تحریم ها گلوگاه اقتصاد ایران را می فشارد  

محافل اقتصادی در تهران می گویند که تشدید مجازات های بین المللی رفته رفته آثار منفی و مخرب خود را بر اقتصاد ایران نمودار می کند.

در نتیجۀ این تحریم ها جمهوری اسلامی ایران با دشواری های فزاینده ای در زمینۀ فروش نفت روبرو است که به درستی گلوگاه اقتصاد این کشور به شمار می رود. این تحریم ها به گفتۀ محافل اقتصادی درایران افق سرمایه گذاری خارجی را در این کشور تیره تر از هر وقت کرده و گردش مالی و مبالادت تجاری را اگر نه فلج دست کم مختل نموده است.

به غیر از نظام بانکی، صنعت نفت ایران که 80 درصد درآمدهای ارزی این کشور را تأمین می کند بیشترین صدمات را در نتیجۀ تحریم های یکجانبۀ آمریکا و اروپا متحمل شده است.

هند که دومین خریدار عمدۀ نفت ایران به شمار می رود و سالانه معادل 12 میلیارد دلار نفت خام از جمهوری اسلامی ایران می خرد، اکنون هفت ماه است که در نتیجۀ همین تحریم ها قادر به پرداخت مبالغ مربوط به نفت وارداتی از ایران نیست. جمهوری اسلامی ایران در تذکرنامه ای از هند خواسته است که در اسرع وقت مبالغ مربوط به نفت وارداتی از ایران را که دست کم بالغ بر دو و نیم میلیارد دلار می شود بپردازد.

یک کارشناس مسائل نفت گفته است که به دلیل تنش در بازارهای جهانی نفت ایران مشکلی برای فروخته شدن ندارد، اما، این کشور به دلیل مجازات های بین المللی قادر به دریافت معادل پول نفت صادراتی خود به ازرهای معتبر جهانی، به ویژه به دلار نیست.

برای پشت سر نهادن این مشکل برخی کشورها از جمله ژاپن و کره جنوبی سیستم سه جانبه ای را ابداع کرده اند. بر پایۀ این سیستم این کشورها مبالغ مربوط به نفت خریداری شده از ایران را مستقیماً به شرکت های ژاپنی یا کره ای بابت صدور کالاهایشان به ایران می پردازند.

برخی کشورهای بزرگ اروپایی که همچنان سرگرم مبادلات تجاری با ایران هستند هم اکنون در ازای کالاهای صادراتی شان به ایران از این کشور نفت خام می گیرند و سپس آن را در بازارهای جهانی می فروشند.

یک مقام اقتصادی اروپایی در تهران گفته است که دیگر از حواله بانکی خبری نیست و غالب معاملات با استفاده از پول نقد صورت می پذیرد.

این امر البته گردش پول و مبادله را با مشکل روبرو می کند و هم اکنون بانک مرکزی جمهوری اسلامی نیز برغم ادعاهایش مبنی بر داشتن ذخایر ارزی قابل توجه با مشکل نقدینگی روبرو شده است.

تحریم فروش سوخت به شرکت های حمل و نقل جمهوری اسلامی اعم از کشتی یا هواپیماهای باری صدور کالا را به این کشور بسیار دشوار ساخته است.

کمیسیون انرژی مجلس اخیراً اعتراف کرد که در نتیجۀ مجازات های بین المللی توسعۀ میدان های بزرگ گازی کشور با تأخیر چند ساله روبرو شده اند. این وضعیت باعث شده که جمهوری اسلامی ایران برای توسعۀ میدان های گازی و نفتی خود به چین روی آورد. اما، به گفتۀ عماد حسینی، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس اسلامی این امر با دو مشکل اساسی روبرو است : مشکل اول این است که خود چینی ها تمایل چندانی به سرمایه گذاری در صنعت نفت و گاز ایران ندارند و مشکل دوم عبارت از این است که چینی ها اساساً از دانش فنی لازم برای توسعۀ میدان های نفت و گاز ایران برخوردار نیستند.

نوشتۀ ناصر اعتمادی ،رادیو فرانسه