دیوان عدالت اداری حکم به نابودی سی و پنج اثر ملی داد

به دستور دیوان عدالت اداری ۳۵ بنای فرهنگی و تاریخی از فهرست آثار ملی خارج شده و ویرانی آنان آزاد شد.

شمار زیادی از این ۳۵ اثر همراه با بسیار آثار و بناهای دیگری که در نوبت خروج از فهرست سازمان میراث فرهنگی قرار دارند، در زمان ریاست جمهوری محمد خاتمی از سوی سازمان میراث فرهنگی کشور شناسایی شده و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده بودند.

تصمیم دیوان عدالت اداری که تاییدیه سازمان میراث فرهنگی را همراه داشت با واکنش شدید دوستداران میراث فرهنگی ایران مواجه شد.

مخالفان این اقدام مدیران کنونی سازمان میراث فرهنگی کشور را عامل خروج این آثار دانسته و می گویند مدیران سازمان میراث فرهنگی با تن دادن به کاهش بودجه این سازمان، پس از دریافت خسارت ناچیزی از مالکان اجازه داده اند بناها را ویران کنند تا بنایی تجاری در آن ساخته شود.

بی سابقه بودن این روند

منصوری فرد از کارشناسان میراث فرهنگی با اشاره به ویرانی مدرسه‌ گلشن نيشابور و عملكرد سازمان ميراث فرهنگی در آن جريان، گفت: با آنچه درباره‌ خروج ۳۵ اثر از فهرست آثار ملی براساس حكم ديوان عدالت اداری مطرح شده، در واقع خود مسؤولان سازمان ميراث فرهنگی اين زمزمه را ايجاد می‌كنند كه چنين كاری را می‌توان انجام داد.

این کارشناس با اشاره به دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی افزود: در سال‌های گذشته، اين اتفاق (خروج آثار از فهرست) با اين روند پيش نيامده بود.

یک حقوقدان نیز صلاحیت دیوان عدالت اداری برای خارج کردن ۳۵ بنا از فهرست میراث فرهنگی کشور را مورد تردید قرار داده و پرسیده دیوان عدالت اداری چگونه تشخیص داده که یک اثر می تواند در فهرست آثار میراث فرهنگی باشد یا نباشد؟

در این زمینه حتا مدیرکل حقوقی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیز نسبت به این احکام ابراز نگرانی کرده و گفته است با این احکام فلسفه وجودی سازمان میراث فرهنگی از بین می رود.

ویرانی سرای قاجاری دلگشای تهران

سرای قاجاری دلگشا در بازار تهران یا به قول قدیمی ها «سرای وزیر نظام» با قدمت ۱۳۰ ساله از جمله بناهای آزادشده ای ست که ویران شده و قرار است یک پاساژ به جای آن ساخته شود.

گفته شده است مالک این بنا از دو سال پیش تاکنون با پرداخت مبالغ قابل توجهی سرانجام توانست حکم خروج این اثر از فهرست میراث فرهنگی را بدست آورده و بی درنگ آن را ویران کند. این اثر در سال ۱۳۵۶ به فهرست آثار ملی افزوده شده بود و پس از روی کار آمدن محمد خاتمی، محمد یزدی رئیس وقت قوه قضاییه حکم به لغو این سرا از لیست آثار ملی را داد که با مخالفت جدی سازمان میراث فرهنگی روبرو شد.

افزون بر این سرا، دو سقف قاجاری بازار کفاشان در بازار تاریخی تهران نیز با مجوز شهرداری ویران شد.

نقش کارچاق کن ها در صدور احکام

بازار سنتی تهران به دلیل تجاری بودن و ارزش فوق العاده بالای املاک این امکان را فراهم آورده تا بازماندگان املاک دوران قاجار با پرداخت های بی دریغ به واسطه ها و عوامل معروف به «کارچاق کن» ها که در همه جا از جمله دادگستری نفوذ دارند، بتوانند حکم تخریب بنا را دریافت داشته و تهران را از بافت سنتی خویش تهی کنند.

دوستداران میراث فرهنگی تهران می گویند: بازماندگان مالکان بنا اگر قرار باشد که امروزه مالیات معوقه و پرداخت نشده سال های گذشته بنا، تعمیرات انجام نشده و سایر تعهدات مالی خود را انجام دهند، امروزه بدهکار هم خواهند شد؛ اما پرداخت های قابل توجه کار خودش را کرده و فهرست میراث فرهنگی هرروز کوچکتر و کوچکتر می شود.  صدای آمریکا