آتش‌بس رسانه‌ای میان ایران و آذربایجان

علی حسن‌اف، مدیر بخش سیاسی-اجتماعی نهاد ریاست جمهوری آذربایجان، که هفته گذشته در راس هیئتی از ایران بازدید کرده بود، بعد از بازگشت به کشورش در مصاحبه با خبرگزاری «ترند» آذربایجان از توافق مسئولین مطبوعاتی دو کشور در مورد عدم مداخله در در امور داخلی همدیگر خبر داد.

ایران و آذربایجان همواره همدیگر را به دخالت در امور داخلی خود متهم کرده‌اند. اکنون، بنا به گفته این مقام آذربایجانی، مقامات دولتی ایران گفته‌اند که هیچ وقت به صورت رسمی موضعی مداخله‌جویانه در امور داخلی آذربایجان اتخاذ نکرده‌اند و موضع رسانه‌های ایران نیز تاثیری در سیاست‌گذاری خارجی ایران نسبت به آذربایجان نداشته و نخواهد داشت.

حسن‌اف می‌گوید که در دیدار با مقامات ایرانی بدون پرده و خیلی صمیمی گفته است که «دولت آذربایجان لائیک است، راه مدرنیته را در پیش گرفته و دولت ایران اسلامی و ایدئولوژیک است و راه خود را دارد، شما به راه خود و ما به راه خود».

«جلو هر اقدام خارجی برای صدور طریقت‌های کاذب، ایدئولوژی با اهداف سیاسی در آذربایجان گرفته شده و خواهد شد. تبلیغات اطلاعاتی نیز به همین منوال. تبلیغ دولتی لائیک، انتخاب خود ماست، تبلیغ وحدت ملی، دنیای معاصر و مدرن انتخاب خود مردم آذربایجان است. تبلیغ وحدت دینی و ارزش‌های اسلامی نیز در برنامه تبلیغاتی ایران قرار دارد.»

به گفته این مقام آذربایجانی، سیستم مطبوعاتی ایران نباید در راستای تغییر وضعیت در آذربایجان تلاش کند و مطبوعات آذربایجان نیز همین طور. تلاش‌هایی از این دست، خصوصا دو دولت ایران و آذربایجان را به صورت محسوسی در مقابل هم قرار می‌دهد.

«حجاب و شیون عاشورا»

دولت آذربایجان سال گذشته اعلام کرد که پوشش دختران دانش‌آموز در مدارس باید یکسان و لباس فرم باشد. این تصمیم با واکنش شدید برخی روحانیان بلندپایه ایران مواجه شد.

آیت‌الله احمد جنتی در خطبه نماز جمعه ۱۷ دی ۱۳۸۹ منع حجاب در مدارس آذربایجان را محکوم کرد و با بیان این که «نمی‌دانم دولت‌ها چه لجی با مردم خود دارند» افزود که «در جایی که مردم مسلمان هستند، آنها چه سودی از برداشتن یک تکه پارچه از سر این دختر‌ها دارند؟»

آیت‌الله نوری همدانی و آیت‌الله مکارم شیرازی نیز به ممنوعیت حجاب در آذربایجان واکنش شدیدی نشان دادند. مکارم شیرازی اعلام کرد که «با توجه به این که جمهوری آذربایجان یک کشور کاملاً اسلامی است و اکثریت قاطع مردم آن مسلمانان و پیروان مکتب اهل بیت، لازم است احکام اسلامی از جمله حجاب در آنجا رعایت شود».

حسن‌اف می‌گوید که در دیدار از ایران گفته است که در دنیا بیش از یک میلیارد مسلمان وجود دارد، چند درصد از آنها حجاب بر سر دارند؟ حداکثر ۳ تا ۵ درصد. مگر مابقی مسلمان نیستند؟ مگر ترک‌ها، اردنی‌ها و اعرابی که حجاب بر سر نمی‌کنند مسلمان نیستند؟ مگر سنگ محک اسلام حجاب است؟

به گفته وی، در مطبوعات ایران تلاش‌هایی برای صدور حجاب، «راه‌اندازی شیون و ضجه و ایجاد جوی رادیکال» در ماه محرم در آذربایجان انجام می‌شود که از نظر ما غیر قابل قبول است.

اداره مسلمانان قفقاز طی فتوائیه‌ای هر سال به مردم آذربایجان اعلام می‌کند که به جای زنجیر زدن و مراسمی از این دست، به مراکز اهدای خون رفته و به بیماران نیازمند خون اهدا کنند.

شبکه «شب» در مقابل شبکه «سحر»

مقامات آذربایجان تاکنون چندین بار شبکه آذربایجانی‌زبان «سحر» وابسته به شبکه خبر ایران را متهم به ایجاد «ناامنی، تشویش و ایجاد تفرقه در میان مردم آذربایجان» کرده‌اند.

آذربایجان هم اکنون سایت اینترنتی شبکه سحر را فیلتر کرده و جلو فعالیت این شبکه تلویزیونی و پخش آن را در آذربایجان گرفته است. با این همه، این شبکه برخی از مناطق جنوبی آذربایجان را هنوز هم تحت پوشش دارد.

حسن‌اف در این باره می‌گوید که «من در ایران بر موضوعی که پافشاری می‌کردم، فعالیت شبکه تلویزیونی «سحر» ایران بود. همان طور که می‌دانید این شبکه تلویزیونی برای آذربایجان ایجاد شده است. اگر در جهت تاثیر بر دیدگاه مردم فعالیت می‌کند، این قابل قبول و طبیعی نیست. با این روال، ما هم باید یک شبکه خبر «شب» ایجاد کنیم و جهت فرستنده را به طرف ایران بگیریم».

اگر این کانال با «لهجه صریح و زبان آذربایجانی» ارزش‌های اسلامی را تبلیغ می‌کند، برای خود آذربایجانی‌های ایران هم با همین زبان تبلیغ کند، چرا برای لنکران، باکو و دیگر مناطق آذربایجان پخش می‌شود، اما برای مردم تبریز، خوی و غیره پخش نمی‌شود؟ اگر از تبعات آن می‌ترسند، برای مردم ما هم پخش نکنند.

رادیوفردا