کشور چین، بزرگ‌ترین مشتری نفت ایران در سال ۲۰۱۱، که واردات نفت ایران را برای ماه‌های ژانویه و فوریه سال جاری میلادی به نصف تقلیل داده بود، این کاهش خرید را برای ماه مارس هم تمدید کرد. خبرگزاری رویترز به نقل از منابع نفتی آگاه می‌گوید که چین که خریدار ۲۰ درصد از نفت خام صادراتی ایران بود، نسبت به سال ۲۰۱۱ واردات نفت از ایران را تا ۲۸۵ هزار بشکه در روز کاهش داده و این وضعیت حداقل تا بهار آینده ادامه خواهد یافت. علت این اقدام چین اختلاف بر سر قیمت نفت و نحوه پرداخت آن گزارش شده است. از زمان تشدید تحریم‌های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی و به‌ویژه تحریم‌های یک‌جانبه ایالات متحده علیه تهران، چند کشور رسما اعلام کرده‌اند که به دلیل وجود این تحریم‌ها قادر به پرداخت بدهی خود به ایران نیستند. ایران هنوز کاهش صادرات ۵۰ درصدی صادرات نفت خام به چین را تایید نکرده، اما شرکت مشاوره‌ای «گزارش‌های خارجی» آمریکا، به رهبری کات کرن، سرویس‌دهنده گزارش‌های اطلاعاتی درباره بازار نفت خاورمیانه، روز ۲۷ دی‌ماه گزارش داده بود که چین از ایران خواسته است که «شرایط اعتباری بهتری» برای فروش نفت به این کشور در نظر بگیرد. طبق این شرایط، ایران متحمل ۵۰ سنت زیان در هر بشکه نفت می‌شد. به گفته تحلیل‌گران، ایران این پیشنهاد را به دلیل نگرانی از این که دیگر مشتریان نفتی‌اش هم درخواست مشابهی کنند رد کرده و در نتیجه چین واردات نفت از ایران را به نصف تقلیل داده است. کات کرن پیش‌بینی کرده است که ایران احتمالا جایگاه از دست رفته خود در بازار چین را تا ماه اردیبهشت نیز نتواند احیا کند. منابع نفتی آگاه در ادامه به رویترز گفته‌اند که مشکل نحوه پرداخت پول نفت ایران در هفته جاری میان مقامات دو کشور در پکن مذاکره خواهد شد، گرچه تحریم نفت ایران توسط اتحادیه اروپا، چین را در مذاکرات با ایران در موضع بالاتری قرار داده است. بنا به این گزارش، مقامات «سینوپک»، شرکتی که ۹۰ درصد نفت وارداتی چین از ایران را پالایش می‌کند، قرار است با مقامات شرکت ملی نفت ایران دیدار کنند. در همین حال یک مقام رسمی پالایشگاه چینی دیگر نیز به خبرگزاری رویترز گفته است که ایران تا چهار ماه اول سال میلادی جدید از لیست فروشندگان نفت خام به این پالایشگاه حذف شده است. چین در سال ۲۰۱۱ روزانه ۵۵۵ هزار بشکه نفت از ایران وارد کرده بود که این نسبت به سال ۲۰۱۰ افزایشی ۳۰ درصدی را نشان می‌داد، اما هم اکنون این رقم تا نصف کاهش یافته است. اخیرا اتحادیه اروپا به تاسی از آمریکا در تحریم‌های تازه خود علیه برنامه هسته‌ای ایران، نفت، بانک مرکزی، تجارت الماس، طلا و دیگر فلزات گرانبها با ایران را نیز تحریم کرد. تحریم‌های آمریکا که صنعت نفت ایران و بانک مرکزی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده است، شرکت‌های خارجی را وادار می‌کند میان همکاری با بخش نفتی، مالی و بانک مرکزی ایران یا بخش مالی آمریکا، یکی را انتخاب کنند. ایران در واکنش به این تحریم‌های فزاینده تهدید کرده است که صادرات نفت به اروپا را به زودی قطع خواهد کرد و همچنین اعلام کرده است که در صورت تهدید شدن، تنگه هرمز را که ۲۰ درصد از نفت جهان از آن می‌گذرد خواهد بست. یک مقام رسمی شرکت «سینوپک» چین همچنین به رویترز گفته است که این شرکت حتی از کاهش واردات نفت سودان به خاطر اختلافی که میان سودان جنوبی و شمالی به وقوع پیوسته و باعث کاهش صادرات نفت سودان جنوبی شده نیز آسیبی ندیده است، چرا که «این شرکت منابع جایگزین مطمئنی برای دریافت نفت خام دارد». این شرکت به سرعت محموله‌های نفت بیشتری از کشورهای عربستان، عراق، روسیه، استرالیا و غرب آفریقا خریده و مایل است که نفت خام بیشتری برای تامین نیازهای ماه مارس، فروردین و اردیبهشت، خریداری کند. این گزارش در ادامه می‌گوید که رستم قاسمی، وزیر نفت ایران، قرار است تا ۱۰ روز آینده به چین سفر کند تا موضوع فروش نفت به چین را به مذاکره بگذارد. یک تاجر غربی نفت خام در سنگاپور نیز به خبرگزاری رویترز گفته است که عربستان با افزایش صادرات نفت به چین، آشکار‌ترین جایگزین نفت ایران است، اما چین همچنین در حال خرید انواع دیگر نفت (غیر از نفت سنگین عربستان) مانند نفت روسیه است و حتی حاضر است قیمت بالاتری هم برای آن پرداخت کند. ایران بعد از عربستان و آنگولا سومین فروشنده بزرگ نفت به چین است. در سال ۲۰۱۱، شرکت «سینوپک» روزانه ۷۵ هزار بشکه میعانات گازی از پارس جنوبی دریافت کرده است، اما این شرکت واردات میعانات گازی از ایران را برای ۴ ماه اول سال جدید میلادی نیز قطع کرده است.

D.O