هشدار کارشناسان به مسئولان شهری؛ تخریب باغات تبریز را متوقف سازید

 بعد از سالها تخریب باغات تبریز، مدتی است که مسئولان در مورد حفاظت از باغات شهر تاکید می کنند. بطوری که در جدیدترین این اظهار نظرها شهردار تبریز، از دنبال کردن جدی قانون منع تخریب باغات تبریز سخن گفته است.

شهردار تبریز در این خصوص بیان کرد: "قانون تخریب باغات تبریز با جدیت دنبال می شود و شهرداری درصدد حفاظت از آنها است". علیرضا نوین با اشاره به جایگاه فضای سبز در پیشینه تاریخی تبریز بر عزم جدی شهرداری تبریز در حراست از مجموعه های باقیمانده شهری تاکید کرده و با اشاره به جایگاه باغات در تبریز، اظهار داشت :"شهر تبریز در گذشته به عنوان یک باغ شهر معروف بود و باغات زیادی در این شهر و اطراف آن وجود داشت.

 این در حالی است که روند تخریب باغات تبریز در دهه های گذشته به سرعت دنبال می شد، به نحوی که 70درصد باغات تبریز از بین رفته است و برخی باغداران نیز با رها کردن باغ و خشکاندن عمدی درختان، درصدد نابودی باغ و تغییر کاربری آن هستند." این در حالی است که به گفته نوین، "در پنج سال گذشته تخریب باغات تبریز متوقف شده است و قانون منع تخریب باغات تبریز با جدیت دنبال می شود و شهرداری درصدد حفاظت از باغهای شهر است". 

شهردار تبریز همچنین گفت: "در 30 سال گذشته سرانه فضای سبز تبریز 27متر مربع بوده است که در واقع حکایت از وجود یک باغ شهر بزرگ در گذشته ای نه چندان دور را می دهد". وی در ضمن با اشاره به برنامه ریزی گسترده در راستای افزایش سرانه فضای سبز شهر تبریز تصریح کرد: "سرانه فضای سبز تبریز در سال82، هشت متر بوده است که در حال حاضر و با وجود افزایش جمعیت این سرانه به 12متر افزایش یافته است". 

نوین با تاکید بر افزایش فضای سبز در تبریز و حواشی آن تاکید کرد: "در این میان تاکید بر حفاظت از فضای سبز طبیعی در اولیت قرار دارد و فضای سبز به صورت مصنوعی نیز در اطراف شهر در حال گسترش است.

البته شهردار تبریز، با اشاره به واگذاری ارتفاعات "عون بن علی" به شهرداری از طریق استانداری آذربایجان شرقی اظهار داشت: "جنگل کاری در ارتفاعات عینالی از برنامه های مهم جنگل کاری و افزایش فضای سبز در تبریز است".

با اینکه باید از این سخنان شهرداری قدردانی نمود، اما حقیقا امر این است که، مدتهاست باغات و درختان کهن تبریز در حال تخریب هستند و بازگشت لطافت و هوای دلپذیر سالهای گذشته به شهر رویایی است که با حرف و سخن تحقق نمی یابد و عزم و عمل جدی مدیران و مسئولان شهری را می طلبد.

نسل جوان معاصر در کلان شهر تبریز، فقط وصف آب و هوای لطیف و دلپذیر شب های تابستان و بهار شورانگیز در منطقه تبریز را از پدربزرگان خود و یا در ترانه های محلی شنیده اند. نسل حاضر، شاهد آب و هوایی گرم، حتی در فصل بهار در تبریز است، که به اذعان اغلب کارشناسان زیست محیطی و فضای سبز، این وضعیت ناشی از بین رفتن فضای سبز سنتی در حومه شهر می باشد.

تبدیل تدریجی باغات اطراف شهر در طول بیش از چهار دهه اخیر، موجب فراهم آمدن اقلیمی خشک و کویری در شهری شده است که در عصر قاجاریه و تا اوایل دهه50، به باغ شعر ایران معروف بوده است. بطوری که شهر تبریز اکنون، دارای آب و هوایی گرم در تابستان ها و هوایی به شدت سرد و خشک در زمستانها می باشد، که ناشی از فقر شدید فضای سبز در اطراف و حتی در داخل شهر است.

محلات تبریز تاریخی، هنوز هم اسم هایی چون "باغ میشه، ایده لو، قره آغاج، ششگلان، باغ امیری، قیرمیزی باغ، بهار، لاله، سوودلو، صفا باغی محله سی و ... دارند که در اثر افزایش جمعیت به فضاهایی خالی از درخت و محصور در ساختمان هایی بی ریخت و قواره و یا به کارگاههای صنعتی فاقد ملاحظات زیست محیطی، تبدیل شده است.

حال سوال این جاست که آیا براستی از 5سال پیش، روند تخریب این باغات متوقف شده است؟ آیا براستی در این 5سال اتفاقاتی که در بالا ذکر شد، سر باغات دیگر نیامده است؟ آیا مسئولان به همان اندازه که پای تریبون از عزم جدیشان سخن می گویند، در عمل نیز همین عزم و اراده را دارند؟ آیا فضای سبز مصنوعی که در پارکها ساخته می شود، می تواند بطور کامل جایگزین درختان دهها و حتی صدها ساله تبریز باشد؟ با توجه به روند تخریب دهها ساله باغات تبریز، چرا مسئولان شهری اینقدر دیر به فکر حفاظت و احیای این باغات افتاده اند؟ 

به هر حال با توجه به موارد فوق و هشدار گسترده سازمان ها و تشکل های زیست محیطی، مطمئنا اگر باز هم در این زمینه از سوی مسئولان کوتاهی شود، می تواند باعث فاجعه ای زیست محیطی در تبریز گردد. پس جا دارد تا مسئولان از چارچوب حرف و سخن بیرون آمده و واقعا با جدیت برای حفظ این باغات و همچنین درختان قدیمی و تاریخی شهر تبریز، تلاش کنند و در این زمینه پروژه هایی را که شروع کرده اند، مانند "پارک بزرگ تبریز، جنگل کاری در عینالی و ... به سرانجام برساند، چرا که همین پروژها هستند که می توانند تا حدی جای باغات قدیم شهر را پر کنند.

ارک قالاسی