بزرگترين شرکت خدمات نفتی جهان قول خروج از ايران داده است

بوستون گلوب زيرعنوان "شرکت نفتی می گويد از ايران خارج می شود" و با سوتيتر "ولی قراردادهای پرسود خروج آن را به تعويق می اندازد" می نويسد بزرگترين شرکت خدمات نفتی جهان بی سرو صدا به وزارت امورخارجه آمريکا وعده خروج از ايران را برای زمانی داده است که قراردادهای جاری اش به انجام برسد. تائيديه سخنگوی شرکت شلومبرگر (Schlumberger Ltd) دراين زمينه می تواند نشان از يک پيروزی عمده در تلاش هائی داشته باشد که آمريکا برای قطع دسترسی ايران به منابع مالی مورد نياز دربرنامه اتمی اش انجام می دهد.

ريچارد مودست (Richard Modesette) بازرس پيشين در وزارت بازرگانی آمريکا می گويد " اين اگرحقيقت داشته باشد، فوق العاده است".

اما اسنادی داخلی که بوستون گلوب ازاين شرکت به دست آورده است نشان می دهد شلومبرگر - که برای احتمال نقض تحريم ها مورد تحقيق قرار گرفته است - قراردادهائی به ارزش صدها ميليون دلار امضاء کرده است، و در نظر دارد آنها را پيش از خروج به انجام برساند. اين قراردادها، شلومبرگر را که تصور می رود آخرين شرکت غربی خدمات نفتی در ايران باشد، دست کم تا سال ۲۰۱۳ دراين کشور نفت خيز فعال نگاه می دارد، که بعضی از مقامات آمريکائی را برای اين تعويق در خروج خشمگين ساخته است.

شلومبرگر که درMIT (انستيتوی تکنولوژی ماساچوست) مرکز پژوهشی دارد ، دامنه فعاليت های خود را در ايران، و نيز تصميم اش را برای نهايتا ترک ايران، در پرده ای از اسرار نگاه داشته است. اين شرکت، برخلاف شرکت های ديگری که با بوق کرنا تصميم شان را در مورد خارج شدن اعلام می کنند، هيچگاه علنا قصدش را برای خروج اعللام نکرده است.

با اينحال، قول خصوصی شلومبرگر به مقامات آمريکائی احتمالا معرف فصلی نهائی در يک بازی ۱۵ ساله موش و گربه ميان دولت آمريکا و شرکت های غربی کمک کننده به صنايع نفت و گاز ايران است، که بيش از ۶۰ درصد درآمد دولت ايران را تامين می کند.

اسناد داخلی ارائه شده به بوستون گلوب توسط کارمندی از کارمندان شلومبرگر، که اين شرکت را به طفره رفتن از تحريمهای عليه ايران متهم می کند، نشان می دهد شرکت چگونه خود را با تحريم های همواره رو به تشديد وفق داده است و تا مدتها پس از آنکه رقبايش مجبور به خروج ايران شدند، قراردادهائی پرمنفعت را درو کرده است.

تحريم هائی که شرکت های آمريکائی را از کمک به ايران منع می کند از سال ۱۹۹۵ برقرار بوده است. اما شلومبرگر توانست به کار کردن در ايران ادامه دهد زيرا اين شرکت درخارج ثبت شده است. در سال ۱۹۹۶ مقامات آمريکائی سعی کردند شرکت های خارجی را با تهديد به جريمه به خروج از ميدان های نفتی ايران وادار کنند. اما تهديد ها چنان خشمی را در اروپا برانگيخت که مقامات آمريکائی هيچگاه آن ها را به اجرا نگذاشتند.

در سالهای اخير مقامات آمريکائی کشورهای ديگر را برای به اجرا گذاشتن تحريم های مصوب خودشان زير فشار گذاشتند. همزمان با شدت گرفتن نگرانی ها از برنامه اتمی ايران، اتحاديه اروپا، به نوبه خود ممنوعيت انتقال تکنولوژی نفتی به ايران را وضع کرد.

اين حمايت فزاينده اروپا از تحريم ها بود که به گفته راد نلسون (Rod Nelson) نايب رئيس و مسئول ارتباطات در شلومبرگر، اين شرکت را به خروج  از ايران متقاعد ساخت. نلسون می گويد شلومبرگرهيچگاه قانون شکنی نکرده است، و تاکيد می کند که تصميم اش به خروج داوطلبانه بوده است.

با اينحال منتقدين شلومبرگر می گويند اين شرکت در تلاش برای طفره رفتن از تحريم ها و ماندن در ايران بيش از حد جلورفته است.

براد شرمن، (Brad Sherman) نماينده حزب دمکرات از ايالت کاليفرنيا درمجلس نمايندگان و يکی ازبانيان قانون تحريم های عليه ايران که تابستان امسال به تصويب رسيد و به وزارت امورخارجه اجازه می دهد دارائی شرکت خارجی فعال در صنعت نفت ايران را مسدود کند و آنها را از گرفتن مقاطعه های دولت فدرال محروم سازد، می گويد اين [رفتار شلومبرگر] موردی روشن برای اعمال مجازات است.

شلومبرگر در سال ۱۹۱۹ توسط دو برادر فرانسوی پايه گذاری شد که ماشين های مخصوص کشف نفت در زيرزمين را اختراع کرده بودند. اين شرکت از سال های دهه ۱۹۴۰ که شرکت های عظيم نفتی بريتانيائی و آمريکائی برصعنت نفت ايران سلطه داشتند در اين کشور فعال بوده است. شلومبرگر، و ديگر شرکت های خدمات نفتی پس از انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ نيز در ايران ماندند، و به ايران در حفظ جريان نفت کمک کردند.

صدای امریکا