آذربایجان شرقی رکورددار مهاجرت در کشور

   مهاجر فرست ترین و مهاجر پذیر ترین شهرستان های استان

  استان آذربایجان شرقی در دهه های گذشته، تحت تاثیر مسائل مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و به ویژه جغرافیایی، با نقل و انتقالات شدید جمعیتی روبرو بوده است.به گزارش نصر نیوز، این استان در ۵۰ سال گذشته بیشترین مهاجرفرستی را در بین استان های ایران داشته است، به گونه ای که خالص مهاجرتی آن از حدود ۱۰۱ هزار نفر در سال ۱۳۴۵ ، به حدود ۲۲۴ هزار نفر در سال ۱۳۶۵ و بالاخره ۱۵۳ هزار نفر در سال ۱۳۸۵ ، رسیده و بنابراین در بین استان های ایران، رتبه اول داشته است.   

  در مقابل استان اصفهان نیز در دهه های گذشته تحت تاثیر برنامه ریزی اقتصادی و تمرکز سرمایه گذاری های صنعتی و افزایش امکانات رفاهی خدماتی و ایجاد فرصت های شغلی، با نقل و انتقالات شدید جمعیتی روبه رو بوده به طوری که سال ۱۳۸۵  بیش از299 هزار و 943 نفر به این سرزمین وارد شده اند.

با مطالعه آمارهای مهاجر فرستی در استان به این نتیجه می رسیم که با وجود مهاجر پذیر بودن کلانشهر تبریز ولی در مجموع استان آذربایجان شرقی بر اساس آمارهای سال 1388 ، 145 هزار و 975 نفر این استان را ترک کرده اند که در بین سایر استان های کشور رتبه نخست را دارد.

با وجود افزایش زمینه های اشتغال در استان ولی آنچه دلیل اصلی مهاجرت از این استان مطرح می شود انگیزه یافتن شغل مناسب است.

میانه رکورددار مهاجر فرستی

بر اساس آمارها وضعیت شهرستان های استان از لحاظ مهاجرت به جز تبریز، اسکو و عجب شیر که مهاجر پذیر هستند، مناسب نیست تا جایی که شهرستان میانه با 40 هزار و 44 نفر در سال 1388 عنوان مهاجر فرست ترین شهرستان استان را به خود اختصاص داد.

سازمان ثبت احوال کشور  که همه ساله آمارهای میزان مهاجرت استان ها را اعلام می کند در آخرین آمار اعلامی در سال 1388، اذعان داشت، کلانشهر تبریز با 98 هزار و 801 نفر و شهرستان های عجب شیر و اسکو به ترتیب با هشت هزار و 863 نفر و 6 هزار و 782 نفر شهرستان های مهاجر پذیر آذربایجان شرقی محسوب می شوند در حالی که سایر شهرستان های این استان مهاجر فرست هستند.

بر این اساس شهرستان های میانه با 40 هزار و 44 نفر، سراب با 35 هزار و 563 نفر و بستان آباد با 26 هزار و 828 نفر بیشترین آمار مهاجر فرستی را در استان داراهستند.

با نگاهی به آمار مهاجرت در شهرستان های استان به این نتیجه می رسیم که شهرستان های بخش شرقی این استان از نرخ مهاجرت بالاتری نسبت به شهرستان های بخش غربی استان دارا هستند که این امر خود تاییدی است بر توسعه فرصت های شغلی مطلوبتر در بخش غربی استان آذربایجان شرقی.

نرخ مهاجر‌فرستي بيش از استان‌هاي جنگ‌زده!

رضا رحمانی ، نائب رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس و نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر در مجلس شورای اسلامی معتقد است: نرخ مهاجر‌فرستي آذربايجان ‌شرقي بيش از استان‌هاي جنگ‌زده است.

وی می گوید: ميزان نرخ مهاجر‌فرستي از آذربايجان ‌شرقي بيش از ميزان مهاجر‌فرستي استان‌هاي جنگ‌زده‌اي مانند ايلام و خوزستان است.

رحماني با اشاره به بالا بودن نرخ مهاجرت در آذربایجان شرقی معتقد است: در حال حاضر استان آذربايجان ‌شرقي از لحاظ ميزان نرخ مهاجر‌فرستي رتبه نخست كشوري را دارد.

وي در ادامه به افزايش نرخ بيكاري در اين استان اشاره كرد و بيان داشت: حفظ شاغلان فعال در واحدهاي صنعتي آذربايجان‌ شرقي در شرايط كنوني بسيار مهم‌تر از ايجاد مشاغل جديد است.

رضا عليزاده، نماینده مردم ورزقان از شهرهای مهاجر فرست آذربایجان شرقی نیز معتقد است: آمار مهاجرفرستي در منطقه ورزقان بايد كاسته شود .

وی معتقد است: با اجرایی شدن طرح های اشتغال زایی دولت در منطقه زمینه کاهش آمار مهاجر فرستی شهرستان بیش از پیش فراهم می شود.

وی نیز نبود فرصت های مناسب شغلی را عامل اصلی بالا بودن نرخ مهاجرت در این شهرستان اعلام کرد و افزود: ظرفیت های فوق العاده منطقه زمینه ساز ایجاد فرصت های جدید شغلی است که امیدواریم سیاست های دولت در راستای ایجاد این فرصت ها موجب کاهش مهاجرت از شهرستان ورزقان شود.

بررسي هاي كارشناسي نشان مي دهد كه اكثر مهاجرين خارج شده از استان را دو گروه داراي تخصص و سرمايه و فاقد تخصص و سرمايه تشكيل مي دهد كه گروه اول قشر كار آفرينان و صاحبان تخصص و سرمايه مي باشند كه در جستجوي شرايط مطلوب براي سرمايه ها و تخصص هاي خود به دليل فقدان امكانات زير بنايي و بستر هاي لازم استان را ترك مي كنند و انگيزه گروه دوم در مهاجرت جستجوي كار و فرصت شغلي مناسب مي باشد.

مطالعات تجربي نشان مي دهد كه معمولاً مهاجرت، بيشتر در سنين فعاليت اتفاق افتاده و نيز اغلب مهاجران مرد بوده و بيشترين فراواني در سنين 29-20 سالگي مشاهده مي گردد. به طوري كه اطلاعات كشور در دهه 1365-1375 ، نشان مي دهد كه بيش از 5/82 درصد از مهاجرين در سنين دهساله و بيشتر قرار دارند و نيز نسبت جنسي مهاجرين 138 مي باشد. بنابراين اگر مهاجرين استان از تركيب كشوري تبعيت كند مي توان با محاسبات ساده بيان نمود كه از جمعيت مهاجر حداقل تقريباً 260 هزار نفر جزو جمعيت بالقوه فعال مي باشند و لذا طي دهه 1365-1375 بالغ بر يكصد هزار نفر جمعيت فعال استان مهاجرت كرده اند.

تقسيم بندي جمعيت استان در سه گروه سني 14-0 ساله ، 65-15 ساله و 65 ساله و بيشتر و بررسي تغييرات آنها در دهه 1365-1375 نشان مي دهد كه سهم جمعيت 14-0 ساله از كل جمعيت منطقه كه شاخص جواني جمعيت مي باشد از 52/45 درصد در سال 1365 ، به 90/36 درصد در سال 1375 كاهش يافته، درحاليكه سهم جمعيت 65-15 ساله از كل جمعيت از 61/51 درصد به 19/58 درصد افزايش يافته است كه نشانگر اصلاح ساختار هرم سني جمعيت استان مي باشد.

گزارش از امیر کریم زاد شریفی