آغاز كمپين شهروندان زنجاني براي نجات درياچه اروميه درمطبوعات (زندگي بيش‌از 14‌ ميليون انسان در آستانه خطر جدي!)

كمپين شهروندان زنجاني براي نجات درياچه اروميه با شعار "براي بقاي خويش تلاش نماييم" آغاز شد.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، منطقه زنجان، تعدادي از فعالان فرهنگي، اجتماعي و زيست‌ محيطي زنجان اين حركت را آغاز كرده‌اند و از همه شهروندان زنجاني و اقشار مختلف درخواست دارند كه به اين حركت بپيوندند. تاكنون بيش از 500 نفر به صورت اينترنتي در اين كمپين شركت كرده‌اند و علاوه بر اين تعداد زيادي از علاقه‌مندان و اقشار مختلف اعم از دانشجويان، اساتيد دانشگاهها، هنرمندان، ورزشكاران، خبرنگاران و فعالان فرهنگي، اجتماعي و زيست‌محيطي با ثبت امضاي خود در اين كمپين مشاركت كرده‌اند.

گفتني است، مشاركت اينترنتي در اين كمپين از طريق آدرس zanganurmu.blogfa.com امكانپذير است.

متن بيانيه منتشر شده از سوي كمپين شهروندان زنجاني براي نجات درياچه اروميه به شرح ذيل است:

براي بقاي خويش تلاش نماييم

درياچه اورميه به عنوان "بيستمين درياچه بزرگ جهان"، "دومين درياچه شور جهان"، "بزرگترين زيستگاه طبيعي آرتميا"، "بزرگترين درياچه داخلي کشور" و "بزرگترين آبگير دائمي آسياي‌غربي" با مساحت بيش از 483 هزار هکتار در حال مرگ است و نياز به نجات دارد.

حال کار از نجات زيست محيطي به نجات انساني رسيده است. کاهش 6 متر از ارتفاع درياچه، تبديل 60 درصد اقليم درياچه به کوير نمک، فراتر رفتن شوري آب از حد طبيعي 200 تا 220 گرم بر ليتر به 340 الي 360 گرم بر ليتر، تبديل 250 هزار هکتار از اراضي حاشيه درياچه به شوره‌زار، به صفر رسيدن تقريبي جمعيت آرتمياي اورميه و مرگ دسته‌جمعي تنها موجود آبزي آن به عنوان يکي‌ از هفت‌گونه آرتميا در جهان، مرگ پليکان‌ها و فلامينگوهايي که محل جوجه‌گذاري بوميشان اين درياچه است، خطر نابودي گوزن زرد و قوچ و ميش بومي جزاير اين درياچه، نابودي پتانسيل‌ها و پوشش گياهي بومي اين درياچه و جزاير آن و ... . به همه اينها تبعات انساني خشک شدن درياچه را هم اضافه کنيم: خطر برجا ماندن 10 ميليارد تن نمک و پخش آن در هوا و زمين‌هاي کشاورزي و مسکوني اطراف که استان‌هاي همجوار من‌جمله استان زنجان را دربر خواهد گرفت و منجر به ايجاد ناهنجاري‌هاي بزرگ اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي چون بيکاري، مهاجرت و آوارگي ميليون‌ها انسان خواهد گشت.

اين درياچه 102 ‌جزيره دارد و در دهه گذشته صدها هزار هکتار از سطح آن کاهش يافته و به شوره‌زار خطرناکي تبديل شده است. طبق گفته کارشناسان و براساس پيش‌بيني سازمان محيط‌ زيست، اين درياچه 5 سال ديگر به کلي ناپديد خواهد شد و زندگي بيش از 14‌ ميليون انسان در خطر جدي قرار خواهد گرفت. اکنون نيز اين خطر بسيار ملموس است. آثار اين فاجعه در بعد وسيع‌تر اکوسيستم کشورهاي همسايه را نيز با بحران‌هاي خشکسالي، آلودگي هوا و از بين رفتن زمين‌هاي کشاورزي روبرو خواهد کرد.

بحران زيست‌محيطي درياچه اروميه ناشي از برخي عوامل طبيعي(خشکسالي‌هاي پي‌درپي) و نيز عوامل متعدد دستکاري انساني از جمله "احداث بزرگراه ميانگذر شهيد کلانتري"(خشکاندن بيش از 80 درصد حد فاصل ميان دو سوي غربي - شرقي درياچه از طريق خاکريزي حدود 12 کيلومتر که منجر به مختل شدن چرخه آب از شمال به جنوب گشته است)، "احداث سدهاي متعدد و حفر بدون کنترل قنات‌ها و تخليه منابع آب زيرزميني‌ درياچه"(رودخانه‌هاي تأمين‌کننده آب درياچه شامل 14 رودخانه دايمي، 7 رودخانه فصلي و 39 جريان سيلابي است. مهار وسيع و بدون کارشناسي جريان آب‌هاي سطحي حوضه آبريز درياچه و ايجاد سدهاي متعدد در مسير رودهايي که به اين درياچه منتهي مي‌شوند، يکي از عوامل اصلي کاهش سطح آب درياچه اورميه به شمار مي‌آيد. بر اساس گزارش‌ها، تاکنون حدود 35 سد در مسير اين رود‌ها ساخته شده و 10 سد ديگر نيز در دست ساخت است)، "فعاليت‌هاي عمراني در تالاب اورميه که نقض تعهد به ترويج استفاده معقول از تالاب‌ها است"(بر طبق معيار استفاده معقول، فعاليت‌هاي بشري نبايد به کارکرد اکولوژيکال تالاب لطمه‌اي بزند) مي‌باشد.

به موجب اصل 21 اعلاميه استکهلم، مسئوليت اوليه حفاظت از محيط زيست يک کشور، بر عهده خود آن کشور است. اما عضو فراکسيون محيط زيست مجلس مي‌گويد: «بودجه‌اي براي طرح نجات درياچه اورميه پيش‌بيني نشده است.» (خبرگزاري فارس – پنجم شهريور 1390)

اين درست که به هر دليلي تاکنون هيچ اقدام جدي در راستاي نجات درياچه اورميه در کشور صورت نگرفته است. اما واقعيت اين است که اصول حفاظت از محيط زيست در وجدان عمومي بشر ريشه دارد. محيط زيست متعلق به همه ملت‌هاي جهان بوده و بايستي توسط همه کشورهاي جهان به شايستگي به نسل‌هاي آينده جهان انتقال يابد.

اقدامات انساني بر اساس نگاه کار‌شناسانه و با برنامه‌ريزي دقيق صورت پذيرفته يا نه، بحث ديگري است. علل و عوامل خشکي درياچه هرچه که باشد، تاثيري در عواقب و معضلات بعد از خشک شدن ندارد. البته کارشناسان و متخصصان مربوطه بايد دلايل آن را بيابند ولي اکنون آنچه حائز اهميت است اقدامات دقيق، کارشناسانه، عاجل و عملي جهت نجات درياچه اروميه است. نجات درياچه يعني نجات زيست بوم منطقه، نجات حيات بيش از 14 ميليون انسان!

ما اعلام مي‌داريم که محيط زيست، درياچه، زمين‌هاي کشاورزي، مردم و خودمان را دوست داريم و براي جلوگيري از نابودي‌ آنها تلاش مي‌کنيم. اين تفکر مردمي است که همه هستي و زندگي خويش را در خطر نابودي و فنا مي‌بينند. نابودي مزارع کشاورزي، باران نمک، تخريب محيط زيست، آوارگي مردم و... همه پيامدهاي خسارت به يک درياچه هستند. درياچه اورميه مي‌رود تا از بزرگترين درياچه داخلي به يکي از کويرهاي نمک تبديل شود.

براي نجات درياچه اورميه هيچ فکر، سليقه، مرز جغرافيايي نمي‌تواند مانع باشد. همه وجدان‌هاي بيدار بشري را به همراهي و ياري مردم منطقه به ويژه مردم زنجان که براي بقاي حيات خويش در تلاشند، دعوت مي‌کنيم. مسئولان کشور اعم از دولت، مجلس و قوه قضائيه بايد حساسيت مسأله را درک نمايند و براي نجات درياچه اقدامات جدي، مؤثر و عملي انجام دهند. سازمان‌هاي بين‌المللي حمايت و حفاظت از محيط زيست، سازمان يونسکو و UNEP(برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد) و نهادهاي حقوق بشري مي‌توانند در حمايت از اين امر به ياري مردم منطقه بشتابند. هر اقدامي در اين راستا از هر جاي جهان مي‌تواند صورت پذيرد. نگذاريد وضعيت مردم منطقه به آوارگي، قحطي، بيکاري و معضلات ديگر برسد. هنوز تا مرگ فاصله هست. نگذاريم درياچه اورميه به سرنوشت "آرال" بپيوندد. دست‌ها را به هم دهيم و براي نجات درياچه اورميه تلاش کنيم.

منبع : ایسنا