نگاهی کوتاه به زندگی سیاسی و فعالیت‌های داود خداکرمی

داود خداکرمی در اول مرداد 1364 در زنجان متولد شد و پس از گذراندن دوران تحصیلاتی مدارس، در سال 1383 در رشته ریاضی در دانشگاه زنجان پذیرفته شد. از همان ورود به دانشگاه در جمعیت اسلامی دانشگاه زنجان عضو شده و شروع به فعالیت‌های هویت‌طلبانه در اشکال گوناگون کرد و به مدتی نیز دبیر این تشکل دانشجویی شد. در کنار دبیری این تشکل، مدیر مسئولی نشریه دانشجویی آچیق سؤز را بر عهده داشت و با چند نشریه هویت‌طلب ترکی ازجمله قیزیل اوزن، زنگان سؤزلری، آراز سسی همکاری داشت. همچنین وی در اعتراضات دانشجویی دانشگاه‌های استان زنجان بر علیه توهین روزنامه ایران در خرداد ۱۳۸۵ نقش عمده‌ای داشت. فعالیت‌های گسترده دانشجویان هویت طلب در دانشگاه زنجان از طریق این تشکل باعث شد تا هیأت نظارت دانشگاه زنجان روز دوشنبه سوم اردیبهشت۱۳۸۶در عملی فراقانونی اقدام به پلمپ دفتر جمعیت اسلامی دانشجویان دانشگاه زنجان که تشکل ترک‌های دانشگاه زنجان محسوب می‌شد، کرده و چند ماه بعد نیز تمامی نشریات هویت طلبان را به صورت فله‌ای توقیف کرد.

در هنگام پلمپ دفتر جمعیت اسلامی، داود خداکرمی خبر از تهدید خود به اخراج از دانشگاه توسط دکتر مددی معاونت دانشجویی دانشگاه زنجان داد. مدتی از این تهدید نگذشته بود که در اقدامی از پیش طراحی شده، خداکرمی را به دلیل فعالیت‌های هویت طلبی و با بهانه‌های واهی از این دانشگاه اخراج کردند و تلاش‌های وی نیز در مراجعه به وزارت علوم و چندین بار رفت و آمد به تهران به نتیجه‌ای نرسید و وزارت نیز علت اخراج وی را فعالیت‌های هویت‌طلبانه اعلام کرد.

پس از اخراج از دانشگاه، به خدمت سربازی رفته و این بار در کسوت یک سرباز معلم به روستاهای دورافتاده و کوهستانی طارم رفت تا با تحمل همه سختی‌ها، گامی در جهت خدمت به مردمش داشته باشد و از نزدیک درد و رنج مردمی را که تنها به دلیل تفاوت‌های فرهنگی و ملی دچار تبعیض‌های ناروا شده بود، دیده باشد. دو سال خدمت در روستاهای عقب نگه داشته شده تأثیر فراوانی در روحیه مبارزه‌طبی وی داشت به طوری که همیشه از آن دوران و خاطرات آن می‌گفت. طی یک هفته مانده به پایان رساندن دوران سرباز معلمی، نامه‌ای از اداره آموزش و پرورش زنجان به دستش رسید مبنی بر اینکه دیگر حق ادامه خدمت در کسوت سرباز معلمی را ندارد و باید تا مدت 10 روز خود را به اداره نظام وظیفه برای تعیین شدن جایی دیگر معرفی کند. علت این امر نیز فشار اداره اطلاعات زنجان به اداره آموزش و پروش بود.

با پایان یافتن دوران خدمت سربازی، با نشریات زنجان همکاری کرده و خبرنگار رسمی ماهنامه دوزبانه فرهنگی- اجتماعی بایرام شد و در کنار خبرنگاری و نویسندگی برای این ماهنامه ترکی- فارسی، با سایر نشریات استان نیز همکاری نمود. در سال 1389 بار دیگر در کنکور شرکت کرده و در رشته مهندسی مدیریت پروژه دانشگاه پیام نور زنجان قبول شده و ادامه تحصیل داد.

به دلیل فعالیت‌های هویت‌طلبانه در 28 فروردین ماه 1389 از سوی اداره اطلاعات انتظامی زنجان بازداشت شده و در 31 همان ماه آزاد شد. طی این سه روز بازداشت مورد شدیدترین شکنجه‌های جسمی و روحی قرار گرفت و علاوه بر آن منزل پدری‌اش نیز مورد تفتیش نیروی انتظامی قرار گرفته و وسایل شخصی‌اش از جمله کامپیوتر و کتاب‌هایش ضبط شد که پس از یک سال توانست آنها را پس بگیرد. علت بازداشت سه روزه خداکرمی نیز اعلام نشد.

این فعال حقوق بشر پس از آزادی، به فعالیت‌های خبرنگاری خود ادامه داده و در هر شماره از ماهنامه بایرام چندین مصاحبه، گزارش و خبر را تهیه کرد به طوری که یکی از ارکان اصلی این ماهنامه به شمار می‌رفت. وی با حضور فعال در نشست‌های خبری و طرح پرسش‌های به جا و نقدهای صریح، عملکرد مسئولین استان را به چالش می‌کشید. در نشست خبری مدیر شبکه استانی اشراق زنجان، با اصرار در مورد علت عدم پخش برنامه‌های کودکان و جوانان به زبان ترکی، در نهایت مدیر این شبکه را وادار کرده بود تا اعتراف کند که مجوز پخش برنامه‌های کودکان و جوانان به زبان ترکی را ندارند و این دستور و بخشنامه تهران است.

به دنبال جدی شدن مسئله خشک شدن دریاچه اورمیه و تاثیر آن در وضعیت اجتماعی و اقتصادی منطقه، این فعال حرکت ملی نیز در کنار سایر فعالان با نوشتن مطالب گوناگون این خطر را گوشزد کرده و با آغاز اعتراضات نسبت به این وضعیت، کمپین شهروندان زنجانی برای حمایت از دریاچه اورمیه را به راه انداخت و توانست با کمک چند تن از دوستان خود امضاهای زیادی را جمع نموده و منتشر نماید. وی در موضوع راه اندازی کمپین با نشریات و خبرگزاری‌های استان مصاحبه کرد که این مصاحبه‌ها و موضوع کمپین در نشریات مختلفی انتشار یافت. از جمله این نشریات می‌توان به روزنامه مردم نو، ابتکار، اعتماد، شرق، خبرگزاری ایسنا و چند مورد دیگر اشاره نمود. در جریان جمع‌آوری امضا نیز مهرداد کرمی در نماز جمعه زنجان به مدت چندین ساعت بازداشت و مورد بازجویی قرار گرفت.

در روز 29 شهریور 1390 سه تن از فعالان حرکت ملی به نام‌های مهرداد کرمی، خلیل غلامی و جمال رضایی از سوی اداره اطلاعات انتظامی زنجان بازداشت شده و پس از تحمل سه روز بازداشت و شکنجه‌های شدید جسمی و روحی آزاد شدند. شکنجه‌های این سه نفر به حدی بود که آثار آن تا یک ماه بعد از آزادی نیز قابل مشاهده بود.

به دنبال این بازداشت‌ها، اداره اطلاعات زنجان قصد بازداشت چند تن دیگر از فعالان حرکت ملی و از جمله داود خداکرمی را داشت که موفق به این کار نشد. اداره اطلاعات با عدم دسترسی به این خبرنگار، چندین روز منزل پدری‌اش را تحت نظر قرار داده و پس از ناامیدی از بازداشت خداکرمی، به منزل پدری‌اش رفته و بار دیگر به تفتیش منزل و بردن وسایل شخصی و از جمله کامپوتر وی اقدام نمود. علاوه بر آن، از هر چند روز یک بار با پدر خداکرمی تماس گرفته و حتی خود وی را تهدید به بازداشت نموده بودند.

این وضعیت تا روز جمعه ادامه داشت تا اینکه در ساعت 8:30 صبح جمعه 27 آبان که داود خداکرمی به قصد ارسال آبونه‌های ماهنامه بایرام به ترمینال زنجان رفته بود، از سوی اداره اطلاعات بازداشت شده و در محل نامشخصی نگه داری می‌شود. تنها تماس خداکرمی از هنگام باداشت تا کنون، همان چند ثانیه تماس تلفنی در شب دستگیری بوده است که خبر از بازداشتش از سوی اداره اطلاعات داده بود. خانواده وی از آن روز تا کنون که پنج روز از بازداشت این خبرنگار و فعال حرکت ملی می‌گذرد، هیچ خبری از محل نگهداری و وضعیت جسمی وی ندارند و مراجعه همه روزه آنها به دادگاه انقلاب نیز بی‌نتیجه بوده است و تنها جوابی که در این چند روز دریافت کرده‌اند، این بوده است که در حال بازجویی است و تا زمان اتمام بازجویی که ممکن است چند ماه طول بکشد باید صبر کنید. آنطور که از شنیده‌ها برمی‌آید به احتمال زیاد اتهام وی تبلیغ علیه نظام و تشویق مردم به تجمع غیر قانونی در روز پنج‌شنبه 31 شهریور در زنجان می‌باشد.

داود خداکرمی قبل از بازداشت دچار درد شدید از ناحیه زانوی پا بوده است و طی هفته گذشته نیز چندین مرتبه به متخصص مراجعه کرده و در حال انجام معاینات پزشکی بود. خانواده وی به خاطر وضعیت نامساعد وی و عدم وجود امکانات در سرمای شدید زنجان، نگران سلامت جسمی خداکرمی هستند.