صنایع دستی اردبیل؛ پرطرفدار در جهان

صنایع دستی استان اردبیل با طرح، نقش و رنگ‌های بسیار زیبا و متنوع، زینت بخش کانون‌های فرهنگی و مسکونی بسیاری از کشورهای جهان است.

به گزارش  ایرنا،‌ نقش و نگارهای زیبای انواع فرش، مسند، شال، ورنی، گلیم، جاجیم، اشیای سفالی، چوبی و سفالی با دستان هنرمند صنعتگران این استان آنچنان هنرمندانه خلق می‌شوند، که گویی جان دارند.

ازجمله این هنرها فرش بافی این استان است. بیشتر فرش بافان اردبیلی، فرش‌هایی ارزان قیمت تولید می‌کنند و همین امر موجب شده فرش اردبیل مشتریان مناسبی در کشور و جهان داشته باشد.

به گفته کارشناسان، 80 درصد فرش تولیدی در استان اردبیل به خارج از کشور و بیشتر به کشورهای آلمان، ایتالیا، فرانسه و ژاپن صادر می‌شود.

* فرش بافی

فرش بافی در استان اردبیل دارای سابقه طولانی است. فرش‌هایی با گره ترکی و طرح‌هایی همچون هراتی، مشایخی، گلدانی، ظل السلطان و ترنجدار شیخ صفی در این منطقه بافته می‌شود.

صنعت فرش بافی از آن رو پررونق است که یکی از مهم ترین منابع درآمد خانوارها است و مردان و زنان این استان برای رهایی از بیکاری یا به عنوان منبع درآمد به این صنعت روی آورده‌اند. 

* گلیم بافی

با توجه به مواد اولیه فراوان و آشنایی اغلب صنعتگران هنرمند روستایی استان اردبیل به بافت گلیم، این رشته از صنایع دستی در بسیاری از شهرها و روستاهای این استان رواج داشته و از معروفیت خاصی برخوردار است.

به عنوان نمونه می‌توان از گلیم نمین یا عنبران گرمی و خلخال نام برد. نوعی از گلیم مناطق مزبور که به 'مسند' شهرت دارد و در اندازه 1 در 5/1 متر بافته می‌شود، دارای کیفیت بالایی است و بافندگان سلیقه و هنر زیادی را در بافت و ترکیب رنگ و طرح آن بکار می‌برند.

گلیم‌های مسند، از دسته گلیم‌های دورو هستند.

*ورنی

نوع دیگر زیرانداز 'ورنی' یا گلیم سوماک است که مهم‌ترین مراکز تولید آن مناطق عشایری و روستایی مغان، بیله سوار، پارس آباد و مشکین شهر است. طرح‌ها و نقش‌های زیادی را همچون لچک و ترنج می‌توان در گلیم‌های تولیدی مناطق اردبیل مشاهده کرد.

تفاوت گلیم‌های ساده یا دوروی تولید شده در استان اردبیل درطرحها و نقش‌ها و گاه ابعاد و اندازه‌های آنها است.

بافندگان ورنی از نقش‌هایی همچون گوزن، آهو، گرگ، سگ گله، بوقلمون، مرغ و خروس، شغال، روباه و پرندگان محلی به گونه‌ای بسیار زیبا و به صورت هندسی استفاده می‌کنند.

* جاجیم بافی

بافت جاجیم در اکثر روستاها و مناطق عشایری اردبیل دارای سابقه دیرینه است و به علت وجود مواد اولیه در بین دامداران و عشایر اغلب خانواده‌ها به این فن آشنایی دارند؛در استان اردبیل، منطقه خلخال، از نظر نوع بافت و میزان تولید آن، از مراکز مهم جاجیم بافی اردبیل به شمار می‌رود.

موارد استفاده از جاجیم شامل پشتی و رویه تکمیلی کیف و ساک و مبلمان است. نقش‌های جاجیم به دو صورت ساده و گلدار طراحی می‌شود. نوع ساده آن با تغییر رنگ تارها به صورت راه راه بافته می‌شود و نوع گلدار آن که بیشتر به عنوان رویه کرسی، پشتی، انواع ساک و کیف به کار می‌رود.

صنایع دستی این منطقه از ایران طرفداران زیادی در بین مردم جهان و حتی استان‌های دیگر کشورمان دارد و افراد زیادی تنها برای خرید این آثار سالانه به استان اردبیل سفر می‌کنند.

*سوغات و غذاهای سنتی اردبیل

از مهم‌ترین سوغات اردبیل می‌توان به آب‌نبات، تخمه آفتابگردان، حلوای سیاه، سرشیر، شیرینی‌های محلی، شکلات روسته، عسل طبیعی سبلان، عصاره گل‌های سبلان و کره اشاره کرد.

حلوای سیاه اردبیل معجونی است که از جوانه گندم و کره طبیعی که بسیار مقوی است.

آش اوماج، آش دوغ، آش شیر، آش یارما، بزباش، پیچاق قیمه، تاس‌کباب، ترحلوا، ترشی‌قرمه، چیغیرتما، حلوای زرد، حلوای زنجبیل، خشیل، خورشت قاتق، ساج‌ایچی، سوغان‌سو، قرمه‌سبزی، قویماق، قیساوا، قیقاناق، کوفته، لونگی و هرا ازجمله غذاهای سنتی مردم این بخش از ایران هستند.

آش دوغ (آیران آشی) مهم‌ترین غذای سنتی اردبیل است و به‌عنوان غذای سنتی جهانی شناخته می‌شود.