ایران در گرداب فساد مالی و تحریم ها

براساس محاسبات بانک جهانی، در کشورهای خاورمیانه برای تجارت و بازرگانی شرایط مناسبی موجود می باشد. این مسئله را می توان با رعایت کشورهای مذکور به موازین بین المللی تجارت و گمرک در چارچوب عمل به تعهدات خود در این زمینه مرتبط دانست. بحرین، قطر و عمان سیاست خود را در این راستا به پیش می برند. طبیعتاً سیاست آنها از نتایج موفقیت آمیزی برخوردار خواهد بود. برعکس آنها ایران در شاخص های مشابه در منطقه در ردیف آخر قرار می گیرد (1). در این خصوص اظهارات مقامات ایرانی، بویژه اسدالله عسگر اولادی رئیس اطاق بازرگانی ایران و چین جالب توجه می باشد: "چرا ما همیشه در ردیف آخر قرار داریم و نمی توانیم موقعیت خود را بهبود بخشم؟" (2)    

در برخی موارد ادعا می کنند که کلاً ضعیف اقتصاد ایران به جهت تحریم می باشد. تحریم ها تا حدودی به وضعیت اقتصادی کشور تاثیر منفی می گذارد. اما دولت احمدی نژاد بجای استفاده از منابع طبیعی و دیگر درآمدهای ایران برای بهبود گذران مردم ایران، به شوی سیاسی ارجعیت می دهد. این هم به نوبه خود به افزایش تحریم ها باعث می گردد. رژیم ایران بجای روی آوردن به رویکرد منطقی نسبت به تحریمها، سعی می کند تا از تحریم ها فرار کند. بطوریکه دولت فرار از تحریم ها را پیش می گیرد و سیاست موجود در این زمینه به ترویج بازرگانی غیر قانونی و فعالیت تجاری مخفی باعث گردیده و مانع از عدم تنظیم اینگونه تجارت مضر می گردد. بدینصورت دولت ایران به توسعه تجارت مخفی که به صورت ضعیف مطیع قوانین و استانداردها می باشد، شرایط را فراهم می آورد.

ایران آشکارا سعی می کند با استفاده از تمام امکانات تحریم ها را دور بزند. با استناد به بانک جهانی می توان گفت بعد از اعمال تحریم به ایران در رابطه با  برنامه هسته ای در سال 2006 در ایران شاخص مدیریت بصورت مداوم پایین افتاد (3)    .

اخیراً ترویج فساد مالی و اختلاس در ایران که جنجال هم بپا کرد، در کشور به عنوان عواملی که دلالت به ترویج و توسعه تجارت غیر قانونی دارد ارزیابی می گردد. بازداشت دهها نفر در رابطه با اختلاس بانکی هم تاییدی بر وجود و تداوم اختلاس دارد. اما بازداشتهای مذکور نمی تواند موازین و قوانین اصلی نظام را که شرایط را بر اینگونه اقدامات خلاف فراهم می آورد تغییر دهد.

جالب است که مقامات ایرانی از طرفی خط مشی متضاد با روابط بین الملل را با اصرار تمام پیش می برند و جهت خروج از سختهای ناشی از آن از تمامی راههای غیر قانونی استفاده می نمایند، از طرفی هم در رقابت با کشورهای منطقه تلاش می نماید تا عقب نماند. مثلاً آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی در خصوص ضرورت پیشی گرفتن ایران از کشورهای منطقه در شاخص ها اصلی دستور داده بود (4). اما مسلماً این دستور نه با چنین خط مشی سیاست خارجی و نه با روی آوردن به راههای غیر قانونی نمی تواند عملی گردد. برای آن ایران بایستی در حال حاضر متفاوت از شرایط تجاری موجود در کشور، در جهت رعایت به قوانین تجارت خارجی از خود تمایل نشان بدهد.

1). “Worlwide Governance Indicators”, World Bank, http//goo.gl/BKQwq

2). “Asgarowladi: The Position of the Country´s Business Environment is Not Good,” Ecasb, 26 Oct 2011, http://acasb.com/newsdetail-6621-fa.html.

3). “Worlwide Governance Indicators”, World Bank.

4). IRNA, 18 Aug 2011

منبع خبر: آراز تدقیقاتلار مرکزی

B.O