جایگاه حقوقی سپاه پاسداران در پروژه‌های بزرگ اقتصادی در گفت‌وگوی دويچه وله با اکبر اعلمی 

 

فرمانده سپاه پاسداران از وارد نشدن سپاه به پروژه‌های زیر ۱۰۰ میلیارد تومان خبر داد. وی نسبت به رشد "جریان انحرافی" نیز هشدار داد.

یک نماینده سابق مجلس می‌گوید،«صحبت از نداشتن محدودیت برای فعالیت‌های سپاه، غیرقانونی است».

 

سردار محمدعلی جعفری فرمانده سپاه  پاسداران ایران، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری فارس از ممنوعیت ورود سپاه به پروژه‌های زیر ۱۰۰ میلیارد تومان خبر داد. وی گفته است: «البته اگر پروژه‌ای نیز بالاتر از ۱۰۰ میلیارد تومان باشد ولی شرکت‌های خصوصی بتوانند آن را انجام دهند، سپاه وارد این پروژه‌ها نخواهد شد. سردار جعفری سودآوری راهدف فعالیت‌های اقتصادی سپاه ندانسته است.

 

در همین حال اکبر اعلمی نماینده سابق مجلس در دوره‌های ششم و هفتم و کاندیدای ردصلاحیت‌شده ریاست جمهوری در سال ۸۸، در گفت‌و‌گو با دویچه وله به بررسی بخش‌های مختلف صحبت‌های فرمانده سپاه پاسداران پرداخته است.

 

آقای اعلمی درباره ادعای وارد نشدن سپاه در پروژه‌های زیر ۱۰۰ میلیارد تومان می‌گوید: «در شرایطی که یک سازمان نظامی مانند سپاه با آزادی عمل بسیار بالا، در عرصه‏ های مختلف فعالیت می‏کند، پیشاپیش می‏‌توان حدس زد که میزان نفوذ، موفقیت و تاثیرگذاری شرکت‏های خصوصی در فعالیت‏های اقتصادی و برنده شدن در مزایده‏ های دولتی در چه حدی است.

 

از نظر این نماینده پیشین مجلس هرچند «شرکت‏های خصوصی قانوناً برای شرکت‏ در مزایده‏ های دولتی منعی ندارند، اما لازم به گفتن است که این شرکت‏ها هم نوعا جزو شرکت‏ هایی هستند که از طریق رانت و سرمایه ‏های دولتی، توان رقابت در فعالیت‏های اقتصادی را پیدا کرده ‏اند.»

 

فرمانده سپاه پاسداران ایران که به بهانه سالروز تاسیس رسمی سپاه با خبرگزاری فارس گفت‌و‌گو کرده بود، با بررسی کارنامه سپاه پاسداران، درباره برخی موارد روز و مهم از دید سپاه ایران نیز اظهار نظر کرده است.

 

سردار جعفری در بخش دیگری از سخنان خود به حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران اشاره کرده و می‌افزاید: « با روند و شتابی که انقلاب اسلامی از سال ۸۲ و ۸۳ به بعد گرفت و پس از آنکه دوره اصولگرایی با حمایت‌ها و مطالبات رهبری روی صحنه آمد و کار را شروع کرد، طبیعی بود که این فتنه بوجود بیاید ولی به این صورت و این شکلی که اتفاق افتاد و با این شدت، کسی پیش‌بینی نمی‌‌کرد.»

 

«اطرافیان احمدی‌نژاد در سپاه نفوذ چندانی ندارند»

 

فرمانده سپاه پاسداران درباره تعداد معترضان نیز گفت: «در شهری مانند تهران با میلیون‌ها نفر جمعیت، وجود ۲ یا ۳ هزار نفر افرادی که اساسا ضدیت ریشه‌ای و مبنایی با انقلاب دارند یا منافق و کمونیست هستند یا باقی‌مانده‌های آنها هستند یا سلطنت‌طلب‌اند و یا بهایی، چندان عجیب نیست.»

 

سردار جعفری در بخش دیگری از سخنان اخیر به "جریان انحرافی" پرداخته و آنها را با مجاهدین خلق مقایسه کرده است. "جریان انحرافی" یا "فتنه دوم"، اصطلاحاتی است که اصولگرایان ایران برای انتقاد از اطرافیان محمود احمدی‌نژاد و رئیس‌دفتر او اسفندیار رحیم‌مشایی به‌کار می‌برند.

 

در هفته‌های اخیر و با برکناری حیدر مصلحی وزیر اطلاعات ایران توسط احمدی‌نژاد و ابقای مجدد او توسط آیت‌الله خامنه‌ای، این انتقادها بالا گرفته است.

 

اکبر اعلمی درباره میزان نفوذ آن‌چه اصولگرایان از آن "جریان انحرافی" نام می‌برند در سپاه پاسداران می‌گوید: «با شناختی که از بافت و ساختار سپاه و بدنه‏ ی آن دارم، احمدی‏نژاد و اطرافیان‏ او، به صفت شخص خودشان، در سپاه نفوذ چندانی ندارند. حمایت سپاه از آقای احمدی ‏نژاد صرفا به پیروی از حمایت آیت‌الله خامنه‌ای از ایشان بوده است. چنان‏چه ایشان دست از حمایت آقای احمدی‏نژاد بردارد، چه بسا سپاه جزو اولین نهادهایی خواهد بود که به صف ‏آرایی در مقابل ایشان روی خواهد آورد. لذا معتقدم بیش از آن‏که احمدی‏ نژاد بر سپاه نفوذ داشته باشد، این سپاه است که بر ایشان نفوذ دارد.»

 

فرمانده سپاه پاسداران درباره "جریان انحرافی" گفته است: «ما تعارف می‌کنیم که به آنها جریان انحرافی می‌گوییم اما هرچه جلوتر می‌‌رویم و زاویه این انحراف با مسیر اصلی انقلاب بیشتر می‌‌شود، عمق این شکاف نمایان‌تر خواهد شد. جریانات قبلی از نظر مردم تمام شدند و دست آنها برای ملت رو شده اما جریان انحرافی جدید با سر دادن شعارها و به‌کارگیری ترفندهای جدید قصد رویارویی با انقلاب را دارد و این جریان در آینده به طور قطع به مقابله با انقلاب بلند خواهد شد.»

 

توسل به مسائل مابعدالطبیعه و طرح مسائل ملی

 

اکبر اعلمی می‌گوید، اطرافیان احمدی‌نژاد در سپاه پاسداران نفوذ چندانی ندارند.در روزهای گذشته، سردار محمدرضا نقدی فرمانده بسیج ایران نیز با اشاره به "جریان انحرافی" گفته بود: «تشخیص حق از باطل در فتنه بعدی بسیار دشوار خواهد بود. منحرفان بعدی با علاقه ظاهری به مهدویت روبه‌روی انقلاب ایران خواهند ایستاد.»

 

اکبر اعلمی، رئیس گروه دوستی ایران و آلمان در مجلس هفتم درباره منظور فرمانده سپاه از جریان انحرافی می‌گوید: «مقصود جریانات اصول‏گرا و فرمانده‏ی سپاه از "انحرافی"، باندی است که به قول آنها آقای احمدی ‏نژاد را احاطه کرده و به او خط می‏دهد. همان گروهی که تیم اصلی احمدی ‏نژاد را تشکیل می‏دهند. این تیم برای حفظ و تحکیم قدرت خود، به هر روش پوپولیستی و جلب افکار عمومی روی آورده است. این تیم که در راس آن آقای مشایی قرار دارد، شاخک‏ های بسیار قوی‏ دارد و با استفاده از امکانات وسیع دولتی که در اختیار آنها قرار گرفته، سوژه‏های جامعه ‏‏پسندی را انتخاب و روی آن سرمایه‏ گذاری می‏ کنند و مانور می‏دهند. طیفی از جامعه را با توسل به مقدسات و مسائل مابعد‏الطبیعه می‏ فریبند، مانند تهیه و توزیع لوح‏ های فشرده‏ ی"ظهور نزدیک است". طیف دیگری از جامعه را هم با طرح مسائل ملی، نظیر کوروش و امثال آن، سعی می‏کنند به سمت خودشان معطوف کنند.»

 

اما فرمانده سپاه پاسداران در ادامه سخنان خود "جریان انحرافی" را با "خوارج" مقایسه کرده و آن‌ها را "غیرخودی" نامیده است. او در ادامه گفته است: «طبیعی است که ما امروز در جامعه و در کنار مسیر اصلی انقلاب شاهد وجود یک جریان انحرافی باشیم اما اینکه این جریان انحرافی بخواهد از تابلو و شعار حق استفاده باطل کند، خطرناک است.»

 

درحالی که آیت‌الله مصباح یزدی و محمدرضا باهنر از دیگر کسانی بودند که در روزهای اخیر انتقادات تندی نسبت به "جریان انحرافی" و "فتنه جدید" مطرح کرده بودند، فرمانده سپاه پاسداران درباره «پیچیدگی‌های خاص فتنه آینده» و تفاوت آن با «فتنه‌های قبلی» گفته است: «جریان انحرافی جدید خودش را پشت یک چهره موجه، مقبول و محبوب مردم پنهان کرده و البته این‌که چطور این اتفاق افتاده و چرا این شخصیت‌های اصلی و محبوب اجازه می‌‌دهند جریان باطل از آنها سواستفاده کنند نیز طبیعی نبوده و این موضوع خارج از روال است. البته این‌ها در آینده حتما شکست خواهند خورد اما اینکه این اتفاق چه‌طور و با چه حوادث‌ همراه باشد، معلوم نیست.»

 

«برداشت نادرست از قانون اساسی»

 

اکبر اعلمی درباره این گفته‌ی فرمانده سپاه مبنی براین‌که "جریان انحرافی خود را پشت چهره‌ای موجه پنهان کرده است"، می‌گوید: «هرچند باند مورد نظر فاقد هویت و اصالت لازم است، اما با توسل به مسائل مابعدالطبیعه و طرح مسائل ملی، دکان اصول‏گراها را از رونق انداخته و آنها در معرض تعطیلی قرار داده است. به همین ‌خاطر است که از آنها به عنوان گروه‏های منحرف یاد می‏کنند. این حربه ‏ی بعضی از جریانات اصول‏گرا است، هرکس را مخالف خودشان ببینند، با عنوان گروه‏ های منحرف از او یاد می‏کنند. باند مذکور مورد حمایت آقای احمدی‏ نژاد است و جدا کردن احمدی‏ نژاد از خط و ربط این باند، به مثابه‏ی فریب دادن خود تلقی می‏شود. در واقع، توهمات احمدی ‏نژاد و خودبرتری‏بینی‏ های ایشان از یک‏سو و قدرت‏ طلبی وی و اصرارش بر حفظ موقعیت فراهم‏ شده، دست‏مایه‏ ی فعالیت‏ های باند مورد اشاره است.»

 

فرمانده سپاه پاسداران در بخش دیگری از سخنان خود گفته است: «سپاه برای حفاظت از انقلاب هیچ قید و محدودیتی ندارد» سردار جعفری در ادامه سخنان خود به اصل ۱۵۰ قانون اساسی و گفته آیت‌الله خامنه‌ای مبنی"صرفا نظامی نبودن سپاه" اشاره کرده و گفته است: «طیف ماموریت‌های سپاه گسترده شده و در این مسیر هیچ قید و محدودیتی برای ایفای نقش یا رسالت سپاه نمی‌‌توان قائل شد.»

 

اکبر اعلمی، عضو دو دوره کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران، در باره اصل ۱۵۰ قانون اساسی مورد اشاره فرمانده سپاه پاسداران می‌گوید: «ظاهرا ایشان در توضیح اصل ۱۵۰ قانون اساسی، دچار مغلطه و برداشت‏های نادرستی شده‏اند. اگر چنین رویکرد خطرناکی را بپذیریم، در این صورت ناگزیریم که نتایج و پیامدهای آن را هم قبول کنیم.»

 

کاندیدای ردصلاحیت‌شده انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ ، پیامدهای قبول کردن برداشت فرمانده سپاه از اصل ۱۵۰ قانون اساسی را چنین برمی‌شمرد: «اولین پیامد این است که رسالت و ماموریت‏ های سپاه نامحدود و غیرحذفی و مطلقه است و لذا با قانون هم نمی‏ شود آن را محدود و مقید کرد. پیامد دوم این است که مصادیق حفاظت از دست‏آوردهای انقلاب نامحدود است و بالطبع تشخیص قلمرو و دامنه‏ ی آن هم با سپاه و فرماندهان آن است. سومین پیامد این است که سپاه برای انجام رسالت و حفاظت از دست‏آوردهای انقلاب، هیچ‏گونه محدودیتی ندارد و برای این منظور، می‏تواند به هر اقدامی متوسل شود. چهارم این‏که با وجود این‏که سپاه دارای ماهیتی نظامی است، اما قلمرو فعالیت آن، امنیتی، اطلاعاتی، اقتصادی، فرهنگی، عقیدتی، سیاسی و نظامی است. همه این‏ برداشت‏ها اشتباه و در تعارض با قانون اساسی و همین‏طور اساس‏نامه‏ ی سپاه پاسداران است.»

 

تعیین حدود اختیارات سپاه در قانون

 

فرمانده سپاه پاسداران به جز اصل ۱۵۰ قانون اساسی، گفته آیت‌الله خامنه‌ای را نیز دلیلی بر بی‌محدودیتی فعالیت‌های سپاه پاسداران دانسته است. سردار جعفری به نقل از آیت‌الله خامنه‌ای نقل کرده است: «ماهیت سازمانی سپاه یک ماهیت نظامی است، اما سپاه صرفا نظامی نیست بلکه یک سازمان امنیتی، فرهنگی، عقیدتی، سیاسی و نظامی است. یعنی همه جنبه‌های کارکردی از سازمان‌سپاه مورد انتظار است تا بتواند آن نقش خود را که حفاظت از انقلاب و دستاوردهای آن است در همه عرصه‌های فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، ‌امنیتی و اطلاعاتی ایفا کند.»

 

نماینده مجلس ششم و هفتم ایران در پاسخ به این سوال که "آیا سکوت آیت‏ الله خامنه‏ای در قبال این اظهارات، می‏تواند حاکی از تایید چنین برداشت‏هایی باشد؟" پاسخ می‌دهد: «من از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای در این مورد باخبر نیستم، اما نظر به‏ این‏که سردار جعفری در توجیه اظهارات خود، به اصل ۱۵۰ قانون اساسی استناد کرده ‏اند، مایلم با همین رویکرد به نقد و بررسی اظهارات ایشان بپردازم. در اصل ۱۵۰ قانون اساسی آمده است که حدود وظایف و قلمرو مسئولیت سپاه، به‏ وسیله ‏ی قانون تعیین می‏شود. بر این پایه، قانون اساسی صراحتا حدود وظایف و قلمرو مسئولیت سپاه در رابطه با وظایف و قلمرو مسئولیت نیروهای مسلح دیگر را محدود و تعیین دامنه ‏ی آن را به مجلس و قانون واگذار کرده است. بنابراین نامحدود و مطلقه معرفی کردن رسالت سپاه در حفاظت از دستاوردهای انقلاب، فاقد وجاهت عقلی و قانونی است.»

 

اکبر اعلمی درباره "استناد فرمانده‏ی سپاه به سخنان آیت‌الله خامنه‌ای" درباره وظایف و ماموریت‏ های سپاه نیز می‌گوید: «با فرض چنین ادعایی، هیچ پشتوانه‏ ی قانونی ندارد. چرا که اختیارات رهبری در اصل ۱۱۰ قانون اساسی، به‏ صورت حصری بیان شده است و ذیل اصل ۱۰۷ قانون اساسی، رهبر را هم در برابر قوانین، با سایر افراد کشور مساوی می‏داند. می‏توان چنین نتیجه گرفت که رهبری هم ناگزیر به تبعیت از قوانین جمهوری اسلامی است و به ‏جز موارد معین شده در اصل ۱۱۰، ایشان مجاز به قانون‏گذاری و تعیین صلاحیت برای نهادها و سازمان‏ها، افزون بر آن‏چه در قانون اساسی و سایر قوانین پیش بینی شده نیستند و نمی ‏توانند اختیاراتی فراتر از آن‏چه در قانون اساسی برای سپاه پیش‏ بینی شده، به این نهاد تفویض کنند.»

 

حسین کرمانی

تحریریه: داود خدابخش

منبع: رادیو دویچه وله