تایم :وارونه نشان دادن اخبار قاهره، نشان از نگرانی تهران است

بحران مصر: تهران با اضطراب و در اندیشه به منافعی که می تواند به دست آورد

هفته نامه تایم :ایران تنها کشور خاورمیانه است که هیچ رابطه دیپلماتیکی با مصر ندارد اما دلیل هم نمی شود اعتراض های گسترده مردمی و داخلی در مصر تاثیری بر تهران نگذارد. نظام جمهوری اسلامی با نگرانی تحولات مصر را نگاه می کند و وارونه نشان دادن اخبار قاهره، نشان از نگرانی تهران است. احمد خاتمی در نماز جمعه تهران گفت: «خاورمیانه ای بر اساس اسلام و دین و دموکراسی دینی در حال شکل گرفتن است.» محافظه کاران از زمان شروع ناآرامی ها در مصر، آن را به انقلاب اسلامی در ایران و شکل گیری آن تشبیه می کنند. علی لاریجانی گفت که «دولت های دست نشانده به سوی دولت اسلامی حرکت می کنند.» رسانه های حامی دولت در ایران از انقلاب اسلامی در مصر حرف می زنند و می گویند «مهره دست صهیونیست ها» کنار زده خواهد شد. حتی نظراتی که زیر این گزارش ها منشتر شده، نشان از این است که نوعی جمهوری اسلامی دیگر در حال شکل گیری است.

ایران دو سال پیش و در جریان اعتراض ها به نتایج انتخابات ریاست جمهوری شاهد این بود که ملت به این نتایج اعتراض کردند و دولت با خشونت تمام مردم را سرکوب کرد. فریده فرهی، کارشناس امور ایران می گوید «این گونه چرخش اخبار تنها کاری است که از دست دولت برمی آید چرا که اگر آن را حرکت مردم برای سرنگونی دیکتاتوری نخوانند، چاره ای ندارند که آن را شکلی دیگر از انقلاب اسلامی ایران فرض کنند و این طور نشان دهند.»

عجله تهران برای شکل دادن به اعتراض مردمی مصر و انقلاب اسلامی خواندن آن، بازتاب دو مسئله است. ایران می خواهد حتی به شکل مصنوعی هم که شده، محبوبیت خود را در کشورهای عربی حفظ کند چرا که احمدی نژاد به نظر برخی کشورهای عربی محبوب است و برای ادامه قدرت ایران در منطقه، این گونه نگاه به احمدی نژاد می تواند مفید باشد. کریم سجادپور از مرکز صلح کارنگی می گوید: «اگر دولت های عربی به دلیل فساد مالی و اداری و فقری که بر سر مردم آورده اند از کار برکنار شوند، احمدی نژاد به یک سوپر استار و فوق ستاره تبدیل خواهد شد.»

دولت ایران همچنین از امکان به پا خاستن دوباره مردم همانند آن چه بعد از انتخابات ریاست جمهوری روی داد و به شکل گیری جنبش ناموفق سبز انجامید، هراس دارد و نگران آن است. از این رو رسانه های دولتی و داخلی به دقت سعی می کنند جریان جنبش مصر را یک انقلاب اسلامی دیگر نشان دهند هرچند دیگر شبکه های غیرفارسی زبان دولت جمهوری اسلامی، هیچ گونه ادعای این چنینی مطرح نمی کنند و این طور حرف نمی زنند.

هرچند هنوز مشخص نیست شرایط و آینده در مصر چگونه خواهد بود ولی به گفته سجاد پور، اگر شرایط درست پیاده شود، شاید دیگر این اعراب نباشند که نگران خطر افراط گرایی از سوی ایران باشند، که این ایران خواهد بود که از دموکراسی کشورهای عربی هراس خواهد داشت.

میرحسین موسوی از رهبران مخالفان دولت در بیانیه ای گفت که شرایطی که این روزها در دیگر کشورها دیده می شود، نتیجه اعتراض مردمی است که می گفتند رای من کجاست و به حقوقی که از آن ها گرفته شده بود، اعتراض می کردند. همان شعار رای من کجاست به جایی رسید که مردم خواهان سرنگونی دیکتاتوری شدند.

به رغم نگرانی ایران از اوضاع مصر هنوز مشخص نیست اگر تغییری در کار باشد، تاثیر و نتایج استراتژیک، سیاسی و اقتصادی آن چه خواهد بود. به گفته خانم فرهی، سخت است بتوان انتظار داشت نظام حاکم در ایران از این تغییر در مصر نفعی ببرد.

سجادپور می گوید که حتی ممکن است در یک انتقال قدرت کوتاه مدت در مصر، ایران تلاش کند نفعی برای خود کسب کند و اگر خلاء قدرت در مصر ایجاد شود، ایران در حاشیه نخواهد نشست و از عوامل خود استفاده می کند. ایران این کار را قبلا در عراق و لبنان تمرین کرده و نشان داده است.

وی می افزاید «ایران از قبل پل هایی با اخوان المسلمین تاسیس کرده و از رابطه نزدیک خود با حماس در این راه بهره برده است» و اخوان المسلمین گروهی است که ایران سعی می کند در آن راه یابد. گری سیک اما می گوید این کار شاید سخت یا غیرممکن باشد چرا که در عراق و لبنان، ایران روی شیعیان سرمایه گذاری کرد در حالی که در مصر اکثر سنی هستند و شاید حتی در عمرشان یک شیعه ندیده باشند. حتی ایران اگر بخواهد کاری بکند، شاید زمینه ای برای این کار در مصر پیدا نکند.

اما دست آخر آن چه ایران را از هرگونه تاثیر مصون نمی کند، کاملا مشخص است: این که نظام بعدی در مصر قرارداد صلح با اسراییل را به رسمیت می شناسد یا نه. به گفته گری سیک، اگر نظامی در مصر سرکار بیاید که به قرارداد صلح با اسراییل پایبند نباشد، اوضاع پیش از سال های ۱۹۷۸ روی می دهد. از همین روست که شرایط در حال حاضر، بسیار حساس است.

* از: آزاده معاونی / در: هفته نامه تایم

منبع خبر:ایران در جهان