده داشتیم. نشست در محیطی سازنده برگزار شد و عمدتاً تلاش کردیم تا شکاف‌هایی را که ناشی از برخی اختلافات در ساختار، نگرش، و مدالیته برای حل مسئله بود از بین ببریم.»   برخلاف نظر سلطانیه، هرمان ناکارتس، رئیس هیات مذاکره‌کننده‌ی آژانس با ایران، پس از خاتمه‌ی گفتگوهای وین گفته است: «صحبت‌ها و مذاکرات امروز بسیار پیچیده بود و اختلاف نظرها بین ایران و آژانس همچنان پابرجاست و این مسئله مانع از دستیابی به یک توافق می‌شود.»

پوشش صورتی تاسیسات پارچین   آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از ماه‌ها پیش خواستار دسترسی فوری و بدون قید و شرط به تاسیسات پارچین شده است. بر اساس برخی گزارش‌های امنیتی در این پایگاه نظامی آزمایش‌های صورت گرفته که می‌تواند با ساخت چاشنی انفجاری برای موشک‌های حامل کلاهک اتمی مرتبط باشد.   آژانس ایران را متهم می‌کند که از ابتدای سال جاری میلادی سرگرم پاکسازی تاسیسات پارچین است. تصویرهای ماهواره‌ای که موسسه علوم و امنیت بین‌المللی منتشر کرده نشان می‌دهد که بخشی از عمارت‌های پایگاه پارچین تخریب شده و خاک بخش‌هایی از محوطه جابه‌جا شده است. به گزارش خبرگزاری رویترز، در تازه‌ترین تصویرهای ماهواره‌ای پوشش صورتی‌رنگی پیداست که قسمت‌هایی از محوطه پایگاه پارچین را پوشانده است.  پارچین، وسیله‌ی انحراف افکار عمومی   مطابق گزارش‌های آژانس و گزارش‌های امنیتی منابع غربی، اطلاعاتی که از ماهواره‌ها به دست آمده عملیات وسیع ساختمانی در پارچین و در ماه‌های گذشته را تایید می‌کند. سلطانیه در مورد مخالفت تهران با بازدید بازرسان از پارچین گفت: «دلیل اینکه این موضوع بسیار پیچیده است این است که مسئله به امنیت ملی ما مربوط می‌شود و برای ما "موضوعی ظریف" به‌شمار می‌رود.»   نماینده‌ی دائم ایران درباره موضوعی که آن را ظریف خوانده توضیح بیشتری نداده است. برخی از کارشناسان غربی معتقدند ایران با عمده کردن مسئله تاسیسات پارچین قصد منحرف کردن افکار عمومی از دیگر فعالیت‌های "مشکوک" خود را دارد. بر این اساس یافتن رد مواد رادیواکتیو با تخریب عمارت‌ها و انتقال خاک آنها به چند صد متر آن طرف‌تر همچنان ممکن است.   برخی از ناظران اعتقاد دارند آزمایش‌های انجام شده در پارچین به حدود یک دهه‌ی پیش مربوط می‌شوند و ایران فرصت کافی برای پاکسازی این تاسیسات را داشته است. با این همه به نظر می‌رسد موضوع بازرسی از این مجموعه یکی از دلایل ناکام ماندن تازه‌ترین دور مذاکرات هسته‌ای میان آژانس و جمهوری اسلامی بوده است. 

 B.O