«کاهش ۹۰ درصدی» صادرات محصولات پتروشیمی ایران

خبرگزاری رویترز روز پنجشنبه با استناد به گفته‌های چند تاجر و منبع آگاه به امور حمل و نقل دریایی از کاهش ۹۰ درصدی صادرات محصولات پتروشیمی ایران در دو هفته گذشته خبر داد.

بنابر این گزارش، به دلیل تحریم‌های اتحادیه اروپا، ایران برای حمل و نقل محصولات پتروشیمی خود قادر به یافتن شرکت اروپایی که بخواهد پوشش بیمه‌ای حمل و نقل این محصولات را بر عهده بگیرد، نشده و به همین خاطر صادرات مواد پتروشیمی ایران تا مرز ۹۰ درصد افت داشته است.

بنا بر این گزارش، ضربه بر صادرات ۱۴ میلیاردی مواد پتروشیمی ایران توسط تحریم‌های اتحادیه اروپا، نشان‌دهنده این امر است که تحریم‌ها تا چه حد می‌تواند حتی بر صادرات نفت خام و محصولات نفتی ایران نیز تاثیر بگذارد.

اریک نیکولای استاوست، یک تحلیلگر امور حمل و نقل دریایی از موسسه «سهام قطب شمال» به این خبرگزاری گفته است که آنچه که برای مواد پتروشیمی ایران اتفاق افتاد، دقیقا می‌تواند برای نفت خام ایران هم اتفاق افتد، اما به اعتقاد وی شدت تاثیر تحریم‌ها بر فروش نفت خام ایران به اندازه تاثیر آن بر کاهش ۹۰ درصدی صادرات مواد پتروشیمی این کشور نخواهد بود.

به گزارش رویترز، بخشی از تحریم‌های اتحادیه اروپا که از اول ماه مه، ۱۷ روز پیش، به اجرا گذاشته شده، شرکت‌های اروپایی را از ارائه خدمات بیمه و بیمه مضاعف به کشتی‌های حامل مواد پتروشیمی ایران منع کرده است.

بخش دیگری از تحریم‌ها که شامل توقف خرید نفت و عدم پوشش بیمه و بیمه مضاعف کشتی‌های حمل‌کننده نفت خام ایران خواهد بود، از اول ماه ژوئیه، حدودا ۴۳ روز دیگر به اجرا گذاشته خواهد شد.

بنا براین گزارش، حدود ۹۰ درصد از ناوگان نفتکش‌های جهان، شامل آنهایی که توسط شرکت حمل و نقل پتروشیمی ایران، پی تی سی، اداره می‌شوند، تحت پوشش حمایتی و تضمینی موسسه‌هایی هستند که در کشورهای غربی مستقرند.

یک دلال سنگاپوری حمل و نقل دریایی به این خبرگزاری گفته است که تابه حال بیمه مناسب برای شرکت‌های حمل و نقل (مواد پتروشیمی ایرانی) ارائه نشده و صادرات مواد پتروشیمی ایران طی دو هفته گذشته تا ۹۰ درصد کاهش یافته و چشم‌اندازی برای تغییر وضعیت وجود ندارد.

بر اساس آمار تایید شده حمل و نقل دریایی، صادرات محصولات پتروشیمی ایران شامل متانول، زایلین و سود سوز آور، در ماه جاری به ۶۰ هزار تن در هفته رسیده است، در حالی که طی سال گذشته متوسط صادرات مواد پتروشیمی ایران در یک هفته برابر با ۳۵۰ هزار تن بوده است.

با این حال، عبدالحسین بیات معاون وزیر نفت ایران ماه گذشته به رسانه‌های داخلی گفته است که صادرات مواد پتروشیمی ایران کماکان بدون تغییر ادامه دارد.

این گزارش در ادامه می‌گوید که البته کشتی‌های ایرانی می‌توانند با خاموش کردن سیستم هدایت کننده خود و گریز از رادار و دید نهادهای ناظر بر حمل و نقل دریایی بیشتر از آنچه که آمار‌ها نشان می‌دهند، مواد پتروشیمی حمل کنند.

چین مشتری مواد پتروشیمی ایران

یک تاجر مواد پتروشیمی به این خبرگزاری گفته است که به احتمال زیاد کشور چین تنها کشوری است که طی ماه جاری از ایران مواد پتروشیمی خریده است، چرا که شرکت‌های چینی مانند «سینوچم» و «شرکت کشتیرانی نانجینگ» به شرکت‌های بیمه چینی دسترسی دارند و قادر به دریافت پوشش بیمه‌ای هستند، اما خود شرکت حمل و نقل پتروشیمی ایران چنین بختی را ندارد.

برپایه این گزارش شرکت حمل و نقل پتروشیمی ایران، از شرکت بیمه ایرانی کیش درخواست بیمه کرده است، اما صاحبان کشتی‌ها احتمالا اجازه این کار را نخواهند داد.

رامتین حسن، مسئول مدیریت دریایی برای شرکت «حمل و نقل پتروشیمی» به خبرگزاری رویترز گفته است که این شرکت با موسسه بیمه‌های حمایتی و تضمینی مشکل پیدا کرده است؛ وی به رویترز گفت: «ما در حال حل این مسئله هستیم و با موسسه حمایتی و تضمینی دیگری در حال رایزنی هستیم، اما تاکنون نتوانسته‌ایم به نتیجه‌ای برسیم.»

ضربه بر صادرات نفت خام

بنابر این گزارش، برای شرکت‌های حمل و نقل دریایی، مشکلی در حدواندازه آنچه که برای صادرات مواد پتروشیمی ایران پیش آمده، وجود ندارد، چرا که شرکت ملی نفتکش ایران بعنوان بزرگ‌ترین اپراتور بخش نفتکش‌ها، تحت پوشش بیمه حمایتی و تضمینی شرکت کیش قرار دارد؛ اما مشکل اینجاست که این شرکت ظرفیت صادرات روزانه ۲، ۲ میلیون بشکه نفت صادراتی ایران را ندارد.

خبرگزاری رویترز می‌افزاید صاحبان کشتی‌ها از دولت‌های هند، چین، کره جنوبی و ژاپن تقاضا کرده‌اند که این دولت‌ها به جای شرکت‌های غربی بیمه کشتی‌ها را تضمین کنند.

آقای استاوست به این خبرگزاری گفته است که تنها کاری که ایران می‌تواند انجام دهد، ارائه تخفیف‌های بسیار بالا در فروش و یافتن شرکتی برای حمل نفت خام ایران است.

بنابر گزارش اوپک، تولید نفت ایران از اول سال جاری میلادی تا ۹ درصد کاهش یافته و در ماه گذشته، آوریل، به رقم ۳، ۱۹۶ میلیون بشکه در روز رسیده است.

آژانس جهانی انرژی نیز هفته گذشته از کاهش صادرات نفت ایران و ذخیره ۲۵ درصد از تولید نفت در نفتکش‌های لنگر انداخته در آب خبر داده است.

مشتریان عمده نفت ایران، همچنین با معضل نحوه پرداخت پول به ایران مواجه شده‌اند، چرا که بانک مرکزی ایران از طرف اتحادیه اروپا و امریکا تحریم شده است.

بنابر این گزارش، ژاپن، هند، کره جنوبی و چین واردات نفت از ایران را در سه ماه اول سال جاری میلادی کاهش داده‌اند.

بانک توکیو میتسوبیشی ژاپن، که تابه حال بخش عمده روابط بانکی ژاپن با ایران را انجام می‌داد، روز پنجشنبه اعلام کرد که نقل و انتقالات مالی به بانک‌های ایرانی را متوقف کرده است.

b.o